Bebek gelirse! - Frauengesundheit-Wien

Yorumlar

Transkript

Bebek gelirse! - Frauengesundheit-Wien
Bebek gelirse!
Hamilelik ve do‡um hakkında
önemli bilgiler
Wiener Programm für
Frauengesundheit
1
Bebek gelirse!
Hamilelik ve do‡um hakkında
önemli bilgiler
Kadın Sa‡lı‡ı Viyana Programı, MA 15 Viyana
Önsöz
Aƒa‡ıdaki uzmanlar bu broƒürün hazırlanmasına katkıda
Sevgili anne-baba adayları!
bulunmuƒlardır:
n Dirin Drin Margit Endler • Kaiser Franz Josef-Spital
n Maga Alexandra Grasl • Kadın Sa‡lı‡ı Viyana Programı , MA15
n Drin Hediye Güner • Kaiser Franz Josef-Spital
n Christa Hauser • Avusturya Ebeler Kurulu
n Maga Franziska Pruckner • FEM-Aile Ambulansı
n Maga Bianca Schrittwieser • Viyana #ƒçi Odaları
n DSAin Herta Staffa • Gençlik ve Ebeveyn Memurlu‡u, MA 11
n Prima Univ.Profin Drin Teresa Wagner • Kaiser Franz Josef-Spital
n ao. Univ.Profin Drin Beate Wimmer-Puchinger • Viyana Kadın
Sa‡lı‡ı Vekili
© Peter Rigaud
n Fidan Çinar • MA 15-Aile Ebeleri
B
ir çocu‡un do‡umu hayatımızdaki en
önemli deneyimlerden birisidir. Hamilelik sırasında ve do‡um sonrasında bir
çok konu sizi meƒgul edecektir. Aynı zamanda bazı ƒeyleri hazırlamak zorundasınız. Bu broƒür hamileli‡e, do‡uma,
lohusalı‡a ve emzirmeye iliƒkin önemli
bilgiler içermektedir. Burada sa‡lık ve
hukuk sorularına cevaplar bulacaksınız.
Bunun dıƒında ço‡unuzun do‡umu öncesi ve sonrasına iliƒkin pratik öneriler
mevcut. Ek bölümünde size yardımcı
olabilecek kurumların adresleri bulunuyor. Soru ve problemleriniz halinde Viyana’daki danıƒma bürolarına baƒvurmaktan çekinmeyiniz.
Maga Sonja Wehsely
Sa‡lık ve Sosyal
#ƒler Eyalet
Bakanı
© Inge Prader
n Maga Özlem Akar • Kadın Sa‡lı‡ı Merkezi FEM Süd
a.o. Profin Drin Beate
Wimmer-Puchinger
Viyana Kadın
Sa‡lı‡ı Vekili
Size bebe‡inizle birlikte sevinçli günler
dileriz!
n Univ.Prof. Dr. Harald Zeisler • Allgemeines Krankenhaus
4
© özel
n Maga Hilde Wolf • Kadın Sa‡lı‡ı Merkezi FEM Süd
Drin Karin Spacek
MA15 – Viyana
Sa‡lık Servisi
Müdürü
5
#çerik
1. Ay • 1. – 4. haftalar
1. Ay
• Hamileli‡in 1. – 4. haftaları ............................................
7
2. Ay
• Hamileli‡in 5. – 8. haftaları
3. Ay
• Hamileli‡in 9. – 12. haftaları .........................................
4. Ay
• Hamileli‡in 13. – 16. haftaları
....................................... 20
5. Ay
• Hamileli‡in 17. – 20. haftaları
....................................... 21
6. Ay
• Hamileli‡in 21. – 24. haftaları
....................................... 24
7. Ay
• Hamileli‡in 25. – 28. haftaları
....................................... 25
8. Ay
• Hamileli‡in 29. – 32. haftaları
....................................... 27
9. Ay
• Hamileli‡in 33. – 36. haftaları
....................................... 29
10. Ay
• Hamileli‡in 37. – 40. haftaları
....................................... 33
.......................................... 12
16
1. Ay
(Hamileli‡in 1. – 4. haftaları)
Do‡um............................................................................. 36
Emzirme hakkında .............................................................. 38
Do‡um sonrası ilk süre......................................................... 40
Anne-Çocuk-Karnesi- Çocu‡un sa‡lık muayeneleri........................ 50
Ek – Destek alabilece‡iniz yerler ............................................. 53
6
Anne
Hamile olabilece‡iniz konusunda çeƒitli belirtiler bulunur: Adet kesilir, alıƒılmadık bir biçimde kendinizi yorgun hissedersiniz veya
gö‡üs bölgesinde bir sıkılma hissedebilirsiniz.
Eczane veya aktarlarda bulunan hamilelik testini uygulayınız. Test oldukça güvenilirdir. Sonuç pozitifse kadın do‡um uzmanından bir randevu alınız. Orada size Anne-Çocuk-Karnesi
verilir.
7
1. Ay
1. – 4. haftalar
Bebek
Döllenme esnasında yumurta hücreleri ve döl
hücreleri yumurta kanalında erirler. Kadının
döllenen yumurtası 6 ile 10 gün süresince
ana rahmi boƒlu‡unda gezinir ve oraya
yerleƒir. Yumurta hücresi 4. hamilelik
haftasına kadar yüzlerce kez bölünür.
Do‡um olaca‡ı günü ƒöyle hesaplayabilirsiniz
Son aybaƒı kanamasının ilk gününü esas alın
ve buna 40 hafta ilave edin. Bu do‡umun yaklaƒık olarak gerçekleƒece‡i gündür. En iyisi
hamilelik haftaları (HH) olarak hesap yapmaya
alıƒmanızdır. Bunu kadın do‡um uzmanları da
bu ƒekilde yaparlar.
Anne-Çocuk Sa‡lı‡ı Karnesi
Avusturya’da her kadın Avusturya vatandaƒı olsun olmasın anne-çocuksa‡lı‡ı-karnesi alma hakkına sahiptir. Anne-çocuk-sa‡lı‡ı karnesi ile
hamile kadının tüm doktor kontrolleri ve 5.
yaƒına kadar çocuk sa‡lı‡ı takip edilir. Sosyal
sigortanız yok mu? Bu durumda da anne-çocuksa‡lı‡ı karnesi muayenelerini bedava yaptırtabilirsiniz. Bu durumda bölge hastalık kasasına
(Krankenkasse) baƒvurunuz.
8
! ÖNERI
Anne-çocuk-sa‡lı‡ı karnesi doldurulurken siz de yardımcı olun. Doktorunuzu daha önceki hastalıklarınız, düƒük ve benzeri konularda
bilgilendiriniz. Emin de‡ilseniz araƒtırarak ö‡reniniz.
Hamilelik dönemindeki muayeneler
Aƒa‡ıdaki süreler dikkate alınarak 5 kadın-do‡um doktoru muayenesi
yapılması zorunludur:
n 16. hamilelik haftasının sonuna kadar
n 17. ve 20. hamilelik haftaları arası
n 25. ve 28. hamilelik haftaları arası
n 30. ve 34. hamilelik haftaları arası
n 35. ve 38. hamilelik haftaları arası
Bunun dıƒında 2 kan tahlili, 3 ültrason ve de 1
iç hastalıkları muayenesi de öngörülür.
1. – 4. haftalar
1. Ay
0 DIKKAT!
çocuk bakım parasını tam olarak alabilmek için 10 muayene yaptırdı‡ınızı
kanıtlamak zorundasınız.
n Hamilelik döneminde 5 kadın-do‡um doktoru muayenesi.
n #lk 14 ay içerisinde çocu‡un 5 doktor muayenesi.
Muayene belgesini çocu‡un 18. ayına kadar hastalık kasasına (Krankenkasse) sunmanız gerekir. Süreyi kaçırırsanız çocuk bakım parası
azaltılabilir. Bu konuyla ilgili anne-çocuk-sa‡lı‡ı karnesindeki bilgileri
okuyunuz.
den itibaren 4. haftaya kadar devam eder. Deneme süresinde bu yasak geçerli de‡ildir.
0 DIKKAT!
Hamileli‡inizi henüz bildirmediyseniz ve iƒten çıkartılıyorsanız bildirimi
yapmak için 5 iƒ günü süreniz vardır. Çıkıƒ sırasında hamileli‡inizden
haberiniz yok muydu? Hamileli‡inizi ö‡renir ö‡renmez derhal bildirimde
bulununuz!
Bu durumlarda hemen hamileli‡inizi kanıtlayan
bir doktor raporunu iƒ yerine sunmak durumundasınız. Hamilelik nedeniyle deneme süresinde iƒten mi çıkarıldınız? Buna karƒı kendinizi
savunabilirsiniz. Kısa olarak belirlenmiƒ bildirim sürelerine dikkat ediniz! Aynı durum süreli
iƒ sözleƒmeleri için de geçerlidir. Derhal #ƒçi
Odalarına baƒvurunuz (adresi ek bölümünde
mevcut).
