pdf indir - tasart e

Yorumlar

Transkript

pdf indir - tasart e
10. SAYI : HAZİRAN 2014
10. EDITION : JUNE 2014
TAS art
Yayın Yönetmeni / Publication Director
İlkay ATAV
Editörler/ Editors
H. Bengi ADALI
Abdullah Agâh ÖNCÜL
A. Alper ÖNCÜL
A. Emrah ÖNCÜL
Şenay KAYA
Alper ELİTOK
Haluk BÜTÜNER
Grafik Tasarım / Graphic Design
Sevgi SEZEN
Yazım ve Dil Denetimi / Reductor
Kamil ESER
Çevirmen / Translater
Hacettepe Tercüme
Kapak Görseli/ Cover İmage
Hüseyin ÇİFEL
Dergi içeriğindeki görsellerin telif hakkı ismi geçen kişiye aittir.
Başkası Tarafından kullanılamaz.
All visual contenet is copyrighted. Not allowed to use or copy for
other purposes.
İçindekiler / Contents
6- 9
Abdullah Agâh Öncül
İnsanları Fotoğraflamak / Photographing People
10- 23
Alper Elitok
Savaş Fotoğraflarının İlk örneklerinde ‘Manipulasyon’
‘Manipulation on Early Examples of War Photography
24- 29
Şenay Kaya
Stüdyo Fotoğrafçılığında Rötuş: Kara Kalemi
Retouch in Studio Photography: Charcoal
30- 45
Abdullah Agâh Öncül, Dr. A. Alper Öncül ve A. Emrah Öncül
3D MATRIX 3 Değerde Matris Felsefesi
3D MATRIX: Matrix Philosophy in 3 Values
46- 59
Röportaj / Interview
Haluk Bütüner
Fotoğrafçı İbrahim Peynirci ile Söyleşi
Interview with photographer Ibrahim Peynirci
www.tasartdergi.com
TAS art
Fotoğraf
İçindekiler / Contents >>
EDİTÖRDEN
Geçtiğimiz sayıda fotoğraf konusunda bir başlangıç yapmış devamının
geleceğinden bahsetmiştik. Bu sayıda ilk olarak ‘Foto-Mak-Âlem’ ve ‘An’ı
Naftalinlemek’ kitaplarının yazarı Abdullah Agâh Öncül’ün editörlüğünde ‘İnsanları
Fotoğraflamak’ yazısı ile bir başlangıç yapacağız.
Ardından doktorasını savaş fotoğrafçılığı üzerinde yapan Alper Elitok’un ‘Savaş
Fotoğraflarının İlk örneklerinde Manipulasyon’ adlı yazısı ile fotoğrafçılıkta bir detaya
değineceğiz.
Hemen ardından nostaljik bir yaklaşımla Şenay Kaya, bize fotoğrafta neredeyse
artık kullanılmayan bir tekniği ‘Stüdyo Fotoğrafçılığında Rötuş: Kara Kalemi’ adlı yazısı
ile anlatacak.
Fotoğraf sanatçısı Abdullah Agâh Öncül, Kimya Mühendisi Dr. A. Alper Öncül ve
Eğitimci A. Emrah Öncül’ün birlikte hazırlamış olduğu ‘3D MATRIX 3 Değerde Matris
Felsefesi’ adlı yazısı da fotoğraf konusuna farklı bakış açısı sergiliyor.
Son olarak Haluk Bütüner’in fotoğraf sanatçısı İbrahim Peynirci ile yaptığı bir
röportajına yer vererek bu sayıya bir virgül koyuyoruz. Virgül dedik çünkü fotoğraf daha çok sayıya konu olabilecek kadar zengin bir alan.
4
Photography
FROM EDITOR
In the previous issue, we have made an introduction to photography and said
that we will continue in the following issues. In this issue, we start with the article
entitled as “Photographing People” with Abdullah Agâh Öncül, author of the books
‘Foto-Mak-Âlem’ and ‘An’ı Naftalinlemek’, as editor.
Later on, we will mention a detail in photography with the article entitled as
‘Manipulation on Early Examples of War Photography’ of Alper Elitok, who has a Ph.D.
in war photography.
After that, Şenay Kaya will depict a technique which is almost never used in
photography anymore with her articled entitled as ‘Retouch in Studio Photography:
Charcoal’ with a nostalgic approach.
Article that Photographer Abdullah Agâh Öncül, Chemical Engineer Dr. A. Alper
Öncül and Educator A. Emrah Öncül wrote together, entitled ‘3D MATRIX: Matrix
Philosophy in 3 Values’, brings a different perspective to photography.
Finally we include the interview with photographer İbrahim Peynirci by Haluk Bütüner
and we take a break there. We take a break, because photography is such a wide
area that it may be subject of many issues.
İlkay ATAV
www.tasartdergi.com
Abdullah Agâh Öncül: İnsanları Fotoğraflamak / Photographing People
İNSANLARI
FOTOĞRAFLAMAK
Abdullah Agâh Öncül
PHOTOGRAPHING PEOPLE
Bazen aklımızdakini anlatmak
kolaydır; bazen de çok zordur. Kolay olan
fark ettiğimizdir; zor olan yabancı ya da
çok tanıdık olandır. Yakın çevremizdeki
insanları fotoğraflarken zorlanmayız.
Zira onlar bildiğimizdir, tanıdıktır. Ama
gözümüze aşina olmaları onları ne zaman
ve nasıl fotoğraflayacağımızı zor kılar.
Yakın çevremizi çok gözlemleyemeyiz.
Detay arayamama gözlemde yüzeysellik
oluşturur. Aile bireylerini fotoğraflamak
tanıdıklık açısından kolaydır ama ilginç
bir an ya da farklı bir poz alma, belki
6
Sometimes, it is easy to tell what
is in our minds and sometimes it is
difficult. What is easy is what we notice;
however, what is difficult is the one we
are not familiar with or the one which
is very familiar to us. We do not have
difficulty in photographing the people in
our immediate environment; because
we know them, they are familiar to us.
