Fiyortlar Arasında

Yorumlar

Transkript

Fiyortlar Arasında
Özel
Özel
Dosya
Dosya ••Feature
Feature
Fiyortlar Arasında
Among the Fjords
Yazı Story - Johan Augustin
Fotoğraf Photography - Johan Augustin
Norveç’in kuzeybatı kıyısı boyunca uzanan Lofoten Takımadaları,
yerli ve turistlere el değmemiş doğal bir güzellik ve bolca balık
sunuyor. Geçimini bu adalardan birinde sağlayan balıkçı Børge
Iversen “Başka bir yerde yaşamak istemezdim.” diyor.
Located along the northwest coastline of Norway, the archipelago
of Lofoten offers locals and tourists unbridled natural beauty
and plenty of fish. This is the home and workplace of Børge Iversen,
who wouldn’t want to live anywhere else.
90
There
Özel Dosya • Feature
91
Özel Dosya • Feature
Lofoten, ıssızlığa soylu
bir estetik kazandırıyor.
(Fotoğraf: Johan Augustin)
Lofoten brings a royal beauty
to tranquility. (Photography:
Johan Augustin)
92
Everywhere
Özel Dosya • Feature
L
I
ofoten ziyaretçilerinin aklında kalan, el
t’s the pristine nature that visitors to Lofoten
değmemiş doğası oluyor. 25 bin misafirremember. The archipelago, thanks in part to
perver insanın yaşadığı takımada bölgesi
its 25,000 hospitable inhabitants, is a veritable
tam anlamıyla bir yeryüzü cenneti. Soğuk ve
watery paradise. Crisp, fresh air sweeps in from the
ferah bir esinti, balıktan yana epey bereketli
Norwegian and Barents seas, both of which offer
olan Norveç ve Barents Denizi’nden kıyıya vuan abundance of fish. It’s the fishing that the isruyor. Adalar balıkçıkla olduğu kadar dik yamaç
lands are most famous for, along with other natuyürüyüşleri, koyda balina seyri gibi fırsatlar ve
ral attractions: steep hillsides that are perfect for
hafızalardan çıkmayacak güzellikte köyleriyle
walks, beautiful bays in which visitors can watch
de ünlü. Bu sevimli köylerden biri olan Nuswhales, unforgettable picturesque villages –like
fjord’da ziyaretçiler rorbuer adı verilen kırmızı
Nusfjord, where tourists stay in red fishing huts
balıkçı kulübelerinde konaklıyor.
called rorbuer.
Yakın zamanda bölgeyi ziyaret ettiğimde, takıOn a recent trip to the area, a fisherman who
madalarda doğup büyüyen bir balıkçı bana neden
was born and raised on the islands told me why
burada mutlu ve huzurlu olduğunu anlattı. İlk
he’s so content here. Børge Iversen was given his
teknesini henüz yirmisine
first boat as a teenager, and
bile girmeden alan Børge
the 58-year-old has been fishIversen, bugün 58 yaşında ve
ing ever since. The sea has
o günden bu yana balıkçılık
always been a major part of
yapıyor. Adaları çevreleyen
his life, just like it was for his
deniz daima hayatının bir
father, and his father’s father
Norveç'i ziyaret edenleri
parçası olmuş; tıpkı babası
before him. But fishing is
Lofoten'e çeken, el değmemiş
ve dedesinin hayatlarında
only one reason for Iversen’s
olduğu gibi. Balıkçılığın yanı
attraction to the area. It’s the
doğası. Ve tabii ki balıkları.
sıra buz mavisi denizden yükregion’s magical landscapes
selen karlı zirvelerin oluştur–the snow-capped peaks, the
duğu büyülü ortam da Ivericy blue water– that entice
It's the pristine nature that
sen’in haftanın altı günü, her
him into the wet six days a
attracts to Lofoten, Norway
sabah gün doğumundan önce
week. “Life is perfect in these
remember. And the fish.
kalkıp denize açılması için bir
surroundings,” he told me.
sebep. “Hayatım, onu çevrele“This job is more like a hobby
yen doğa gibi mükemmel. Bato me.” When I asked him to
lıkçılığı işten çok, hobi olarak
explain the best thing about
görüyorum.” diyor Vestvågøy
living in Lofoten, Iversen,
Adası’nın Ballstad köyünde
who lives with his family in
ailesiyle yaşayan Iversen. Lofoten’de yaşamanın en
the village of Ballstad, on the island of Vestvågøy,
iyi yanını sorduğumuzdaysa şöyle cevap veriyor:
replied: “The clean air and the people. They are
“Temiz havası ve insanları. Herkes çok çalışkan ve
very hardworking. There is almost no crime on
adalarda neredeyse hiç suç işlenmiyor.”
the islands.”