§
10
HAKLAR#N#Z
Hamileli‡in baƒlangıcından veya bildiriminden
itibaren iƒ yeriniz sizi iƒten çıkartamaz veya
atamaz. Doktor raporunu birlikte getiriniz. Bu
iƒten çıkartılma yasa‡ı, hamilelik izni bitimin-
#ƒsiz olarak mı kayıtlısınız? O zaman hamile
oldu‡unuzu #ƒ Piyası Kurumuna (AMS) bildirmek zorundasınız. #ƒsizlik ve ma‡duriyet yardımı almaya devam edebilirsiniz. Size tahmini
do‡um gününe 8 hafta kalana dek iƒ verilebilir
ancak AMS hamileler için koruma kurallarına
uymak durumundadır.
11
5. – 8. haftalar
2. Ay
2. Ay
(Hamileli‡in 5. – 8. haftaları)
Bebek
Bebe‡iniz 7. haftada bir fındık tanesi kadardır.
Bu süreden itibaren 21. haftaya kadar hızla büyür.
Anne
Bir çok kadın ƒimdiden ilk ƒikayetleri hissetmeye baƒlar. Örne‡in bulantı, artan idrar baskısı veya yorgunluk gibi. Hamilelik bir hastalık de‡ildir.
Yaƒamınızı alıƒık oldu‡unuz
ƒekilde sürdürünüz! Buna cinsel yaƒam da dahildir. Ancak
kanama ve a‡rı halinde doktorunuza baƒvurmalısınız.
Hamilelikte beslenme
„Artık iki kiƒilik yemelesin“. Bunu hamileler sürekli duyarlar. Ancak bu tam da böyle de‡ildir.
Çok daha önemli olan taze meyve, sebze, balık,
süt, süt ürünleri ve yüksek kaliteli ya‡larla beslenmektir! Yeterli derecede sıvı alınız! Taze sıkılmıƒ meyve suları, su, ƒekersiz çaylar özellikle
buna uygundur. Diyet ve oruç diyetleri – dini
sebeplerden bile olsa – hamileler için sa‡lıklı
de‡ildir.
! BILMEKTE FAYDA VAR
£unlara biraz daha fazla ihtiyacınız var:
Do‡um yapmak istedi‡iniz hastaneye mümkün oldu‡unca erken baƒvurunuz. Hemen hemen her hastane do‡um salonunun gezilmesine imkan
verir. Verilen hizmetler ve do‡um istasyonunun imkanları hakkında bilgi
alınız.
n Protein: Balık, ya‡sız et ve süt ürünlerinin yanı sıra baklagiller, kepekli
gıdalar ve patates çok uygundur.
12
n Niƒastalar: Günlük kalori ihtiyacının yarıdan fazlası niƒasta içeren gıdalardan
13
5. – 8. haftalar
2. Ay
oluƒmalıdır: Tahıllar, ekmek, hamur iƒleri, baklagiller, patates gibi. Kepekli
gıdalar özellikle iyidir.
n Ya‡lar: Ya‡ ihtiyacı düƒük bir oranda
artar. Yüksek kaliteli bitkisel ya‡lar
kullanınız ve yeterli
miktarda balık yiyiniz.
0 DIKKAT!
n Çi‡ süt peyniri, piƒmemiƒ yumurta veya balık (suƒi) ve çi‡ et (çi‡
köfte, çi‡ etli sosis ve salamlar) gibi çi‡ ve piƒmemiƒ gıdalar
almayınız.
n Kafein: Günde en fazla iki ile üç fincandan fazla kahve içmeyin!
Bu siyah çay ve enerji içecekleri için de geçerlidir.
n Alkol ve sigara kullanmayınız çünkü bununla
bebe‡inizin sa‡lı‡ını riske atarsınız. Bu size zor
geliyorsa danıƒma bürolarına baƒvurunuz.
n Uyuƒturucu: Hamilelikte uyuƒturucu özellikle tehlikelidir! Uyuƒtu-
n Folik asit: Ispanakta, Brüksel lahanasında,
yumurta sarısında,
domateste, muzda
bulunur. Doktorlar hamilelik
baƒlangıcında folik asit hapları tavsiye etmektedirler.
§
n Demir: Özellikle et, baharatlar (kara biber,
tarçın, maydanoz), baklagiller, susam,
haƒhaƒ ve fındık-fıstıkta bulunur.
n #yot: #yotlu yemek tuzlarını kullanınız.
14
k
Bebe‡in sa‡lıklı geliƒimi için
önemli:
n Kalsiyum: Süt ve süt
ürünleri, lahana,
Brüksel lahanası,
pırasa, rezene günlük ihtiyacınızı karƒılar.
rucu probleminiz varsa doktorunuzla konuƒunuz veya do‡rudan
uzman kuruluƒlara baƒvurunuz (ek bölümüne bakınız).
HAKLAR#N#Z
#ƒvereniniz çalıƒma müfettiƒli‡ini hamileli‡iniz
konusunda bilgilendirmek zorundadır. Sizin
için belli ƒartlar altında özel koruma önlemleri
geçerlidir. Örnek olarak a‡ır yük kaldırmak,
taƒımak, uzun süre ayakta dikilmek, sa‡lı‡a
zararlı iƒ malzemeleri ile çalıƒmak yasaktır.
n Yorgunsanız iƒ sırasında uzanabilir ve dinlenebilirsiniz! #ƒ yerinizde bunun için uzanılacak bir yer bulunmalıdır. Dinlenme süresi
normal iƒ süresi gibidir. Daha önce verilmiƒ
mola sırasında dinlenmiyorsanız bu süre için
ücret verilmek zorundadır.
15
5. – 8. / 9. – 12. haftalar
2. + 3. Ay
n Gece iƒi, pazar ve tatil günleri çalıƒma yasaktır.
n Hamile kadınlar fazla mesai yapamazlar.
Günlük iƒ süresi 9 saatten fazla olamaz. Haftalık çalıƒma süresi 40 saati geçemez.
n #ƒ yerinizde tütün içiliyorsa bundan etkilenmemeniz gerekir.
Buna iliƒkin sorularınız var mı? Do‡rudan Çalıƒma Müfettiƒli‡ine baƒvurunuz (ek bölümüne
bakınız).
Anne
Bazen keyfiniz yerinde daha sonra aniden üzgün
müsünüz? Moral iniƒ çıkıƒları tamamen normaldir ve tüm hamilelik boyunca size eƒlik
edebilir. Nedeni sadece hormonsal de‡iƒmeler
de‡ildir. Yeni duruma ruhen de kendinizi ayarlamalısınız. Üzüntünüz devam ediyor mu, eƒinizle problemleriniz mi var, veya parasal sıkıntınız mı var? Kadın danıƒma büroları bu zor
zamanda size yardım edebilir.
#yi haber: 3. ayın sonunda hamile kadınların
ço‡u artık bulantı yaƒamazlar.
Do‡um öncesi muayeneler (do‡um öncesi teƒhis):
3. Ay
(Hamileli‡in 9. – 12. haftaları)
Bebek
16
Bebek kulakları, burnu ve gözleriyle insana
daha fazla benzer. Küçük kalp hızlı bir biçimde
atar. Bunu 8. ve 12. hamilelik haftasında yapılan ültrason muayenesinde farkedersiniz. Yaƒamsal öneme sahip karaci‡er, ba‡ırsak, beyin ve
akci‡er geliƒimi bu süre zarfında tamamlanır.
12. haftanın sonuna do‡ru bebek 50 ile 70 gram
a‡ırlı‡ına ulaƒır ve baƒtan aya‡a olan uzunlu‡u
yaklaƒık 8 cm’ dir.
Hamilelik dönemindeki özel muayeneler çocu‡unuzun geliƒimine iliƒkin bilgiler verir. Muayeneler bebe‡inizin hastalıkları ve çarpık geliƒi-
3. Ay
9. – 12. haftalar
minin erken tespit edilmesi konusunda yararlıdır. Anne-çocuk-sa‡lı‡ı karnesindeki önleyici muayenelerin yanı sıra
sizin tarafınızdan ödenmesi gereken ek muayeneler vardır.
Doktorunuz size bu konuda bilgi verecektir.
Hangi muayeneler var?
11. – 14. hamilelik haftalarındaki
ense kıvrımı muayenesi:
Ültrason muayenesinde bebe‡inizin ense kıvrımının yo‡unlu‡u ölçülür. Bu ƒekilde Down-sendromu adı verilen bir sakatlık konusunda bulgular elde edilebilir. Ense yo‡unlu‡u ne kadar
fazlaysa çarpık geliƒme olasılı‡ı o kadar fazladır. Ama – göze batacak ƒekilde ense yo‡unlu‡u
olan bir çocuk tamamen sa‡lam olabilir.
Combined-Testi: 11. – 14. hamilelik haftaları
Bu testte ense kıvrımı ölçümü ve hormon analizi
yapılır. Bunun için hamileden kan örne‡i alınır.