However, the fact that they are familiar
to us makes it difficult photograph them
when and how. We cannot observe our
immediate environment very well. Not
sıradanlığı aşmayı sağlayabilir. Dış
çevreden bir insanı karelemek, bedavaya
fotoğrafçı olmak daha zordur ama konu
ve detay kolaydır. Zaten yabancıyı
kareleme ihtiyacımız, o modelin olağan
dışı bir şekilde ilgimizi çekmesiyle
başlar. Modeli inceleriz ve arayışa
geçeriz. Modelin sadece fiziği değil, o
anki ellerinin, ayaklarının, omuzlarının
ve tüm vücudunun duruşu, gözlerinin
bakışı hatta baktığı yön bile fotoğrafta
o zor olanı anlatmaya yarayan ufacık
bir kıvılcımdır.
being able to search for details makes the
observation superficial. Photographing
family members is easy in terms of
familiarity, but capturing an interesting
moment or a different exposure
may help overcoming ordinariness.
Photographing someone from external
environment, taking pictures for free is
harder but subject and detail is easy.
Our need to photograph a stranger
starts with the fact that this strangers
attracts our attention in an extraordinary
manner. We observe the model and
www.tasartdergi.com
Abdullah Agâh Öncül İnsanları Fotoğraflamak / Photographing People
Bu süreç bazen çok kolay ve kısa olur;
bazen tam tersi olur. Kimi insanlarla
çok bir şey konuşmadan, hatta tek bir
kelime bile konuşmadan onu bulunduğu
mekânla kişiliğini özdeşleştirerek bir
kareye sığdırırsınız. Önce fotoğrafı
çeker sonra geçer gidersiniz hiç ses
çıkarmadan, bir daha o insanla bir
ömür karşılaşmadan. Bazen de öyle
bir insan karşınıza çıkar ki tanışırsınız,
konuşursunuz fotoğraf bile umurunuzda
olmaz. İlginç bir muhabbet gider.
Ardından fotoğraflamaya başlarsınız.
Fotoğrafta o kişinin yaşantısını,
kişiliğini ve mekânını en az pürüzle
anlatabilmek fotoğrafı belgeci kılar.
İnsanları şu şekilde fotoğraflamalısın
demek sonsuz bir denklemde kısır
döngü yaratmaktan başka hiçbir şey
doldurmaz kimsenin bardağına.
Fakat hiçbir insanı çekilmesini
istemediği bir anda çekmemeliyiz..
İnsanlar, bulunduğu ruhi durumlara,
kültürel ve dini değerlerine göre farklı
anlarda farklı tepkiler verebilirler. Bu
doğaldır. Ama bu durumlarda ne tepki
vereceğini kestiremediğimiz insanları
8
start seeking. Not only the physical
appearance of the model, but also the
posture of hands, feet, shoulders and
whole body of the model, the look and
even the direction he/she is looking
at the moment is the sparkle which
helps to express what is difficult in the
photograph.
This process is sometimes very easy
and short or vice versa. You can fit
some people in a frame by identifying
that person’s personality with the place
without saying even one word. You take
the photograph first and walk away
without saying one word, without seeing
that person ever again. Sometimes you
encounter such a person that you get to
know, talk to him/her and you don’t care
about the photograph. An interesting
conversation starts and then you start
taking photographs.
Depicting the life, personality and place
of the person in the photograph with
minimum defects makes the photograph
documentary. Setting rules about how
to photograph people does not mean
anything but creating a vicious cycle in
veya toplulukları fotoğraflarken biraz
daha sabırlı ve saygılı davranmak
muhakkak iki taraf için de en iyisi
olacaktır. Sabır ile beklenen fotoğraf
gerçekten daha yerli yerinde kareler
oluştururken, bir sonraki fotoğrafların
da ilk adımı olacaktır. Ama yine
de fotoğrafçının özgür ruhu bazen
beklemek yerine kaçırmamayı tercih
ettiği için bu kaçınılmaz oluyor.
İnsanları fotoğraflamak, böylesine
anlatılamaz, tahmin edilemez bir
şey. Çünkü hangi insanın nasıl
tepki vereceğini veya onlarla nerde
karşılaşacağınızı
bilemezsiniz.
Konuşmayı denemek, izin almak en
azından belki başınıza gelecekleri
önleyebilir, ama kaçırılmayacak bir
an fotoğrafı ise ve izin almaya vaktiniz
yoksa şimdiden başarılar dilerim…
an endless equation.
However, we should not photograph a
person when he/she does not want to be
photographed. People may give different
reactions in different moments according
to their psychological state, cultural and
religious values. This is natural. While
photographing people or communities
that we do not know how they may
react in such conditions, being a little
more patient and respectful sure will
be the best for both sides. While taking
photographs taken with patience creates
appropriate frames, it also will be the
first step of the following photographs.
However, this is sometimes inevitable
since the free spirit of the photographer
prefers catching the moment rather
than waiting.
Photographing people is such an
indescribable and unpredictable thing.
You cannot know the reactions of people
or where they will encounter them. Trying
to talk, getting permission may prevent
what might happen to you, but if it is a
moment that cannot be missed and you
do not have the time to get permission, I
wish you luck in advance…
www.tasartdergi.com
Savaş Fotoğra
İçindekiler / Contents >>
İNSANLIK VAR OLDUĞUNDAN BERİ ÇATIŞMALAR
MAĞARA DUVARLARINA ÇİZDİĞİ RESİMLERİNDEN
İFADE ETMEK İSTEYEN İNSANLAR HAYATLARINDA
DA YÜZEY ÜZERİNE AKTARMAK İSTEMİŞTİR
CONFLICTS AND WARS HAVE BEEN CONTINUING
SINCE THE PICTURES ON CAVE WALLS, MANKI
FEELINGS AND OPINIONS, ALSO WANTED TO D
IMPORTANT PART IN THEIR LIVES, ON A SURFACE
10
Alper Elitok
aflarının İlk Örneklerinde
Manipulasyon
VE SAVAŞLAR DEVAM ETMEKTEDİR.