Ertesi sabah erken saatlerde, Junior isimli tekOn the second morning of my trip, a soft blue
ne Iversen’in köyü Ballstad’ın limanından usul
light was the only thing that lit up Vestfjorden
usul açılırken Vestfjorden’i aydınlatan tek şey
when Iversen's vessel, Junior, slowly slid out of the
yumuşacık masmavi bir ışık. Iversen ve denizci
dock in the fisherman's home village. For Iversen
dostları için sıradan bir iş günü, sabah dört gibi,
and other seamen like him, a typical workday
Iversen’in (genelde yalnız) çaparileri boşaltmak
starts at around 4 a.m., when he heads out to sea,
için denize açılmasıyla başlıyor. Bir gün önce yerusually by himself, to empty the longlines that he
leştirdiği çaparileri boşaltan Iversen bir yandan
has put out the day before and simultaneously add
There
93
Özel Dosya • Feature
Yeşilin koyu tonları ile maviyi
buluşturan manzaralar göz alıcı.
The dark shades of green and blue
make for a spectacular view.
2
1
3
94
Everywhere
da yenilerini yerleştiriyor. Ve bu rutin, haftanın
altı günü, günde 12 saat devam ediyor. Peki, hiç
yorulmuyor mu? “Hayır, bu işin getirdiği özgürlüğü seviyorum.” diyor Iversen, bir yandan da 750
metre ve 300 kancalı ilk çapariyi boşaltırken. Aç
sazanları çekmek içinse yem olarak kabuksuz karides kullanıyor.
İrili ufaklı balıklar teker teker su yüzüne çıkıyor; birçoğunun ağırlığı 10 kilodan fazla. Iversen’in
bugüne kadar yakaladığı en büyük sazan 42 kilo.
Onun standartlarında 20 kiloluk ve üstü balıkları
yakalamak pek de olağanüstü bir durum değil. El
çabukluğuyla balığın atardamarını kesip kanı boşaltıyor “ki etin kalitesi artsın.”
Adalarda yaşadığı son 40 yıl boyunca balıkçılığın iyiye gittiğini söylüyor Iversen. “Çocukluğumda olduğundan daha çok balık var. Tabii bunlar hep
bizim çabalarımız sayesinde oldu.” diye açıklıyor.
Norveç sazanı balıkçılığı, sık sık sürdürülebilir
ve başarılı bir sektör örneği olarak gösteriliyor. Norveç’i Norveç yapan şeyin petrol olduğunu düşünebilirsiniz ama ülkenin asıl geçim kaynağı skrei (ocak
ve mart ayları arasında Norveç kıyılarına doğru göç
eden, son derece kaliteli bir sazan türü). Doğal kaynakların aşırı kullanımı, 1980’lerde Barents Denizi’ndeki balık sayısında düşüşe sebep olmuş. Deniz
Koruma Konseyi’yle (MSC) ortaklığı kabul eden tüm
sazan balıkçılarına ve Lofoten’deki filolarına 2011 yılında MSC sertifikası verilmiş. Bu sertifikayla balıkçılığa çeşitli düzenlemeler getirilmiş ve en önemlisi
2
1 - Lofoten’de sörf
yapma fikri ilginç gelse
de, gezginler arasında
son derece popüler bir
aktivite.
Though surfing in Lofoten
may sound odd, it’s a
popular destination
among surfers.
3
3 -Lofoten kıyıları,
balıkçıların ağlarını
dolduran balıkların
karadaki evi. (Fotoğraf: Johan Augustin)
Lofoten shores are
home to the fish,
caught in the fishermen's net. (Photography: Johan Augustin)
2 - Tüm Norveç’te
olduğu gibi Lofoten’de
de balıkçılık önemli bir
gelir kaynağı. Børge
Iversen için bu bir aile
geleneği. (Fotoğraf: Johan
Augustin)
As in the rest of Norway,
fishing is an important
source of income in Lofoten.
And for Børge Iversen, it is a
family tradition. (Photography: Johan Augustin)
new ones. Twelve-hour workdays, six days a week.
Does he ever feel worn out? “No,” he told me while
emptying a longline that was 750 meters long and
lined with 300 hooks baited with peeled shrimp
(juicy morsels meant to attract hungry cod). “I’m
enjoying the freedom that comes with this job,” he
said.
One by one fish broke the surface, plentiful and
of varying sizes, many weighing over ten kilos. The
biggest cod Iversen ever caught weighed 42 kilos, and
it’s common for him to catch fish weighing 20 kilos
or more. With one quick cut he slit a fish’s artery and
emptied its blood. For good reason: “That’s so the
quality of the meat is better,” he said.
Iversen is positive about both his work and the
area. He has seen a change for the better in the fishery he’s been working in for the last four decades.
“There is more fish now than when I was a child,” he
told me, "and it’s all down to our management.”