Bu test Down-sendromu riskinin ve di‡er çarpık
geliƒmelerin erken teƒhisi için en güvenli yoldur. Seyrek olarak Triple-Testi denilen bir test
uygulanır. Burada da bir kan tahlili yapılır.
Koryonvillus biyopsisi: 11. – 14. hamilelik haftaları
18
Bu muayenede plasenta’dan doktorun içi boƒ
bir i‡ne ile karından aldı‡ı doku incelenir. Bu
muayene genellikle ƒüphe uyandıran CombinedTesti sonrasında lokal anestezi yapılarak gerçekleƒtirilir. Birkaç gün sonra bebe‡inizin Downsendromu (Trisomi 21) veya baƒka a‡ır bir hastalı‡a sahip olup olmadı‡ını ö‡renirsiniz.
Cenin suyu analizi (Amniosentez): 16. – 20. hamilelik haftaları
ƒüphe uyandıran bir Combined-test veya Tripletest sonucu ortaya çıkarsa cenin suyu analizi yapılabilir.
Bu analizde içi boƒ ince bir i‡ne
karından ve döl kesesinden
sokularak cenin suyu çekilir.
Muayene genetik de‡iƒmeler
konusunda tam bilgiler verir ama % 0,5 ile % 1
arasında düƒük oluƒturma riski içerir.
Organscreening: 20. – 22. hamilelik haftaları
Ültrason muayenesi ile beyin, kalp, böbrekler
gibi iç organlarda, ve de kol, bacak ve vücuttaki
anormalllikler incelenir.
! BILMEKTE FAYDA VAR
Çocukların % 97’si sakatlık olmaksızın dünyaya gelir. Buna ra‡men
herhangi bir muayenin yapılmasına izin vermeden önce a‡ır bir hastalık
veya sakatlıkla nasıl baƒ edebilece‡inizi düƒünün. A‡ır bir sakatlık durumunda Avusturya’da hamileli‡in 3. ayından sonra da hamilelik sona
erdirilebilir. Emin de‡il misiniz? O zaman kadın danıƒma bürolarına
baƒvurunuz (ek bölümüne bakiniz)!
13. – 16. / 17. – 20. haftalar
4.+ 5. Ay
4. Ay
(Hamileli‡in 13.–16. haftaları)
Bebek
Bebe‡in tüm organları tam olarak oluƒmuƒ olur
ve sadece büyümeleri gerekir. Kaƒlar ve saçlar
oluƒmaya baƒlar. Ay sonunda bebe‡iniz yaklaƒık bir Avocado büyüklü‡ündedir. Bebek oyunbaz olur ve hatta baƒparma‡ını emebilir.
Anne
Birçok kadında artık hamilelik gözle görülür.
Karın yuvarlaklaƒmaya baƒlar.
Karnınıza her gün krem sürünüz. Hamilelik katlanmalarına
karƒı eczanelerde veya drogerilerde malzemeler bulunur.
Normal bir zeytin ya‡ı da kullanabilirsiniz.
0 DIKKAT!
#lk anne-çocuk-sa‡lı‡ı karnesi muayenesini 16. haftanın sonuna kadar
yaptırmanız gerekir.
5. Ay
(Hamileli‡in 17. – 20. haftaları)
Bebek
20
Bebe‡iniz kollarını, ellerini, bacaklarını veya
ayaklarını bilinçli olarak oynatmaya baƒlar.
Günde yaklaƒık yarım litre cenin suyu içer.
Bebe‡e artık embriyo denir. 18. – 22. haftalar
arasında 2. ültrason muayenesini yaptırınız. Bu
muayenede embriyo ölçülür ve geliƒimi de‡er-
21
17. – 20. haftalar
5. Ay
lendirilir. Bunun dıƒında doktorunuz bebe‡in
kız mı o‡lan mı olaca‡ını anlayabilir.
Anne
18. hamilelik haftasından 20. sine kadar ilk defa
bebe‡inizin hareketlerini hissetmeye baƒlarsınız. Yumuƒak vuruƒlar birçok kadın için sürpriz
olur. Karındaki bir çekme sizi endiƒenlendirmesin: Bu esnada ana rahmi kasları bir kaç
saniye boyunca kasılırlar. Karın bu durumda
çok sertleƒir.
Bir do‡um hazırlık kursuna yazılın. Burada
do‡umla ilgili önemli bilgiler edinir, nefes alma
teknikleri ve daha birçok ƒey ö‡renirsiniz.
Mümkünse kursu do‡umu yapaca‡ınız hasta-
nede yapın. Birçok kursta baba adayları da hoƒ
karƒılanır.
! BILMEKTE FAYDA VAR
MA 15’in aile ebeleri ücretsiz do‡um hazırlık kursu, tek ve çiftler için
danıƒma, emzirme grupları, bebek buluƒmaları, eski haline dönüƒtürme
jimnasti‡i sunmaktadır.
Ebe tarafından bakım
Her kadın bir ebenin yardımından yararlanabilir. Bunun için
zamanında ba‡lantı kurunuz.
Bazı ebelerin hastalık kasası
(Krankenkasse) ile sözleƒmeleri
bulunur. Bu hizmetler sizin için
ücretsizdir. Hastalık kasası ile
sözleƒmesi olmayan bir ebenin
ücretini önce siz ödemek zorundasınız. Daha sonra kasanın uyguladı‡ı tarifenin % 80’ size geri verilir. E‡er
hastanade kalmaksızın veya evde do‡um planlıyorsanız ebe size hamileli‡iniz boyunca eƒlik
eder. Bu konuya iliƒkin daha fazla bilgiyi „Ebe
broƒüründen“ edinebilirsiniz. Broƒürleri do‡um
yardımı istasyonunda bulabilirsiniz.
23
6. + 7. Ay
21. – 24. / 25. – 28. haftalar
6. Ay
(Hamileli‡in 21. – 24. haftaları)
Bebek
Embriyo artık „tam“ bir bebek gibi görünmeye
baƒlar. Sesleri iƒitebilir ve 25 cm büyüklü‡ündedir. Birçok bebek cenin suyunu yutunca hıçkırır. Karnınız kısa ve düzenli aralarla hareket
etmeye baƒlar.
Anne
Bulantı, idrar baskısı, yorgunluk gibi alıƒılagelmiƒ bedensel ƒikayetler ço‡unlukla ortadan
kalkar. Bu sürenin keyfini yaƒayın!
7. Ay
(Hamileli‡in 25. – 28. haftaları)
§
HAKLAR#N#Z
Doktorunuzdan en geç ƒimdi do‡umun gerçekleƒece‡i günü gösteren bir belge alırsınız. Bu
belgeyi iƒyerinize götürünüz. Böylelikle anne
korumanın baƒlamıƒ oldu‡unu hatırlatmıƒ olursunuz.
24
Bebek
7. ayın sonunda bebe‡iniz baƒtan ayak parmaklarına kadar yaklaƒık 35–38 cm büyüklü‡üne
ulaƒır. Dıƒarıdan bir ıƒık farkederse baƒını o
tarafa çevirir. Kısa nefeslerle akci‡erlerini çalıƒtırır.
25
25. – 28. / 29. – 32. haftalar
7. + 8. Ay
Anne
Birçok kadında bu süreçte vücut su toplamaya
baƒlar. Do‡uma kadar ayaklarda kramp, basur,
varis ve karında kaƒıntılar baƒ
gösterir.
Uzun süre ayakta kalmaktan ve
oturmaktan kaçınınız, sık sık
bacaklarınızı yukarı kaldırınız.
Çok hareket etmeli ve bol sıvı
almalısınız. Hamilelikte hafif ƒikayetler normaldir ancak hastalıklar da oluƒabilir:
Diyabet (ƒeker hastalı‡ı): Hafif ƒeker hastalı‡ında
diyet yapmak yeterlidir. Kan ƒekeri de‡erleri
düzelmiyorsa insülin tedavisi baƒlatılır. Bu konuda doktorunuz sizi aydınlatacaktır. Genellikle
hamilelik sonrasında hastalık geçer.
#ltihaplanmalar: #drar yollarında ve vajina bölgesinde iltihaplanma riski yüksektir. £u durumlarda derhal doktorunuza baƒvurunuz: idrar yaparken yakıcı a‡rılar, idrarın renk de‡iƒtirmesi,
ateƒ, kaƒıntılı vajina akıntısı ve sümüksel zarda
kızarıklık ve yanma.
8. Ay
(Hamileli‡in 29. – 32. haftaları)
Bebek
Normal olarak bebe‡iniz ƒimdi
do‡acak pozisyona gelir ve baƒı aƒa‡ıya do‡rudur. Yaklaƒık
1500–1800 gram a‡ırlı‡ındadır.
Bebek daha az hareket eder, çünkü yer daralmıƒtır. 30. haftadan itibaren anne-çocuk-sa‡lık
karnesi 3. ültrason muayenesini ƒart kılar.
Anne
8. ayın sonuna dogru nefes darlı‡ı gibi ƒikayetler baƒlar. Anne
rahmi gö‡üs kafesine dayandı‡ı için nefes almakta güçlük
çekersiniz. Mümkünse sırt üstü yatmayın. Kalçalarınız arasına bir yastık koyarak yan yatmak
en uygun pozisyondur.