N BERİ, DUYGU VE DÜŞÜNCELERİNİ
A ÖNEMLİ BİR YER TUTAN SAVAŞLARI
SINCE THE CREATION OF MANKIND.
IND WHO WANTS TO EXPRESS HIS
DISPLAY WARS, WHICH TAKES AN
E.
Alper ELİTOK
Manipulation in Early
Examples of
War Photography
Alper ELİTOK
www.tasartdergi.com
Alper ELİTOK : Savaş Fotoğraflarının İlk örneklerinde ‘Manipulasyon’ / ‘Manipulation on Ear
Fotoğraf icat edilmeden önceki
dönemde bu, gravür, resim gibi sanat
formlarında öznel olarak ortaya
konmuştur. İspanyol ressam Goya’nın
1810- 1815 yılları arası çizdiği savaş
karşıtı tablo ve gravürlerine kadar
savaşı konu alan resimler iktidarı
yüceltmiş, onu zaferin ve kahramanlığın
sembolü olarak göstermiş ve öyle
belgelemişti. Goya, eserlerinde savaşın
korkunç ve vahşi yüzünü tüm çıplaklığı
ile betimleyerek geleneksel kalıpların
kırılışının simgesi haline gelmiştir.
Fotoğrafın bulunuşuyla insanoğlunun o
güne kadar görme konusunda edindiği
alışkanlıklar değişmiş, görmek sadece
yaşamsal bir gerçeklik halinden çıkıp,
farkındalık sağlayan bir eylem haline
gelmiştir. Artık olaylar sanatçının
zihninde canlandırdığı veya tanıkların
anlattığı şekilde değil, fotoğrafın
yapısal özelliği gereği, mekanik bir
gerçekliğin gözüyle, daha nesnel olarak
gösterilmeye başlanmıştır. Andre Bazin,
fotoğrafın, resme göre yeniliğinin temel
nesnelliğinde (objektivite) olduğunu, bu
yüzden de insan gözünün yerini alan
fotoğraf makinesinin gözünü meydana
12
Before the invention of photography, this
was expressed subjectively in art
forms such as engraving, arts, etc.
Until antiwar paintings and engravings
of Spanish artists Goya in 1810-1815,
pictures about war elevated government,
demonstrated and documented the
government as the symbol of victory
and heroism. In his paintings, Goya
displayed the terrifying and brutal face
rly Examples of War Photography
getiren mercekler topluluğuna da objektif
denildiğini belirtir. Ancak, fotoğraf gerçeğe
olan sadakati nedeniyle inandırıcı olma
özelliği göstermesine karşın her zaman
gerçekleri göstermemiştir. Fotoğrafın
ilk yıllarından itibaren fotoğrafçılar
objektifin önündeki nesnel gerçekliği
çarpıtacak düzenlemeler yapmışlardır.
Savaş fotoğraflarının ilk örnekleri de
hem o yıllardaki fotoğraf teknolojisi
of the war and became the symbol of
demolishing traditional patterns. With
the invention of photography, the habits
of mankind in terms of seeing have
changed and seeing became an action
which raise awareness rather than
being only a biologic fact. Now the events
are presented from a mechanical reality
perspective more objectively due to the
nature of photography; not as the artist
pictures the events on their minds or as
the witnesses tell. Andre Bazin stated that
the innovation of photography compared
to drawing was objectivity and for that
reason, set of optics which constitutes
the eye of the camera that takes place
of the human eye is called objective.
Although photography is believable due
to its loyalty to reality, it did not always
demonstrate the truth. Since the early
years of photography, photographers
have made manipulations on the
photograph which would twist the facts
in front of the objective. First examples
of war photographs sometimes were
away from objective reality due to
the photograph technology in those
years and the manipulations by the
www.tasartdergi.com
Alper ELİTOK : Savaş Fotoğraflarının İlk örneklerinde ‘Manipulasyon’ / ‘Manipulation on Ear
hem de fotoğrafçıların manipulasyonu
yüzünden nesnel gerçeklikten yer yer
uzaklaşmıştır.
Fotoğrafın bulunuşundan altı yıl
sonra, 1845 yılında Meksika- Amerika
savaşında savaşa dair ilk görüntüler
kaydedilmiştir. Elli adet civarında
olan bu ‘Daguerrotype’ lar bugün
bir kısmı oldukça yıpranmış da olsa
savaş fotoğrafının ilk örneklerindendir.
Bu fotoğraflara ‘savaş fotoğrafı’
demektense ‘bir savaşta çekilmiş ilk
fotoğraflar’ demek daha uygun olabilir
çünkü bu fotoğraflar savaşın gerçek
yüzünü yansıtmaktan çok uzaktır.
Kullanılan teknik ‘Daugerrotype’ olduğu
için zaten çok uzun süreli pozlamalar
ile elde edilen bu fotoğraflar daha çok
üniformalı askerlerin hatıra fotoğrafları
ile uzun pozlamalar yüzünden bomboş
görünen şehir manzaralarıdır. O dönemki
fotoğrafçılar gerçekleri belgelemek
istedikleri zaman hem felsefi hem de
teknik sorunlar ile karşılaşmaktaydılar.
Hem daguerreotype hem calotype
çekim sırasında uzun pozlamalara
ihtiyaç duydukları gibi, çekimden
önce de kullanılacak materyaller için
uzun bir hazırlık süreci ve çekimden
14
photographers.
