10-16 MART 2014 DÜNYA TUZA DĠKKAT HAFTASI LÜTFEN

Yorumlar

Transkript

10-16 MART 2014 DÜNYA TUZA DĠKKAT HAFTASI LÜTFEN
10-16 MART 2014
DÜNYA TUZA DĠKKAT HAFTASI
LÜTFEN, TUZU AZALT !!!

Sofra tuzunun asıl adı “sodyum klorür”dür. Tuzun %60’ ı klor, %40’
ı ise sodyumdan oluşur.
Tuzun 1 gramında 400 mg sodyum bulunur.
1 çay kaşığı 2300 mg sodyum içerir.
Dünya Sağlık Örgütü'nün Önerisi;
<2 g/gün sodyum (5 g/gün tuz, ~ 1 çay kaşığı) alımıdır.

Sodyumun en iyi kaynakları;
 Sofra tuzu,
 Kabartma tozu,
 Yemek sodasıdır.

Sodyumun büyük bir kısmını yemeklere eklediğimiz tuzdan
değil, tükettiğimiz işlenmiş ürünlerden alırız.

Her 6 gr sodyum (100 mEq/gün sodyum) alımında;
o
Sistolik kan basıncı (SKB) 3,5 mmHg
o
Diyastolik kan basıncı (DKB) 2,5 mmHg artmaktadır.
TÜRK TOPLUMUNUN TUZ
TÜKETİM MİKTARI
~18GR/GÜN
(SALTurk çalışması-2008)
TUZUN AŞIRI TÜKETİLMESİ
SONUCUNDA
• Hipertansiyon (Kan basıncının : ≥140/90 mm Hg )
• Kalp krizi,
• Kalp yetmezliği,
• Osteoporoz (kemik erimesi),
• Mide kanseri,
• Vücutta su tutulumu,
• Böbrek hastalıkları,
• Böbrek taşı,
 İnsanlar genetik olarak günde 0.25 gramdan daha az tuz almaya
programlanmıştır. Bu nedenle son yıllarda yüksek tuz alımı ile böbrekler
yoluyla fizyolojik sistemlerde problemler oluşmaktadır.
SODYUM NEDEN ÖNEMLİDİR?
• KAN BASINCININ DÜZENLENMESİ
• KAS VE SİNİR SİSTEMİNİN DÜZGÜN
ÇALIŞMASI İÇİN ÖENMLİDİR.
TUZLA İLGİLİ BİLGİLER
mg cinsinden sodyum;
• Tuz = Sodyum (mg) × 2.5
• (Örneğin; 1 mg sodyum = 2.5 mg tuz)
mmol cinsinden sodyum;
• Sodyum (mg) = Sodyum (mmol) × 23
mmol cinsinden sodyum;
• Sodyum klorür (mg) = Sodyum (mmol) × 58.5
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ2010 YILINDA
YAYINLADIĞI RAPORDA
AġIRI TUZ TÜKETĠMĠNĠN SAĞLIĞA ETKĠSĠ
Diyetle alınan tuzun 10 gramdan 5 grama düşürülmesi ile inme
riskinin %23 ve kardiyovasküler hastalıkların riskini %17
azaltabilir.
Kan basınıcı yükseldiğinde inme riski, sistolik kan basıncının
normal olarak belirtildiği 120-140mmHg değerinde olduğundan
üç kat daha fazla riske sahiptir
Orta ve ileri yaş yetişkinlerde inme ve iskemik kalp
hastalıklarından ölüm arasında bir ilişki mevcuttur. Kan basıncının
20 mmHg’ ye çıkması inme ve iskemik kalp hastalıklarından
ölümleri iki kat arttırır.
Sistolik kan basınıcının 10mmHg’ ye düşürülmesi ile koroner kalp
hastalıklarında %22 ve inmelerde %41 lik bir düşüş olur. Bu her
yıl 2.5 milyon önlenebilir ölüm anlamına gelmektedir.
Yetişkinler İçin Tüketilmesi Önerilen TUZ ALIM MİKTARI:
• 6 gr ( 1 çay kaşığı)