§
26
HAKLAR#N#Z
Normal ƒartlarda do‡umdan 8 hafta önce anne
koruma kuralları baƒlar. Artık çalıƒmanıza izin
27
8. + 9. Ay
yoktur. Anne koruma devresi baƒlamadan önce
iƒyerinizden maaƒ, izin ve noel ikramiyelerinizle
ilgili hesap pusulası alırsınız.
Anne koruma süresinde size hastalık kasasından haftalık ücret ödenir. Bu parayı almak için
hastalık kasasına (Krankenkasse) baƒvurmanız
gerekir. Bunun için yanınıza firmadan verilen
„iƒ ve ücret belgesini“, do‡umun ne zaman olaca‡ına dair doktor belgesini ve anne-çocuk
sa‡lık karnesini yanınızda götürünüz. Haftalık
para, koruma süresi öncesindeki son 3 tam ayda
aldı‡ınız ücretin ortalaması olarak hesaplanır.
29. – 32. / 33. – 36. haftalar
sini devlet hekimli‡ine veya iƒ müffettiƒli‡ine
sunmanız gerekir. Bu kurumlar „iƒten muaf
tutulma“ kararını verir. Bu durumda iƒyerine
sunaca‡ınız „iƒten muaf tutulma belgesi“ size
verilir. Bu tarihten itibaren de hastalık kasasından haftalık para almaya baƒlarsınız.
#ƒsiz olarak kayıtlıysanız koruma süresi sizin
içinde geçerlidir ve hastalık kasasından haftalık
para alırsınız. Anne koruma süresince iƒsizlik
parası alma hakkınız veya ma‡duriyet yardımı
hakkınız dondurulur.
Tıbbi nedenlerden ötürü doktorunuz size „erken
anne koruma“ tavsiye edebilir. Bu doktor belge-
9. Ay
(Hamileli‡in 33. – 36. haftaları)
Bebek
Bebe‡iniz henüz dönmediyse ve baƒı yukarı
do‡ru yatıyorsa cenin ters duruyor demektir.
Çok sık olmasa da çapraz yatıƒ mevcuttur.
Bebe‡i „çevirmeye“ yöneltebilmek için Akupunktur gibi çeƒitli imkanlar bulunur. Bunu kadın –
do‡um dokturunuza, veya ebenize sorabilirsiniz.
29
33. – 36. haftalar
9. Ay
Anne
9. ayın sonlarına do‡ru sarkma sancıları sizi
yavaƒ yavaƒ do‡uma hazırlar. Bu sancıların
avantajı daha iyi nefes almaya baƒlamanızdır.
Taƒımanız gereken ek yük sizi çabukça yorar.
Kendinize daha fazla zaman ayırın.
Perine masajı belki bu bölgede yırtık oluƒmasını
engeller. Perine bölgesi vajina ile anüs arasındaki bölgedir ve do‡umdaki gerilme nedeniyle
yırtılabilir. Masajla perine elastik hale gelir.
£öyle yapabilirsiniz: zeytin ya‡ı veya bu‡day
tohumu ya‡ı ile bu bölgeye günde yaklaƒık 5
dakika masaj yapın.
Akupunktur do‡um sancılarını
hafifletir. #‡neler doktorlar, ebeler tarafından 35. hamilelik haftasından itibaren batırılır. Böylelikle rahim a‡zının açılması hızlandırılır ve
do‡um daha kısa sürede gerçekleƒir. Bunun
masraflarını genelde kendiniz ödemeniz gerekir.
#yi hazırlandınız mı?
30
Do‡umda yanınızda kimin olmasını istedi‡iniz
konusunda karar verdiniz mi? Eƒiniz, iyi bir kadın arkadaƒınız veya kendi anneniz sizi cesaret
vererek, elinizi tutarak, alnınızı serinleterek ve
baƒka ƒekilde destekleyebilir. „Klinik bavulunu“
hazırlayın çünkü her an do‡um baƒlayabilir.
Klinik bavulunda ƒunlar olmalıdır:
Anne-çocuk sa‡lı‡ı karnesi
e-card
Terlik
Bornoz ve banyo terlikleri
2 Emzirme südyeni (normalinden 2 numara
daha büyük)
n Çorap, tuvalet malzemesi, saç kurutma
makinesi
n
n
n
n
n
Genellikle emzirme kapakçıkları, ped, gecelik,
el havlusu klinik tarafından verilir.
33. – 36. / 37. – 40. haftalar
9. + 10. Ay
Bebe‡inizin eve gelirken ƒunlara ihtiyacı vardır:
n
n
n
n
n
n
n
n Do‡um haberini kimlere
vermek istedi‡inize iliƒkin bir liste hazırlayınız.
1 Badi
1 Bebek tulumu
1 küçük ceket veya kazak (mevsime göre)
Çorap, baƒlık, eldiven
1 tüylü bebek battaniyesi
1 Pamuklu çocuk bezi
Araba için bebek koltu‡u (ARBÖ veya
ÖAMTC’den kiralayabilirsiniz)
n Bir foto‡raf makinesi hazır bulundurunuz. Pilin
dolu olmasına dikkat ediniz.
n Ve eƒiniz için küçük bir hediye hazırlayınız!
! BILMEKTE FAYDA VAR
10. Ay
© Votava/PID
Viyana belediyesi (MA11) bebe‡inize hastanede sosyal uzman tarafından size verilen bir altba‡lama
sırt çantası arma‡an eder. Buna iliƒkin hediye çekini
anne-çocuk sa‡lı‡ı karnesi ile MA 11’e ba‡lı her
ebeveyn-çocuk merkezinden alabilirsiniz (Ek bölümüne bakınız).
(Hamileli‡in 37. – 40. haftaları)
Bebek
Babanın da bir bebe‡i olur!
Eƒinizin hamileli‡inizle ilgilenmesini ve do‡uma katılmasını sa‡layınız. Babanın do‡umda
olması iliƒkiniz için iyidir ve çocukla baba arasındaki ba‡ı güçlendirir.
32
Baba adaylarının görevleri:
n Denemek için hastaneye arabayla gidiniz. Yol
ne kadar sürüyor? Nerede park edebilirsiniz?
Hangi giriƒ kapısı do‡ru kapıdır?
Finiƒ! Küçücük bir yumurta hücresinden ve döl
hücresinden küçük bir insan oluƒtu. Büyük gün
artık uzakta de‡il. Bebe‡iniz tekrardan kilo
almaya baƒlar. Do‡umda 2500–4500 gram a‡ırlı‡ında ve 48–54 cm büyüklü‡ünde olur. Bebek
do‡um sonrasında belli bir süre idare edebilmek için anne karnından daha fazla besin
almaya baƒlar, çünkü genellikle anne bebe‡ini
besleyecek yeterli miktarda süt oluƒturana dek
bir iki gün geçer.
33
37. – 40. haftalar
10. Ay
Hesaplanan do‡um gününden itibaren doktorunuz sizi kısa aralıklarla bebe‡in kalp atıƒlarını (CTG) kontrol etmek için davet eder.
Anne
Son günler müthiƒ uzun
gelebilir. Bir kadın arkadaƒınıza kendinizi davet
ettirin, eƒinizle sinemaya
gidebilir, dıƒarıda iyi bir
yemek yiyebilirsiniz. Bütün bunları do‡um sonrasında belli bir süre yapamazsınız.
uygulanır. Bunun için
omurilik siniri yakınına
uyuƒturucu enjekte edilir, ancak bilinciniz yerindedir. Yararları ve zararları konusunda doktorunuzla konuƒunuz.
Bazen tıbbi nedenlerden ötürü sezeryan zorunlu
olur. Bunun için ameliyat salonunda karın yarılarak ana rahminden çocuk çıkartılır. Bu, lokal
anestezi (omurilik i‡nesi) uygulanarak yapılır.
Sezeryanla do‡um yapan kadınlar hastanede
genellikle daha uzun kalır ve anne sütüne etkisi
olmayan a‡rı kesici haplar alırlar.
Hastanede do‡um!
Kadınların büyük bir ço‡unlu‡u bebeklerini bir
do‡umhanede dünyaya getirir. Do‡um iskemlesi
ve do‡um kıskacı ek destekleyicilerdir: burada
yerçekim kuvveti do‡umu kolaylaƒtırmak için
kullanılır. Bazı hastaneler suda do‡um imkanı
sunar. Sıcak su kalça kaslarını esnemesine yardımcı olur.
34
Her do‡um sancılıdır. Ancak ƒunu düƒünmelisiniz: katlanılan her sancı sizi çoçu‡unuza bir
parça daha yakınlaƒtırır! Sancılar dayanılmaz
halde olursa dindirme imkanları vardır. Ço‡unlukla bir bel i‡nesi ile peridural anestezi (PDA)
35
Do‡um
Bebek gelirse!