Six years after the invention of
photography, first images related to
war were recorded during MexicanAmerican war in 1845. These
daguerreotypes, around 50, are
among the first examples of war
photography although some of them
are quite worn off. It may be more
appropriate to call these photographs
“first photographs shot during a war”
instead of “war photographs”, because
these photographs are far away from
reflecting the real face of war. Since
the technique used was daguerreotype,
photographs obtained with long
exposures consisted of uniformed
soldiers’ souvenir photographs and
empty city sceneries due to long
exposure. When the photographers
wanted to document truths then, they
encountered both philosophical and
technical problems. Both daguerreotype
and collotype required long exposure
times during shot and in addition to
this, a long preparation process was
required for materials to be used before
shot and a difficult laboratory work was
required after shot. This made taking
rly Examples of War Photography
sonra zahmetli bir laboratuar aşaması
gerektiriyordu. Bu savaşın o hızlı ritmi
içinde fotoğraf çekmeyi imkânsız hale
getiriyordu.
Bunun yanında ilk savaş
fotoğraflarının bile manipülasyondan
uzak olduğu söylenemez. ‘Ampütasyon*
Sahnesi’
muhtemelen
fotoğraf
makinesi için yeniden sahnelenmiş
merak uyandıran bir Meksika
daguerreotipidir. Muhtemelen, Meksika
tıbbi kolordusunun genel müfettişi olan
Dr. Pedro Van Der Linden tarafından bir
çavuşa yapılan bir cerrahi müdahaleyi
göstermektedir. En sağdaki Ven der
Linden, diz altından kesilmiş bir bacak
tutmaktadır. Diğer kişiler, hastanın
kesilmiş uzvunun geride kalan
parçasına yönelmiştir. Fotoğrafa yeri
ve tarihi belirten bir işaret eklenmiştir.
Görüntünün
ameliyattan
hemen
sonra elde edilmiş olması şüpheli
görünmektedir. Daha yüksek olan
ihtimal daha sonra tekrar kurgulanmış
olarak çekildiğidir. Tarihçi Gina
Rodriguez Hernandez grubun fotoğraf
için ayarlandığını çünkü fotoğraftakilerin
bir savaş anı ameliyatı için çok temiz
görünmekte olduğunu söylemiştir.
photographs impossible in the fast pace
of the war.
In addition to this, it is not possible
to say that even first war photographs are
not manipulated. ‘Amputation* scene’ is
an interesting Mexican daguerreotype
which is possible restaged for camera. It
probably depicts a surgical intervention
on a sergeant by the general inspector of
Mexican Medical Army Corps, Dr. Pedro
Van Der Linden. Van Der Linden (right)
is holding a leg amputated just under
the knee. Other people turned towards
the remaining part of the amputated
limb of the patient. A mark is added to
the photography indicating the date and
place. It seems suspicious that the image
was taken right after the operation.
Another possibility, which is higher, is
that the photograph was takes being
restaged later. Historian Gina Rodriguez
Hernandez said that the group was
assembled for the photograph, because
the people in the photograph were too
clean for a surgery during war (Marien,
2006, 48).
www.tasartdergi.com
Alper ELİTOK : Savaş Fotoğraflarının İlk örneklerinde ‘Manipulasyon’ / ‘Manipulation on Ear
(Marien, 2006, 48)
İlk Dünya Savaşının provası olarak
görülen Kırım Savaşı Savaşı’nın fotoğraf
tarihi açısından önemi düzenli olarak
fotoğraflanan ilk savaş olmasıdır. Birçok
fotoğrafçı devletleri tarafından bu savaşı
belgelemek amacıyla görevlendirilmiş,
cepheye gönderilmiştir. En bilineni
İngiliz Roger Fenton’dur. O yıllarda ıslak
kollodyon tekniği bulunmuştu. Islak
plaka ile fotoğraf çekimi kısa zamanda
daguerrotype’ın yerini almıştır. Tekniğin
birçok
avantajı
olasına rağmen bu
yöntemin büyük
bir sorunu vardı;
cam
plakaların
pozlamadan
hemen önce duyarlı
hale getirilmesi
de
çekimden
hemen sonra da
banyo
edilmesi
gerekiyordu. Bu,
fotoğrafçının çekim
için dışarı çıktığında karanlık odasını
yanında taşıması gerektiği anlamına
geliyordu. Bu yüzden Fenton savaş
alanında hem karanlık oda hem yatak
16
The importance of Crimean War, which
is seen as the rehearsal of World War I,
in terms of photography history is that
it is the first war which is photographed
regularly. A great deal of photographers
were commissioned by their governments
to document the war and sent to the front.
The most known of these is English Roger
Fenton. Wet collodion technique was
invented in those years. Taking photographs
with wet plate replaced daguerreotype
within a short time. Although this
technique has a lot
of advantages, it
has an important
problem; glass
plates should be
sensitized
just
before exposure
and bathed right
after the shot. This
means that the
photographer had
to take his dark
room with his.
For that reason, Fenton had to wander
around the battle field with a large
carriage which he used as both dark
room and bedroom.
rly Examples of War Photography
odası olarak kullandığı büyük bir at
arabası ile gezmek zorundaydı.