The Norwegian cod fishing industry is often
given as an example of one of the most sustainable and successful in fishing. You might assume
it was oil that built Norway, but actually it was skrei,
cod of the highest quality that migrate towards the
Norwegian coast in January through March. Overuse of the natural resource led to a crash in the Barents Sea in the 1980s. But in a partnership created
with the organization Marine Stewardship Council
(MSC), all cod fisheries and their entire fleet in Lo-
5
There
95
Özel Dosya • Feature
de yasa dışı balıkçılığa karşı girişimlerde bulunumuş; günümüzde, bölgedeki yasa dışı balıkçılık oranı yok denebilecek kadar aza inmiş. Aynı zamanda
dünya genelinde balık avcılığı konusunda oluşturulan tüketici bilinciyle birlikte 2015 yılında Norveç'in
sazan balığı ihracatı da yüzde 20’lik bir artış gösterdi. Denizde geçirdiğimiz dört saat boyunca Iversen,
ağzına kadar dolan çaparileri boşaltıp tamı tamına
1,2 ton sazanı tek başına tekneye yükledi. Üstelik işi
bittiğinde yorgun bile görünmüyordu.
Gulf Stream (Körfez Akıntısı) Norveç Denizi’ni
ısıtsa da -ki bu durum aynı enlemdeki farklı noktalara kıyasla ülke iklimini biraz daha ılımanlaştırıyor- kutuplardan gelen buz gibi rüzgârlar sebebiyle sıcaklık yaz aylarında nadiren 15’i buluyor.
Iversen'in arada bir “keşke olsa” dediği bir şey varsa
o da daha sıcak bir iklim. Yine de yüzünde bir gülümsemeyle eklemeden geçemiyor: “Ama tatil için
ailemle Türkiye gibi sıcak ülkelere gidiyoruz.”
Mütevazı, sevimli ve
rengârenk evleriyle
Lofoten masalsı bir yer.
With its humble, lovely
and colorful houses,
Lofoten seems to have
come out of a fairy-tale.
Tüyolar • Tips
Lofoten’e Gidiş
Oslo’dan Lofoten’e uçmak
yaklaşık üç saat sürüyor.
Buna ek olarak gemi,
tren, araba ve otobüsle
de gidebilirsiniz ancak en
hızlı ulaşım hava yoluyla.
Oslo’dan Bodø’ya, sonra
da Leknes’e uçup (BodøLeknes arası uçuş 25
dakika sürüyor: wideroe.
noe) oradan otobüse
binebilir ya da araba
kiralayabilirsiniz.
Get to Lofoten
It takes about three
hours by air from Oslo
to Lofoten, and you can
also travel by boat, train,
car and bus. The fastest
means of transport is
flying; from Oslo to Bodø
and then onwards to
Leknes (Bodø–Leknes
is a 25 minutes flight:
wideroe.no). In Leknes
you can catch a local bus
or rent a car.
Konaklama
Nusfjord iyi korunmuş,
otantik bir balıkçı köyü.
rorbuer adı verilen ve
eskiden balıkçıların
yaşadığı kırmızı
kulübelerde kalın.
classicnorway.no/hotell/
nusfjord
Stay
Nusfjord is an authentic
fishing village that has
been preserved intact.
Stay in red cottages
–rorbuer– where
fishermen used to live.
classicnorway.no/hotell/
nusfjord
Büyük bir sazan
yakalamak ister misiniz?
Børge’nin, eli boş
dönmeyeceğinizi
garantilediği yerlere
düzenlenen turlar,
balık türlerine göre yılın
belirli zamanlarında
gerçekleşiyor. Bu turları
rorbuer'lerden birinde
geçireceğiniz bir geceyle
birleştirebilirsiniz.
rorbuer.info
Want to catch a huge
cod?
Fishing trips on which
Børge guarantees that
you will hook fish take
place at various times
of the year, depending
on species. Fishing trips
can be combined with
staying in one of those
red cottages:
rorbuer.info
Ziyaret için en uygun
zaman?
Kışlar soğuk geçiyor; ocak
ve şubat ortalama -1oC
ile en soğuk aylar. Yılın en
sıcak zamanıysa ortalama
12 oC ile temmuz ve
ağustos ayları.
visitlofoten.com
96
Best time to go
Winters are cool; January
and February are the
coldest months here, with
an average temperature
of -1 degrees Celsius.
July and August are the
warmest months with an
average of 12 degrees
Celsius. visitlofoten.com
foten were MSC-certified in 2011, which meant regulations were put in place and illegal fishing was targeted. It worked: today, illegal fishing has dropped
to an insignificant level. And in 2015, an increasing
awareness of fishing standards among customers
around the world lead to a 20 percent rise in Norwegian cod exports. During the four hours we are at sea
together, Iversen emptied the well-stuffed lines and
pulled up 1.2 ton of cod by himself, without so much
as a shred of fatigue.
Even though the Gulf Stream warms the Norwegian Sea, which makes the climate here milder than
in other places at the same latitude, icy arctic winds
sweep through the area and summer temperatures
rarely surpass 15 degrees. If there is one thing Iversen sometimes wishes for, it’s a warmer climate. “But
I just take my family on vacation,” he said with a
grin, “to countries like Turkey.”
There
Türk Hava Yolları
ile IST → OSL 4 sa
Türk Hava Yolları,
İstanbul ile Oslo
arasında her gün
karşılıklı seferler
düzenliyor.
Fly Turkish Airlines
IST → OSL in 4 h
Turkish Airlines has
daily round-trip flights between Istanbul
and Oslo.
turkishairlines.com