Do‡um
Bebek ne zaman isterse o zaman gelir! Do‡um
çok nadir olarak hesaplanan günde gerçekleƒir.
Bebek 42. hamilelik haftasına kadar kendili‡inden gerçekleƒmezse yapay do‡um uygulanır.
Sancılar 10 dakikada bir geliyorsa derhal hastaneye gitmeniz gerekir.
0 DIKKAT!
Her 10 hamile kadından birinde rahim kesesi sancılar gelmeden önce
patlar. Bu durumda cankurtaran ça‡ırın ve yatarak hastaneye gidin.
Do‡umun aƒamaları
1. Açılma aƒaması: Do‡um aƒamalarının en uzunudur ve 12 saat sürebilir. Nefes alıƒtırmaları
ve gevƒeme teknikleri ve sıcak bir duƒ a‡ır sancı
durumlarında yardımcı olur.
2. Geçiƒ aƒaması: Ana rahmi 9–10 cm açılır. Sancılar daha sıklaƒır. Sancılar arası süreyi dinlenmek için kullanın. Bebek yeterli oksijen alsın
diye düzenli nefes alın.
Hastaneye ne zaman gitmelisiniz?
36
£u iƒaretler yakında do‡um olaca‡ının habercisidir:
n Kanlı olabilen salya akıntısı
n Rahim kesesinin patlaması ve cenin suyunun
akması
n Gerçek do‡um sancıları
3. #tme aƒaması: Ana rahmi tamamen açılınca baskı sancıları çoçu‡unuzun do‡um
kanalına itilmesine yardım
eder. Doktor, veya ebe size
eƒlik edecek ne zaman kasmanız ne zaman
dinlenmeniz gerekti‡ini söyleyecektir. Kasma
süreci özellikle a‡rılıdır ama normal durumda
20 ile 40 dakika arasında geçer. Ve baƒardınız,
37
Emzirme üzerine
Bebek gelirse!
çocu‡unuz do‡du! #lk süreyi birlikte geçirebilmeniz için bebe‡iniz karnınıza yatırılır.
Do‡um sonrası: Ardıl sancılar
plasentanın ana rahminden
çözülmesini sa‡lar. Varsa
perine yırtı‡ı veya kesim yerine pansuman uygulanır.
Ardıl sancılar do‡umdan bir
kaç gün sonra da seyrek olarak baƒgösterir. Bu sancılar ana rahminin tekrar eski hale gelmesini sa‡lar.
çocu‡unuza sevgi, koruma ve ƒefkat sa‡larsınız.
Bebe‡inize daha do‡umhanedeyken meme veriniz. Genellikle do‡umdan sonraki 2. veya 3.
günde süt gelir. Ön süt koyu kıvamlı ve sarı
renktedir ve bebe‡inizi hastalıklardan korur.
Yaklaƒık 2 hafta sonra olgunlaƒmıƒ anne sütü
oluƒur. Bu bebe‡inize baƒka bir gıda vermenize
gerek olmadan ilk 6 ay yeterlidir.
Emzirme üzerine
38
#lk aylarda anne sütü bebe‡iniz için en iyi beslenme biçimidir. Emzirmenin bir çok avantajı
vardır. Anne sütü günün her saati mevcuttur,
ücretsizdir ve her zaman uygun sıcaklı‡a sahiptir. Emzirme çocu‡unuzu hastalık mikroplarından ve daha sonra oluƒabilecek alerjilerden
korur. Emzirme derhal gerçekleƒmezse sabırlı
olun. Her hastanede bir emzirme danıƒmanı
bulunur. Unutmayın, emzirme sadece çocu‡unuzun gıda alması demek de‡ildir. Emzirme ile
0 DIKKAT!
Emzirme sizi yeni bir hamilelikten korumaz. Doktorunuzdan hamilelikten
korunma konusunda bilgi alın.
! BILMEKTE FAYDA VAR
Bebe‡inize sık sık meme veriniz, böylelikle süt yeterli derecede gelir.
Sa‡lıklı beslenin ve yeterli sıvı için. Daha az kahve! Sigara ve alkol
yok!
Bebek gelirse!
Bazı kadınlar örne‡in hastalık
nedeniyle emzirmek istemez
veya emziremezler. Bu durumda
endiƒe etmenize gerek yoktur.
Hazır süt ürünleri çocu‡unuzun
ihtiyaçlarına göre ayarlanmıƒtır. Hastanede bu konuyla ilgili olarak ebeden
veya doktordan bilgi alınız. Temizli‡e dikkat
ediniz ve besini karıƒtırmak için sadece kaynamıƒ su kullanın.
Do‡umdan sonraki ilk süre
geller. Hastanede buna iliƒkin bilgiler alacaksınız.
Bebe‡iniz de kendini de‡iƒikli‡e ayarlamak
zorundadır. Bedeni tamamen geliƒmemiƒtir, sindirim sistemi henüz oluƒmaya baƒlar. Bu nedenle bebekler ilk 3 ayda karınlarında kramp
benzeri a‡rılar (kolikler) yaƒarlar. Bunlar genellikle kendili‡inden kaybolur. Kramplar ƒid-
Do‡umdan sonraki
ilk süre
Lohusa dönemi
40
Lohusa dönemi dinlenmenize yarar! Ana rahmi
tekrar eski durumuna dönüƒür. Plasentanın
kopmasından sonra belli süre kanayan bir yara
oluƒur. Bu kanama a‡ırsa veya 6 haftadan fazla
sürerse doktorunuza gidiniz.
Hamilelik döneminde karın ve kalça kasları
oldukça yıprandı‡ı için eski duruma dönüƒmesi
için jimnastik yapmak önemlidir. Bu, idrar tutma güçlü‡ünü veya ana rahmi sarkmasını en-
detlenirse çocuk doktorunuza gidin veya Viyana
belediyesinin bir ebeveyn danıƒma bürosuna
baƒvurun. Bebe‡inizin henüz gece-gündüz ritmi
oluƒmamıƒtır. Zamanla geceleri deliksiz uyumayı ö‡renecektir. Birçok anne uykusuzluk nedeniyle yorgun ve sinirli olur.
41
Bebek gelirse!
! ÖNERI
Bebe‡iniz uyurken sizde uyuyun. £imdi yardıma ihtiyacınız olur! Aile
üyelerinize veya bir kadın arkadaƒınıza yanınızda olmasını rica edin.
Do‡umdan sonraki ilk süre
sal iniƒ-çıkıƒlar aylarca sürerse
do‡um sonrası bir depresyon
(postpartal) mevcut olabilir. Bu
kadınların % 10 – 20’ sinde oluƒur.
Bebekler neden ba‡ırırlar
Bebekler bize açlıklarını, susuzluklarını, yorgunluklarını ve a‡rılarını bildirmek için a‡larlar. Ailedeki gerilimler, sinirlilik, sabırsızlık
bebe‡i huzursuz eder. Bebe‡iniz a‡ladı‡ında
onu muhakkak kuca‡ınıza alarak sakinleƒtirin
ve avutun. Ancak bebe‡iniz saatler boyunca
ba‡ırır ve sakinleƒmezse yardım alın. Ba‡ırma ambülansına
gitmek yararlı olur. Orada ba‡ıran bir bebe‡e nasıl davranmanız gerekti‡ini ö‡renirsiniz
(Ek bölümüne bakınız).
0 DIKKAT!
Bebekleri asla sarsmayın! Sarsma birçok a‡ır sa‡lık sorunu yaratır ve
en kötü durumda bebe‡in ölümüne bile yol açabilir.
Ruhsal durum de‡iƒiklikleri
42
Hamilelik ve do‡um yaƒamınızı de‡iƒtirir. Do‡umdan sonra üzgünseniz ve dokunaklıysanız
ve oluƒan yeni durum nedeniyle kendinizi yenik
hissediyorsanız bu gayet normaldir. Bu duygu-
Depresyonu nasıl anlayabilirsiniz?
n Kendinizi sürekli yorgun hissediyor musunuz?
n Hiç birƒeyden hoƒlanmıyor ve
zevk almıyor musunuz?
n Çok gergin ve korkak mısınız?
n Uyuyamıyor musunuz?
n Konsantrasyon probleminiz mi var?
Bu durumlarda muhakkak psikolojik destek
almalısınız. Doktorunuzla, ebenizle veya çocuk
doktorunuzla bu konuyu konuƒunuz. Danıƒma
büroları adresleri ek bölümündedir.
Do‡um sonrası resmi iƒlemler
Çocu‡unuzun do‡umunun bir hafta içerisinda
nüfus dairesine bildirilmesi gerekir. Orada çocu‡unuz için en önemli belgeler verilir: Nüfus
ka‡ıdı, vatandaƒlık belgesi. Evlilik içinde do‡an
çocuklar babasının veya annesinin vatandaƒlı‡ını alır. Evlilik dıƒı do‡an çocuklar annenin
vatandaƒlı‡ını alır. Avusturya vatandaƒı olma-
43
Bebek gelirse!
yanlar bunu – genellikle pasaportla-ilgili konsoloslukta onaylatmalıdır. Bebe‡in anne babası
evli de‡ilse bunun dıƒında babalı‡ı tanıma belgesi mevcuttur.