Üç ile yirmi saniye arasında değişen
pozlama süresi yüzünden savaşın o
hareketli anları, koşan, ateş askerlerin,
atlarıyla hücum eden süvariler
görüntülenemiyordu. Fenton zaten Prens
Albert’in teşvikiyle Britanya hükümetince
Kırım’a gönderilmiş olan, dolayısıyla
savaşın ‘resmi’ fotoğrafçısı olmaktan
öte bir sıfat taşımayan biriydi. Britanya
hükümeti, tanınmış bir profesyonel
fotoğrafçıyı cepheye
davet etme ihtiyacı
duymuştu,
çünkü
Kırım’a bir önceki
yıl
gönderilmiş
Britanya askerlerinin
başına
gelen
beklenmedik riskler
ve
yoksunlukların,
basında
dehşet
verici
boyutlarda
yer alması üzerine duruma müdahale
etmek gerektiğini anlamış ve savaştan
hoşnutsuzluğun
artmasına
karşı
daha olumlu bir izlenim uyandırmayı
amaçlamıştı. Londra’ya giden fotoğraflar
savaş hakkında çok yanlış bir fikir
Because of the long exposure time
varying between 3 and 20 seconds,
action moments, running and shooting
soldiers and riders could not be captured.
Fenton was a man who was sent to
Crimea by the British Government
with the incentive of Prince Albert and
therefore he was nothing more than
the ‘official’ photographer of the war.
British government was in need of
inviting a well-known professional
photographer to the front, because the
government understood
that
they
should
intervene the situation
when
unexpected
risks and deficiencies
that the soldiers sent
to the front previous
year encountered were
covered by the press to
a terrifying extend and
they aimed to create a
more positive impression against the
increasing restlessness due to the war.
The photographs arrived at London
create a false impression about the
war, because these pictures show
soldiers as lined up behind the battle
www.tasartdergi.com
Alper ELİTOK : Savaş Fotoğraflarının İlk örneklerinde ‘Manipulasyon’ / ‘Manipulation on Ear
vermektedir. Çünkü askerleri sadece
savaş hattının gerisine dizilmiş,
savaşmaktan çok piknik yapar şeklinde
göstermektedir. Suzan Sontag’ ın ifade
ettiği gibi: Savaş fotoğrafçılığı, kariyerine
böylesi bir yüz kızartıcı sicille başlamıştır.
Fotoğraflarından sadece bir
tanesi; ‘Ölümün Gölgeli Vadisi’ savaşın
korkunçluğu hakkında güçlü duygular
yaratır. ‘Ölüm vadisi’ adıyla anılan bir
geçitte çektiği fotoğrafta yine acı çeken
bir insan figürü yoktur, onun yerine top
mermilerinin ve şarapnellerin yol çukuru
boyunca zemini bir dere gibi kapladığı
görülmektedir.
Aslında
bu
fotoğrafta
da
manipülasyon
vardır; Fenton
burada
iki
adet
fotoğraf
çekmiştir. İlkinde
yol kenarında
yığılı duran top
mermileri, yol
üzeride ise tek tük gülleler dururken, ikinci
fotoğrafta Fenton ve yardımcıları çatışmanın
daha yeni olup bittiği imajını yaratmak ve
daha etkileyici bir fotoğraf elde etmek için
18
line and like going on a picnic. As Susan
Sontag states, “war photography started
with a disgraceful history.”
Only one of the photographs of
Fenton, ‘Valley of the Shadow of Death’
creates strong emotions about the
horridness of war. In the photograph
he took on a passage called ‘Valley
of Death’, there was no human figure
who is in pain, instead it is seen that
cannonballs and shrapnel covered a pit
like a river. Actually, this photograph was
manipulated; Fenton took two shots there.
In the first one, cannonballs were piled up
on the road
side and a few
were scattered
along
the
road, but in the
second shot,
Fenton and
his assistants
scattered the
cannonballs
along the road
in order to create the image that the action
happened recently and obtain a more
impressive photograph.
rly Examples of War Photography
gülleleri yola dağıtmışlardır.
Amerika İç Savaşı ise fotoğraflanma
açısından tamamen farklıdır. Fenton’un
fotoğrafları daha baştan tembihli ve
sansürlüyken, M. Brady öncülüğündeki
ekip fotoğraflarında nesnellik ve ustalığa
önem vermiştir. Bu ekibin fotoğrafları savaşın
korkunçluğunu ilk defa somut bir şekilde
gösterdikleri için
önemlidir. Tarihte
ilk defa savaş
fotoğraflarında
y a n m ı ş
yıkılmış binalar,
ölüler,
yaralılar
görülmektedirBu
savaşın en ünlü
ve en simgesel
fotoğraflarından
biri A. Gardner’ın ‘Asi Bir Keskin Nişancının
Evi’ adlı 1863’te Gettsburg’ de çektiği
fotoğraftır. Bu fotoğrafın sahnelenmiş
olduğunu ispatlamaya yönelik tarihsel
bir polemik vardır: Kadavra’nın katılığı
beklenilen gibi değildir ve fotoğrafçının
yardımcısı tarafından en az iki farklı
fotoğraf ile oynanarak elde edilmiştir.
(Amar, 2000 : 29)
However, American Civil War
is completely different in terms of
photography. While Fenton’s shots were
prescribed and censored, the team led
by M. Brady took note of objectivity and
perfection in their photographs. The shots
of this team is important for they showed
the horridness of the war concretely
for the first
time. Burnt or
demolished
buildings, the
dead and the
injured were
seen in the war
photographs
for the first
time in history.
One of the
most famous and symbolic shots of this
war is the shot taken by A. Gardner in
Gettysburg in 1863, ‘The home of a Rebel
Sharpshooter’. There is a historic polemic
to prove that this shot was staged: The
stiffness of the body was not as expected
and it was obtained by the assistant of
the photographer by manipulating at
least two photographs (Amar, 2000: 29).
www.tasartdergi.com
Alper ELİTOK : Savaş Fotoğraflarının İlk örneklerinde ‘Manipulasyon’ / ‘Manipulation on Ear
Fotoğraftaki silah incelendiğinde ise
bunun keskin nişancıların kullandığı
türden bir tüfek değil de sıradan bir
piyade erine verilecek cinste bir tüfek
olduğu anlaşılmaktadır.(Sontag,2003:54)
When the gun in the shot was
examined, it was understood that this
was not the type of rifle used by snipers,
but one used by infantry (Sontag, 2003:
54).