ÖNERİLEN SODYUM ALIM MİKTARI:
• <2400 mg/gün
>51 yaş, yüksek kan basıncı, diyabet ve kronik böbrek hastalığı
• <1500mg/gün
TUZ ORANI YÜKSEKTİR
DAHA AZ KULLANIN
• Tuzlu peynirler
• Ketçap
• Salça
• Turşu
• Soya sosu
• Hazır soslar (barbekü vb.)
• Pizza
• Cipsler, patlamış mısır
TUZ ORANI DÜŞÜKTÜR
DAHA ÇOK KULLANIN
• Baharatlar
• Limon
• Sarımsak
• Zencefil, zerdeçal
• Kırmızı biber
SODYUM KAYNAKLARI VE
KULLANIM AMAÇLARI:
Karbonat (sodyum bikarbonat)
Kabartma Tozu
Salamura (tuz ve su)
Disodyum Fosfat
Mono Sodyum Glutamat (MSG)
NaCl (Sodyum klorür)
Tuz (Sodyum klorür)
Sodyum kazeinat
Sodyum sitrat
Sodyum nitrat
Sodyum propionat
Sodyum sülfit
Soya sosu
Kabartıcı
Kabartıcı
Koruyucu
Emilsüfiyer, stabilizatör
Lezzet verici
Lezzet verici, koruyucu
Lezzet verici, koruyucu
Koyulaştırıcı, bağlayıcı
Asitliği kontrol edici
Koruyucu
Koruyucu, küf önleyici
Kurutulmuş meyvelerde koruyucu
Lezzet verici
TÜKETİĞİNİZ HAZIR BESİNLERİN
ETİKET BİLGİLERİNDEN
(soda, mono sodyum glutamat,
kabartma tozu, sodyum nitrat gibi)
TUZ İÇERİP İÇERMEDİĞİNİ
ANLAYABİLİRSİNİZ!!!
BAZI BESĠNLERĠN
ĠÇERDĠĞĠ TUZ MĠKTARI
TurĢu
Ketçap
Cips
1353 mg
1042 mg
1000 mg
Domates
Salatalık
Patlıcan
Armut
Muz
Elma
6 mg
7 mg
2 mg
2 mg
1 mg
3 mg
Ekmek
Kepekli
ekmek
Simit
Kraker (tuzlu)
Bisküvi
585 mg
463 mg
Beyaz peynir
KaĢar peyniri
Süt tozu
965 mg
710 mg
550 mg
431 mg
1100 mg
252
TUZ TÜKETİMİNİ AZALTMAK İÇİN
Düzenli bir şekilde, adım adım yemeklere tuz
eklemeyin.
Tuz atmadan önce yemeklerin tadına bakın.
Yemeklerinizi tuz ve soslarla (salsa sosu vb.) lezzetlendirmek
yerine maydanoz, nane, kekik, dereotu, rezene, fesleğen vb.
kullanın.
Satın aldığınız ürünlerin etiketlerindeki sodyum, tuz bilgilerini
mutlaka okuyun. “tuzsuz” ya da “tuzu azaltılmış” olanları tercih
edin.
İşlenmiş gıdalar yerine daha çok sebze ve meyve
tüketmeye özen gösterin.
Turşu, salamura peynir, ketçap, hardal, salata sosları, krakerler,
bisküviler, cipslerin vb. ürünlerin tuz içeriği yüksektir. Daha az
tüketin.
Restaurantlarda düşük sodyumlu ürünleri tercih edince
tuz eklemeyin.
Tütsülenmiş etler/balıkları tüketmeyin.
Sodyum, potasyum oranı önemli olduğu için gün içerisinde
potasyum alımına dikkat edilmelidir.
ETĠKET BĠLGĠLERĠNDEKĠ “SODYUMSUZ”,
“DÜġÜK SODYUMLU” VE “ÇOK DÜġÜK
SODYUMLU” ĠBARELERĠN ANLAMI
NEDĠR???
SODYUMSUZ
DÜŞÜK
SODYUMLU
ÇOK DÜŞÜK
SODYUMLU
1 porsiyonda
≤5mg
sodyum
1 porsiyonda
≤140mg
sodyum
1 porsiyonda
≤35mg
sodyum
SAĞLIKLA MUTLU KALIN
UġAK ÜNĠVERSĠTESĠ
BESLENME VE DĠYET DANIġMANLIĞI BĠRĠMĠ