! BILMEKTE FAYDA VAR
Nüfus ka‡ıdı, vatandaƒlık belgesi, pasaport, kimlik kartı çıkartılması
için do‡umdan 2 yıl sonrasına kadar harç parası ödenmez.
2. önemli adım ikametgah bildirimidir. Bu bildirim nüfus dairesindeki bildirimde aynı anda
yapılabilir. Bazen tüm bu formaliteler lohusa
istasyonunda da halledilebilir. Hastanedeki
sosyal uzmandan bilgi alınız.
! ÖNERI
Eƒinize veya aile fertlerinizden birinden bu resmi iƒlemleri halletmesini
rica edin. Konuyla ilgili daha fazla bilgiyi internette www.help.gv.at
adresinden bulabilirsiniz.
Aile yardımı (çocuk parası)
44
Ebeveynler her çocuk için çalıƒma ve gelirlerinden ba‡ımsız olarak aile yardımı çocuk parası) alır. Ebeveynlerin ve çocu‡un aynı evde
oturması ve hayat merkezinin Avusturya’da olması gerekir. Çocuk parası çocu‡un yaƒına ve
çocuk sayısına ba‡lı olarak de‡iƒir ve de 2 ayda
bir ödenir.
Do‡umdan sonraki ilk süre
Çocuk parasını ve çocuk ek yardım parası için
ba‡lı oldu‡unuz vergi dairesine veya do‡rudan internet üzerinden (www.finanzonline.at) baƒvuru yapabilirsiniz. Çocuk parasını öncelikli
olarak anne alır. Dilekçe için nüfus (do‡um) ka‡ıdı, çocu‡un
ve kendi ikametgah
bildiriminiz gereklidir.
Çocuk bakım parası
Çocuk bakım parasına çocu‡unuzun do‡umundan itibaren baƒvurabilirsiniz. Bu para „haftalık
para“ ödemesinden hemen sonra ödenmeye baƒlar. Bunun için hastalık kasasına (Krankenkasse) baƒvurmanız gerekir.
Çocuk bakım parasının 5 çeƒidinden seçim yapabilirsiniz. Toplam 4 götürü model ve 1 gelire
ba‡ımlı model bulunur:
n Götürü modeller daha önceki iƒinizden ba‡ımsız olarak sunulur: 436 ile 1000 Euro arasında bir götürü miktar ödemesi yapılır. Miktar kaç ay çocuk bakım parası almanıza göre
de‡iƒir. Anne ve babanın de‡iƒmeli olarak çocuk bakım parası almaları halinde bu süre
en fazla 36 ay, en kısa 14 aydır.
n Gelire ba‡ımlı çocuk bakım parası modelinde
do‡umdan önceki 6 ay içerisinde aralıksız bir
45
Bebek gelirse!
gelir elde ediyor olmanız gerekir. Bakım parası net gelirinizin % 80’i oranındadır. Aylık
en az 1000 Euro, en fazla 2000 Euro’dur. Anne
babanın de‡iƒmeli halde alması halinde bu
süre 14 aydır.
Konuyla ilgili ayrıntılı bilgileri #ƒçi Odalarının
„Çocuk Bakım Parası“ broƒüründe bulabilirsiniz
(Ek bölümüne bakınız).
! BILMEKTE FAYDA VAR
Ekonomi-Aile ve Gençlik Bakanlı‡ının internet sayfasında (ek bölümüne
bakınız) çocuk bakım parası karƒılaƒtırma hesaplayıcısı mevcuttur. Bu
size ilk opsiyonun seçiminde yardımcı olur. Orada gelir etme sınırlarına
iliƒkin bilgiler de bulabilirsiniz.
0 DIKKAT!
5 modelden birine karar vermeniz gerekir ve daha sonra temel olarak
baƒka bir opsiyona geçemezsiniz! Bu karar her iki ebeyven için ba‡layıcıdır. Çocuk bakım parası alınması sırasında ebeveynler arasında
de‡iƒim en fazla iki defa mümkündür. Çocuk bakım parası alırken
çalıƒmanız halinde belli bir miktar kazanma hakkınız bulunur.
Ebeveyn do‡um izni
46
Normal olarak do‡umdan 8 hafta sonra anne
koruma son bulur. Sezeryanla do‡um, birden
fazla çocuk do‡umu veya erken do‡um halle-
Do‡umdan sonraki ilk süre
rinde bu süre do‡um sonrası 12 veya 16 hafta
sonrasında baƒlar.
Hemen sonrasında ebeveyn do‡um izni (çalıƒmadan muaf tutulma) veya ebeveyn bölüƒümlü
do‡um izni almak isterseniz annelik korumanın
geçerli oldu‡u süre zarfında bunu iƒvereninize
bildirmek zorundasınız. Do‡um iznini kullanmak isterse bu eƒiniz için de geçerlidir. Do‡um
izninin veya ebeveyn do‡um izninin ne kadar
sürece‡ini de bildirmek zorundasınız. #ƒçi Odaları bunun için örnek bir yazı hazırlamıƒtır (Ek
bölümüne bakınız).
Ebeveyn do‡um izninin bölüƒülmesi
Anne ve babanın ebeveyn do‡um izni hakkı vardır. Do‡um izni alan anne veya babanın çocukla
aynı evde oturuyor olması gereklidir.
Ancak ebeveynler
aynı anda do‡um
izni yapamaz (bunun istisnası ilk
de‡iƒimle çakıƒan
bir aydır). Ancak
do‡um iznini iki
kez bölüƒme imkanınız bulunur. #zni de‡iƒerek
kullanmanız gerekir. Bir izin dönemi en az 2 ay
sürmelidir. Baba da do‡um izni yapmak isterse
bunu do‡um izniniz bitmeden en geç 3 ay önce
47
Bebek gelirse!
yazılı olarak bildirmelidir. #ƒten çıkartma yasa‡ı do‡um izni bildiriminden itibaren geçerlidir ve bildirim en erken do‡um izninden 4 ay
önce yapılabilir.
Do‡um iznini en fazla çocu‡unuz 2 yaƒını doldurana
kadar kullanabilirsiniz. Yani çocu‡unuzun 2. do‡um
gününde tekrar iƒe gitmek
zorundasınız. #ƒten çıkarma
yasa‡ı daima do‡um izni
sonrasındaki 4. haftanın sonuna kadardır. #ƒyerinize baƒlangıçta daha az do‡um izni kullanaca‡ınızı bildirmiƒseniz do‡um iznini sadece
bir defa uzatabilirsiniz. Kural olarak bu uzatmayı ilk olarak bildirdi‡iniz do‡um izni süresinden bitiminden en az 3 ay önce bildirmeniz
gerekir.
0 DIKKAT!
De‡iƒiklikleri daima yazılı yapmanız gerekir.
Ebeveynlerin parttaym çalıƒması
48
20’den fazla çalıƒanı olan iƒletmelerde çocu‡un
7. do‡um gününe kadar parttaym çalıƒma hakkı
vardır. Bunun için iƒletmede en az 3 yıldır
çalıƒıyor olmanız gerekir. Ebeveyn parttaym
çalıƒma hakkına hem anneler hem de babalar
Do‡umdan sonraki ilk süre
sahiptir. Bunun baƒlangıcını, süresini ve ne kadar iƒ saati azaltılaca‡ını parttayma girmeden
en az 3 ay önce yazılı olarak bildirmeniz gerekir.
#ƒçi Odaları bunun için örnek bir yazı hazırlamıƒtır (Ek bölümündeki #ƒçi Odaları internet
sayfasına bakınız).
! BILMEKTE FAYDA VAR
Do‡um izni sırasında iƒe baƒlamanız üzerine kafa yorun, üstlerinizle
ve çalıƒma arkadaƒlarınızla iliƒkide olun. Böylelikle geliƒmeleri ö‡renir
ve iƒe uyum göstermeniz daha çabuk olur.
Parasal destekler
Viyana belediyesi (MA11) geliri düƒük yeni do‡an çocukları olan ailelere bu zor yaƒam koƒullarında aile ek yardımı ile destek verir (Ek bölümüne bakiniz).
Caritas, Volkshilfe ve Hilfswerk Österreich gibi
yardım organizasyonları hastanede bulunulan
sürede ve ilk haftalarda ev iƒlerinde ve de çocuk
bakımında yardımcı olur. Bu aile yardımının masrafları belli koƒullarda tamamen veya kısmen
karƒılanabilir.
Yalnız yaƒayan geliri düƒük anneler, babalar ve
aileler belli koƒullarda (götürü ödenen) çocuk bakım
parasına katkı yardımı alırlar.
49
Çocu‡un muayeneleri
Bebek gelirse!
Bunun ötesinde zor durumda olan aileler fonu mevcuttur. Bu fon do‡masından kendi sorumlu
olunmayan ma‡duriyet durumunda yardıma
ihtiyacı olan ailelere bir defalık geçiƒ yardımı
yapar.