Birinci Dünya Savaşına gelindiğinde
artık fotoğraf teknolojisi çok gelişmiş,
kameralar elde taşınabilir olmuş ve
kullanılan filmlerin pozlama süreleri
kısalmıştır. Ancak bu savaşta askeri
merciler, özgür bir basını güvenlik
riski olarak düşünmüşler ve savaş
fotoğraflarını
doğrudan
askeri
sansüre maruz bırakmışlardır. Basın
yasağına rağmen özel fotoğraf
makineleri taşıyan kimi isimsiz
When the World War I broke
out, photograph technology was
advanced, cameras could be carried
by hand and the exposure time of the
films used were shorter. However,
military authorities considered a free
press as a security risk and exposed
war photography directly to military
censorship. Despite the press ban,
shots taken by some unnamed officers
and soldiers who had private cameras
20
rly Examples of War Photography
subay ve askerlerin bazı fotoğrafları
günümüze dek ulaşmıştır. Hurley,
savaş sırasında çektiği üç fotoğrafı
birleştirerek yukarıdaki görüntüyü
elde etmiştir. Havadaki uçaklar, solda
reached us. Hurley combined there
photographs he shot during war and
obtained above image. Flying planes,
soldiers who left their trench on the left
and soldiers waiting in their trench on the
siperlerini terk etmiş askerler ve sağda
siperlerinde bekleyen askerler. Bu ve
bunun gibi uydurulmuş fotoğraflar
fotoğrafçıyı Anzak kuvvetlerinin resmi
tarihçisi Charles Bean’le karşı karşıya
getirmiştir. Bean şiddetle gerçekleri
göstermeyen
fotoğraflara
karşı
çıkmıştır. Ancak Hurley’e göre savaşın
gerçekliğini tasvir etmenin başka yolu
yoktu. Hurley, ‘Çarpıcı ve sansasyonel
savaş fotoğrafları çekmek imkânsızı
right. Manipulated photographs like this
and similar to this put the photographer
against the official historian of Anzac
forces, Charles Bean. Bean strictly
objected to photographs which do not
reflect the truth. However, according
to Hurley, there was no other way to
depict the reality of the war. Hurley
said; ‘To get war pictures of striking
interest and sensation is like attempting
the impossible’. When the fictional
www.tasartdergi.com
Alper ELİTOK : Savaş Fotoğraflarının İlk örneklerinde ‘Manipulasyon’ / ‘Manipulation on Ear
yapmaya
çalışmaktır’
demiştir.
Hurley’in kurmaca fotoğrafları ilk defa
Londra’da 1918 de sergilendiğinde
‘birleştirilmişler’
başlığıyla
sergilenmiştir. İlerleyen yıllarda bu
uyarı bir şekilde kaybolmuş ve insanlar
bunların dâhice çekilmiş aksiyon
fotoğrafları olduğunu düşünmeye
başlamıştır. (http://www.greatwar.nl/
frames/default-weekpictures.html)
Aynı şekilde Liverpool Alayında görevli
Er F.A. Fyfe’ın yasak olmasına rağmen
yanında gizlice taşıdığı kamerasıyla çektiği
iki fotoğraf panoramik çekilmiş fotoğraflar
gibi birleştirilerek daha dramatik hale
sokulmuştur.Savaş fotoğraflarının ileriki
dönemlerinde de bu tür müdahaleler ve
manipulasyonlar yapılmış günümüzde
sayısal teknoloji dönemine kadar gelmiştir.
Fotoğraflara müdahale eden fotoğrafçılar
bunu bazen savaşın dramatik etkisini
arttırmak amacıyla, bazen de fotoğraflarının
görsel olarak daha etkileyici olmasını
sağlayarak ilgi görmesini sağlamak
için yaptıklarını söylemişlerdir. Bu yönü
ile incelendiğinde, savaş fotoğraflarının
gerçekliği ile doğruluğu arasındaki ilişki
sürekli zorlanmıştır.
22
photographs of Hurley were exhibited
in London in 1918 for the first time,
they were exhibited under the category
of ‘composite’. In the following years,
this reminder was somehow lost and
people started to think that those were
brilliantly shot action photographs
(http://www.greatwar.nl/frames/defaultweekpictures.html).
Similarly, 2 shots taken by Private
F. A. Fyfe commissioned in Liverpool
Regiment with his camera he had, although
it was forbidden, were combined as
panoramic photographs and dramatized. In the later stages of war photography,
such interventions and manipulations
were made and they continued until digital
technology era. Photographers who
intervene in photographs said that they
make these interventions sometimes to
increase the dramatic impact of the war
and sometimes to make the photograph
more impressive in terms of visual
quality. If we consider it in this context, the
relationship between the authenticity and
accuracy of the war photographs have
been pushed continuously.
rly Examples of War Photography
F.A Fye, Bellewaarde / Hooge 1915 (Fotomontaj)
Kaynakça
Amar , P-J. (2000) Basın Fotoğrafçılığı. Çınarlı İ.(Çev) İstanbul: Kırmızı Yayınları
Dede ve Yayıntaş (2000) Savaş fotoğrafı Tarihi. Geniş Açı Dergisi.Sayı 9
Fırat Nazım S. (2008) Savaş Fotoğraflarının Kullanımı Bağlamında Propaganda ve Manipülasyon. Yayınlanmamış
Yüksek Lisans Tezi
Freund G (2006) Fotoğraf ve Toplum (Çev. Demirkol Ş) Sel Yayıncılık, İstanbul
Kılıç Levend Fotoğraf ve Sinemanın Toplumsal Tarihi., Dost 2008
Lewinski George (1978) The Camera At War; A History of War Photography From 1848 to the Present Day. Simon
And Schuster, New York
Marien M.W. (2006) Photography : A Cultural History 2nd Edition, London, Laurence Kink Publishing LTD.
Sontag S. (2003) Başkalarının Acısına Bakmak ‘Çev. Osman Akınhay’ (2.baskı 2005) İstanbu, Agora Kitaplığı
Warren L. (Ed.9). (2006) Encyclopedia Of Twentieth-Century Photography, Routlege, New York.
www.tasartdergi.com
STÜDYO
FOTOĞRAFÇILIĞINDA
RÖTUŞ:
KARA KALEM
İçindekiler / Contents >>
RETOUCH IN STUDIO PHOTOGRAPHY:
CHARCOAL
Fotoğraf, Yunanca photos ‘ışık’ ve graphos
‘çizmek’ sözcüklerinin birleşmesinden
oluşmaktadır. Işıkla yazmak anlamına
gelmektedir. Fotoğrafçılık uluslararası bir
dildir ve modern hayatta üçüncü bir göz
vazifesi görür; bakmakla görmenin ayrı
ayrı şeyler olduğunu kanıtlar. Sanatsal
ve estetik yönü çok güçlü bir meslektir.
Bugünkü gelişme devrinde bir bilim ve
diğer bilim kollarının da hiç şüphesiz ki
en büyük yardımcısıdır.
Photograph is the combination of Greek
words for light (Photos) and drawing
(Graphos). It means writing with light.
Photography is an international language
and functions as a third eye in modern
life. It proves that looking and seeing is
different. It is an occupation artistic and
aesthetic aspects of which are quite
strong. In this period of development, it
is obviously a science and the biggest
supporter of other sciences.
Fotoğraf, doğada mevcut gözle
görülebilen maddi varlık ve şekilleri, ışık
ve bazı kimyasal maddeler yardımıyla
ışığa karşı duyarlı hale getirilmiş film,
kâğıt veya her hangi bir madde üzerine
Photography is a physical and chemical
process which fixes material objects and
shapes, which exist in the nature and can
be seen by eye, on a photosensitive film,
paper or any other material by means of
24
saptayan fiziksel ve kimyasal bir işlemdir.
some chemicals.
Fotoğrafçı, fotoğraf makinesi aracılığıyla,
duyarlı film üzerinde bir görüntü elde
ederek, bu filmi özel bir banyoda
yıkayarak fotoğraf
kağıdına baskı
işlemini gerçekleştirir.
Photographer obtains an image on
photosensitive film by means of camera
and baths this film in a special bath and
prints the image on photograph paper.
Stüdyoda fotoğraf, ışığın kontrolünün
fotoğrafçıda olduğu, yüksek oranda
da yaratıcılık gerektiren bir çalışmadır.
“Fotoğraf önce beyinde çekilir” sözü,
stüdyo çalışmalarının olmazsa olmaz
kurallarının başında gelmektedir. Çekilen
fotoğrafların banyo işleminden sonraki
aşaması rötuşlanmasıdır. Rötuş yapmak
için kullanılan malzemeler pipitri,
matolen ve kurşun kalemlerdir. Pipitri,
40x50 ebatlarında ışıklı çanta olarak
da bilinir. 45 derecelik bir açı oluşturan
kapak kısmının ortasında yuvarlak beyaz
mat cam bulunur. Bir masa veya tezgâh
üzerine yerleştirilir. Matolen, terebentin
ve doğal reçinenin karışımı ile elde
edilir. Filmin emisyonlu tarafına bir fırça
yardımıyla bir damla sürülür daha sonra
pamukla film yüzeyine yayarak silinir.
Bu işlem filmin kolay rötuş tutmasını ve
rötuşun kalıcı olmasını sağlar.
Photography in a studio is a work in
which the photographer controls the
light and which requires high amount
of creativity. The motto, “Photograph is
first taken in the mind” is among the
indispensable rules of studio works.
The next stage of photography after
bath is retouching. Materials used for
retouching are pipitri, matolen and
pencils. Pipitri is also known as light
bag in 40x50 size, there is a round
white dull glass in the middle of a
cover which forms 45 degree angle. It
is placed on a table or bench. Matolen
is a mixture of turpentine and natural
resin. A drop is applied to the emission
side of the film by means of a brush
and it is wiped by spreading on the film
surface with cotton. This ensures that the
film is retouched easily and the retouch
is permanent.
www.tasartdergi.com
Şenay Kaya: Stüdyo Fotoğrafçılığında Rötuş: Kara Kalemi / Retouch in Studio Photography:
26
Charcoal
www.tasartdergi.com
Şenay Kaya: Stüdyo Fotoğrafçılığında Rötuş: Kara Kalemi / Retouch in Studio Photography:
Siyah beyaz veya renkli 6x7 yada
4,5x6 ebatlarında roll film üzerine
matolen sürüldükten sonra sıra rötuş
işlemine gelmektedir. Genellikle 2B,
HB, 2H vb. kurşun kalemler kullanır.
Kullanılacak kalemin sertliği kişiden
kişiye değişir. Su zımparası yardımıyla
kurşun kalemin ucu iğne gibi inceltilir.
Rötuş çok sabır, titizlik ve ince bir işçilik
gerektirir. Filmdeki görüntü karttaki
pozitif görüntünün tam tersi negatif
bir görüntüdür. Rötuşlanması gereken
kısımlar açık renklidir; göz altı, dudak
kenarındaki kıvrımlar, kırışıklar, lekeler
vb… Tamamen yok edilmeden nokta
nokta dokunuşlarla hafifletilerek yüzün
diğer bölgelerine uyumlu hale getirilir.
Çok ince bir ustalıkla yapılan vesikalık
rötuşuyla 30x40 ebatlarına da baskı
alınabilir.