Yardım ve zor durumda olan ailelere katkı hakkında Aile Bakanlı‡ının aile servisinden bilgi
alabilirsiniz (Ek bölümüne bakınız).
Çocu‡un Anne-Çocuk
Sa‡lı‡ı Karnesi
muayeneleri
Çocu‡unuzun 1. muayenesi temel
olarak ilk yaƒam haftasında yapılmalıdır ve genellikle hastanede yapılır. Burada kalçaların ültrason muayenesi ve
iƒitme testi uygulanır.
2. Anne-Çocuk Sa‡lı‡ı Karnesi
muayenesi:
4. – 7. haftalar
£imdi çocu‡unuzun kilosu,
boyu, kafa ölçüsü alınır.
Gözler muayene
edilir ve ortopedik bir muayene
(omurga, kalçalar,
kollar, bacaklar
ve ayaklar) yapılır. #lk aƒının da
(Rota virüsü-#shal
Aƒısı) ƒimdi yapılması gereklidir.
Sa‡lık karnesinin
en arkasında çocu‡unuzun aƒı çizelgesi bulunur.
Buraya yapılan
tüm aƒılar iƒlenir.
3. Anne-Çocuk Sa‡lı‡ı Karnesi muayenesi:
3. – 5. yaƒam ayları
Bebe‡in koordinasyonları, duruƒu ve büyümesi
kontrol edilir.
4. Anne-Çocuk Sa‡lı‡ı Karnesi muayenesi:
7. – 9. yaƒam ayları
A‡ırlık, boy, kafa ölçüsü yanında doktorunuz
çocu‡unuzun hareketlerinde bir bozukluk olup
olmadı‡ına bakar. Kalp ve akci‡erler dinlenir.
Çeƒitli reaksiyonlar üzerinden ruhsal geliƒim
izlenir. Bu muayenenin a‡ırlık noktalarından
birisi kulak-burun-bo‡az muayenesidir.
51
Bebek gelirse!
5. Anne-Çocuk Sa‡lı‡ı Karnesi muayenesi:
10. – 14. yaƒam ayları
Bu muayenede dıƒ cinsel organlar, refleksler,
kalp ve nefes fonksiyonları muayene edilir. Bu
sürede önemli olan, çocu‡unuzun iƒitme, görme
kabiliyeti ve konuƒmasıdır. Çocu‡un yeni becerilerine özellikle dikkat edilir: emekleme, oturma, yürüme deneyleri ve benzerleri gibi.
0 DIKKAT!
5. muayeneden sonra hastalık kasasından (Krankenkasse) bir mektup
alırsınız. Buna göre çocu‡unuzun 18. yaƒam ayına kadar 10 anne-çocuk sa‡lı‡ı karnesi muayenelerini kanıtlamanız gerekir. Bu, çocuk bakım
parasını tam alabilmeniz için önemlidir.
Di‡er 4 anne-çocuk sa‡lı‡ı karnesi muayeneleri çocu‡unuzun ilkokul
sa‡lık muayenesine kadar yapılır. Bunları çocu‡unuzun iyili‡i için yaptırınız.
Nerelerden destek alabilirsiniz
Ek – Nerelerden
destek alabilirsiniz
Do‡um klinikleri •
Geburtskliniken
Allgemeines Krankenhaus
– AKH
1090 Viyana
Währinger Gürtel 18–20
T: 01/404 00-2848
Do‡u Sosyal Tıp Merkezi –
Donauspital •
Rudolf Vakfı Hastanesi •
Krankenanstalt Rudolfstiftung
1030 Viyana
Juchgasse 25
T: 01/711 65-4712
– Donauspital
Yukarıda belirtilen hastanelerde Türk tercümanları da mevcuttur!
1220 Viyana
Langobardenstraße 122
T: 01/288 02-3850
Rudol Vakfı Hastanesi
Semmelweis Kadın Klini‡i •
Sozialmedizinisches Zentrum Ost
Güney Sosyal Tıp MerkeziKaiser Franz JosefHastanesi • Sozialmedizinisches
Zentrum Süd – Kaiser Franz
Semmelweis Frauenklinik der
Krankenanstalt Rudolfstiftung
1180 Viyana
Bastiengasse 36–38
T: 01/476 15-3911
Josef-Spital
1100 Viyana
Kundratstraße 3
T: 01/601 91-4736 oder
-4750
52
Hietzing Hastanesi •
Krankenhaus Hietzing
1130 Viyana
Wolkersbergenstaße 1
T: 01/801 10-2294
53
Ek
Nerelerden destek alabilirsiniz
Wilhelminen Hastanesi •
Wilhelminenspital
1160 Viyana
Montleartstraße 37
T: 01/491 50-4701
Viyana Bölge Hastalık
Kasası Hanusch Hastanesi •
Hanusch Krankenhaus der WGKK
1140 Viyana
Heinrich-Collin-Straße 30
T: 01/910 21-848 55
St. Josef Hastanesi •
St. Josefs-Krankenhaus
1130 Viyana
Auhofstraße 189
T: 01/878 44-0
Göttlicher Heiland Hastanesi
•
Krankenhaus Göttlicher Heiland
Burada aynı zamanda
Young Mum-Hamile
Teenagere Eƒlik Servisi
de bulunur.
1170 Viyana
Dornbacher Straße 20–28
T: 01/40 08 80
54
Hamileler için danıƒma
ve servisler • Beratung und
MA 15 Aile Ebeleri •
Angebote für Schwangere
1030 Viyana
Thomas-Klestil-Platz 8/2
T: 01/4000-876 37
für Schwangerschaft, Geburt
1150 Viyana
Geyschlägergasse 2–12
T: 01/982 25 00
1070 Viyana
Zollergasse 37
T: 01/523 17 11
www.nanaya.at
Semmelweis Kadın Klini‡i
Kadın Sa‡lık Merkezi •
Frauengesundheitszentrum FEM
in der Semmelweis-Frauenklinik
1180 Viyana
Bastiengasse 36–38
T: 01/476 15-5771
www.fem.at
Wilheminen Hastanesi FEM
Ebeveyn Klini‡i • FEM Elternambulanz im Wilhelminenspital
1160 Viyana
Montleartstraße 37
T: 0650/546 30 66
Yabancı diller: Türkçe,
#ngilizce
Güney Sosyal Tıp Merkezi
FEM Kadın Sa‡lı‡ı Merkezi •
Frauengesundheitszentrum FEM
Süd im Sozialmedizinischen
Zentrum Süd
1100 Viyana
Kundratstraße 3
T: 01/601 91-5201
Yabancı diller: Arapça,
Boƒnakça-SırpçaHırvatça, #ngilizce,
Fransızca, Türkçe
www.fem.at
Familienhebammen der MA 15
NANAYA – Hamilelik,
Do‡um ve Çocukla Yaƒam
Merkezi • NANAYA Zentrum
und Leben mit Kindern
1200 Viyana
Dresdner Straße 73
T: 01/331 34-202 79
1220 Viyana
Langobardenstraße 128/12
T: 01/285 45 37
Yabancı diller: Türkçe
kurslar Bireysel danıƒma: #ngilizce, Persçe,
Lehçe, Türkçe
www.wien.gv.at/ma15/
hebammen.htm
Ebe merkezi – Serbest Ebeler
Derne‡i • Hebammenzentrum –
Verein freier Hebammen
1090 Viyana
Lazarettgasse 8/1B/1
T: 01/408 80 22
Yabancı diller: Ingilizce,
Fransızca, Italyanca,
Ispanyolca, Türkçe
www.hebammenzentrum.at
Hamile kadınlar,
anneler ve ebeveynler
için hizmetler • Angebote
für schwangere Frauen,
Mütter und Eltern
Viyana Belediyesi EbeveynÇocuk Merkezleri • Eltern-KindZentren der Stadt Wien
(Anne-Baba okulu, Ebeveyn danıƒma, Bireysel
danıƒma, Bebek Buluƒması ve bunun haricinde
tıbbi danıƒman, MA15
çocuk doktorları tarafından aƒı vurulması ve
muayene)
MA 11 Servis telefonu:
01/4000-8011
Ebeveyn-Çocuk Merkezi
telefonlarını ƒurada
bulabilirsiniz:
http://www.wien.gv.at/
menschen/magelf/service
55
Ek
Nerelerden destek alabilirsiniz
Kriz durumlarında yardım
•
Hilfe bei Krisen
Sosyal Psikiyatri Acil Servisi
•
Sozialpsychiatrischer
Notdienst
T: 01/313 30
Kriz Müdahele Merkezi •
Kriseninterventionszentrum
1050 Viyana
Ambulatorium
Wiedner Hauptstraße 105
T: 01/880 10-1480
SMZ Baumgartner Höhe –
Do‡um sonrası Psikiyatri
Özel Ambulansı (Do‡um
sonrası depresyon halleri için) • SMZ Baumgartner
AKH-Uyuƒturucu Klini‡i •
Höhe – Spezialambulanz für
AKH-Drogenambulanz
perinatale Psychiatrie (bei
1090 Viyana
Währinger Gürtel 18–20
T: 01/404 00-3547
Depression nach der
Geburt)
1140 Viyana
Baumgartner Höhe 1
Pav. 18/2
T: 01/910 60-218 20
T: 01/406 95 95
Viyana Belediyesi 24 Saat
Kadın Acil Telefonu-£iddet
halinde destek • 24-Stunden-
Bebekle ilgili problemlerde yardım • Hilfe bei
1160 Viyana
Montleartstraße 27
T: 01/491 50-2912
Viyana Belediyesi Geliƒim
Teƒhisi • Entwicklungsdiagnostik
der Stadt Wien (Çocu‡un
geliƒim gecikmeleri ve
farklı anormallikleri
durumunda danıƒma
ve muayeneler)
MA15 – Viyana Sa‡lık
Servisi / Gesundheitsdienst der Stadt Wien
Baby-Care Ambulansı,
Preyer Çocuk Hastanesi •
1100 Viyana
Gellertgasse 42–48
T: 01/605 34-108 61
Problemen mit dem Baby
Frauennotruf der Stadt Wien –
Hilfe bei Gewalt
T: 01/71 71 9
www.frauennotruf.wien.at
Wilhelminen Hastanesi
Ba‡ırma Servisli Bebek
Psikosomatik Merkezi •
Säuglingspsychosomatik mit
Ba‡ımlılık durumlarında
yardım • Hilfe bei Suchtproblemen
Sigara içenler için telefon •
Rauchertelefon
T: 0810 810 013
www.rauchertelefon.at
Anton Proksch Enstitüsü –
Ba‡ımlılar Tedavi Merkezi •
Schreiambulanz Wilhelminenspital
Baby-Care Ambulanz Preyer’sches
Kinderspital
1100 Viyana
Schrankenberggasse 31
T: 01/601 91-2680
1180 Viyana
Währinger Gürtel 141
T: 01/369 55 50
Göçmenler için danıƒma
yerleri • Beratungsstellen
für Migrantinnen
Peregrina – Göçmenler
E‡itim-Danıƒma ve Terapi
Merkezi • Peregrina –
Bildungs-, Beratungs- und
Therapiezentrum für
Immigrantinnen
1090 Viyana
Währinger Straße 59
T: 01/408 33 52
Yabancı diller: Arapça,
Ermenice, Boƒnakça,
Almanca, #ngilizce,
Fransızca, Kinyarwanda,
Kirundi, Hırvatça, Sırpça
ve Türkçe
www.peregrina.at
Beraber Ö‡renelim •
Miteinander lernen – Kadınlar
için E‡itim, Danıƒma ve
Psikoterapi
1160 Viyana
Koppstraße 38/8
T: 01/493 16 08
Yabancı diller: #ngilizce,
Türkçe
www.miteinlernen.at
Anton Proksch Institut – Therapiezentrum zur Behandlung von
56
Abhängigkeiten
57
Ek
Nerelerden destek alabilirsiniz
LEFÖ – Göçmenler için danıƒmanlık, e‡itim ve destek
•
LEFÖ – Beratung, Bildung und
Begleitung für Migrantinnen
1050 Viyana
Kettenbrückengasse 15/4
T: 01/581 18 81
Yabancı diller: #ngilizce,
Portekizce, #spanyolca
www.lefoe.at
kenversicherung – Diakonie und Rotes Kreuz
1230 Viyana
Oberlaaer Straße 300–306
T: 01/589 00-847
www.amber.diakonie.at
Hukuki ve sosyal sorunlar
için • Rechtliche und
soziale Fragen
Orient Express – Kadınlar
için danıƒmanlık, e‡itim ve
kültür etkinlikleri • Orient
Express – Beratungs-, Bildungsund Kulturinitiative für Frauen
1020 Viyana
Hillerstraße 6/3–5
T: 01/728 97 25
Yabancı diller: Arapça,
#ngilizce, Türkçe
www.orientexpresswien.com
58
AMBER MED – Sigortası
olmayan kiƒiler için
ayakta tıbbi tedavi, sosyal danıƒmanlık ve ilaç
yardımı – Diakonie ve
Rotes Kreuz • AMBER MED –
ambulante medizinische
Versorgung, soziale
Beratung und
Medikamentenhilfe für
Menschen ohne Kran-
Vergi Daireleri • Finanzamt
www.finanzonline.at
Avusturya Resmi Daireler
Kılavuzu • Wegweiser durch
Wien – Servicehotline
T: 01/501 65-0
www.arbeiterkammer.at
Viyana Sosyal Telefonu •
SozialRuf Wien
T: 01/533 77 77
www.sozialinfo.wien.gv.at
MAG ELF – MA 11’ in Servis
Telefonu • Servicetelefon
der MA 11
01/4000-8011
Ekonomi, Aile ve Gençlik
Bakanlı‡ı Aile Servisi •
Familienservice des Bundesministeriums für Wirtschaft,
Familie und Jugend
T: 0800 240 262
www.bmwfj.gv.at
Weiterführende Broschüren
und Links
Ämter und Behörden in Österreich
Viyana #ƒçi OdalarI • Arbeiter-
www.help.gv.at
kammer Wien
Sosyal #ƒler Bakanlı‡ı
Merkez Çalıƒma Müfettiƒli‡i
•
Zentralarbeitsinspektorat im
Sozialministerium
#ƒçi Odaları Viyana – Servis
Telefonu • Arbeiterkammer (AK)
Yardımcı di‡er broƒürler
ve internet adresleri •
T: 01/711 00-6410 oder
01/711 00-2187
Genea, Erzdiöse ViyanaCaritas • Genea, Caritas der
Erzdiözese Wien – Sosyal ve
hukuki danıƒmanlık
1050 Viyana
Wiedner Hauptstraße 140
T: 01/545 32 98
Yabancı diller: Boƒnakça
/Sırpça/Hırvatça,
#nglizce
www.caritas-wien.at
n Çocuk bakım parası /
Kinderbetreuungsgeld
n Ailenin takvimi /
Elternkalender
n Anne koruma ve
Ebeveyn do‡um izni /
Mutterschutz und
Elternkarenz
01/501 65 401 no.lu
telefondan veya
www.arbeiterkammer.at
/broschueren.htm
adresinden istenebilir.
Sa‡lık Bakanlı‡ı • Bundesministerium für Gesundheit
n Bebe‡imiz geliyor /
Unser Baby kommt
n Hamileler için beslenme broƒürü /
Die österreichische
Ernährungsbroschüre
für Schwangere
n Aƒı broƒürü /
Impfbroschüre
0810-81 81 64 no.lu telefondan veya [email protected]
www.bmg.gv.at internet
adresinden istenebilir.
59
Ek
Notlar
Avusturya Ebeler Birli‡i •
Österreichisches Hebammengremium
n Ebeler Birli‡inin
broƒürü / Hebammenbroschüre
01/595 45 37 no.lu
telefondan veya
www.wien.hebammen.at
adresinden istenebilir.
Kadın Sa‡lı‡ı Viyana
Programı • Wiener Programm
für Frauengesundheit
n Hamilelikte sigara
içme ve alkol /
Rauchen und Alkohol
in der Schwangerschaft
01/4000-87162 no.lu
telefondan veya
[email protected]
ma15.wien.gv.at internet
adresinden istenebilir.
60
61
#mpressum: Medya sahibi: FEM Süd ve Kadın Sa‡lı‡ı Viyana Programı –
MA15 – Viyana Sa‡lık Servisi. #çerikten sorumlu olan: ao. Univ.Profin
Drin Beate Wimmer-Puchinger, Thomas Klestil-Platz 8/2, 1030 Viyana.
T: 4000-871 62. Araƒtırma ve metin: Maga Özlem Akar. Redaksiyon:
Maga Özlem Akar & Maga Hilde Wolf, Kadın Sa‡lı‡ı Merkezi FEM
Süd ve Maga Alexandra Grasl, Kadın Sa‡lı‡ı Viyana Programı. Lektörlük: Capito – Barrierefreie Information. Layout: Maga Gisela Scheubmayr/subgrafik. Coverfoto: © iStockphoto. Fotoraflar: © iStockphoto,
Shutterstock. Baskı: offset5020, 2011
Programımıza iliƒkin ayrıntılı bilgileri,
sayısız kadın sa‡lı‡ı konularına ve
etkinliklerimize iliƒkin bilgileri internet
sayfamızda bulabilirsiniz.
Sa‡lı‡ınız. Programımız.
Sizler için bu telefonda ulaƒılabilir durumdayız:
01/4000-871 62
@
[email protected]
i
www.frauengesundheit-wien.at
Viyana Kadın Sa‡lı‡ı Programının tüm broƒürlerini internet sayfasından
indirebilir veya aƒa‡ıda belirtilen adreslerden ücretsiz olarak sipariƒ
edebilirsiniz.
64
Wiener Programm für
Frauengesundheit

Benzer belgeler