Günümüzde ise, el emeği ve ince işçilik
isteyen bu rötuş işleminin yerini dijital
teknoloji almıştır.
Analog makinelerle çekilen fotoğraflar
bin bir emek ve uzmanlık isteyen
bir titizlikle karanlık odalarda banyo
28
After matolen is applied to black and
white or coloured 6x7or 4,5x6 roll film,
retouching is made. Generally 2B, HB
or 2H pencils are used. The hardness of
the pencil to be used varies from person
to person. The pencil is sharpened
like a needle by means of waterproof
sandpaper. Retouch requires patience,
accuracy and fine work. The image
on the film is a negative image, just
opposite of the positive image on
the card. Parts to be retouched are
light coloured. Under the eye, curves
around the lips, wrinkles and spots, etc.
Without removing completely, they are
accorded to the rest of the face with
small touches. With a fine head shot
retouch, it is possible to print in 30x40
dimensions.
Today, retouch which requires labour
and fine work is replaced by digital
technology.
While photographs taken with analogous
cameras used to be developed in dark
rooms with accuracy which requires
labour and expertise, today photographs
Charcoal
edilirken, artık dijital makinelerle ‘çek
ve bilgisayara aktar’ işleminden sonra
günümüz modern aydınlık odası olan
bilgisayar programlarında düzenlenmeye
dönmüştür.
are edited on computer environment,
which is the light room of today, after
shooting and transferring to computer.
www.tasartdergi.com
İçindekiler / Contents >>
30
3D MATRIX
Matrix Philosophy in 3 Values
www.tasartdergi.com
Abdullah Agâh Öncül: 3D MATRIX 3 Değerde Matris Felsefesi -1. Değer: Fotoğraf Sanat /3D
1. Değer : Fotoğraf-Sanat
1st Value: Photograph-Art
A. Agâh Öncül
Fotoğraf Sanatçısı / Photographer
Fransız edebiyat kuramcısı
Maurice Blanchot “Hiç kimse bu
akıma ait değildir, ama herkes onun
bir parçasıdır.” diyerek başlıyordu
bu akımı anlatırken. Mary Price ise
“Fotoğraf” adlı kitabında fotoğraf ve
resmin arasındaki farkı anlatırken
“Fotoğrafta tek boynuzlu atlar yoktur.
Eğer bir tane görülecek olursa, buna
inanmak gerekir. Gerçekler ve nesneler
dünyasında açıklama yapılamazken,
akıl ve aldanma dünyasında yapılacaktır.
32
French literary theorist Maurice
Blanchot starts telling this movement
by saying “No one belongs to this
movement, but everyone is a part
of it.” However, while describing the
difference between photograph and
picture, Mary Price refers to surrealism
like Maurice in her book entitled “The
Photograph” as “There are no unicorns
in photograph. If a unicorn is seen
in a photograph, we must believe it.
While no explanations can be made
in the world of reality and objects, it
will be made in the world of mind and
delusion. That photograph will be a
D MATRIX: Matrix Philosophy in 3 Values- 1.St Value: Photogrph- Art
O fotoğraf, kolay seyirci kitlesi için
özel olarak tasarlanmış sahte bir
kurmaca olacaktır” diyerek Maurice gibi
sürrealizmden bahsediyordu.
Gerçeküstücülük olarak da
adlandırılan sürrealizm 1916’dan
bugüne dek gelen bir modern sanat
akımıdır. Sürrealizmin öncesinde
farklı bir felsefi akım olarak; temelini,
akılcılığı yadsıyan ve karşı-sanat için
fake fiction designed especially for the
easy audience.”
Surrealism is a modern art
movement which dates back to 1916.
As a different philosophical movement
before surrealism; a group of young
artists and writers in Zurich, who
reject its basis, rationalism and work
for counter art, established Cabaret
Voltaire and named it Dada. Dadaism
çalışan, 1916 yılında Zurich’de bir grup
genç sanatçı ve yazar Cabaret Voltaire’i
kurmuşlar ve Dada adını vermişlerdir.
Sürrealizmi besleyen Dadaizm akımı,
gerçek dışı anlamında değil aksine
insandaki iz düşümü şeklinde bir
yaklaşımdır. Soyutlamayı sanata getiren
bu akım sanatçının başıboş hareket
etmesine de olanak tanımıştır. Bu
başıboşluk etkisiyle, sanatçının eserinde
nerede gerçek nerede hayal dünyasını
betimlediğini, izleyici tanımlamakta
movement, which supports surrealism,
has an approach of projection on human
rather than an unrealistic meaning. This
movement, which brings abstraction
into art, also enables the artist to act
freely. With the impact of this freedom,
the audience sometimes has difficulty
in identifying where the artist depicted
reality or his/her imagination. Moreover,
while the works of artists who make
paintings with a movement different
than surrealism serve as historical
www.tasartdergi.com
Abdullah Agâh Öncül: 3D MATRIX 3 Değerde Matris Felsefesi -1. Değer: Fotoğraf Sanat /3D
bazen zorlanmıştır. Hatta sürrealizmden
farklı bir akımla resmeden ressamların
eserleri tarihi bir belge olarak rol
oynarken, sürrealistlerin eserleri ve
sanatçıları tarihin içinde sır olmuşlardır.
1925’ten
sonra
gerçeküstücüler
dağılmaya, başka akımlara yönelmeye
başlamalarına rağmen bu akım,
resimden sinemaya, tiyatroya kadar
birçok sanat dalını derinden etkilemiştir.
Andre Breton’un yanı sıra P. J. Jouve,
Pierre Reverdy, Robert Desnos,
Louis Aragon, Paul Eluard, Antonin
34
documents, the works and artists
of surrealism were lost in history.
Although surrealists began to scatter
and go towards different movements
after 1925, this movement has deeply
influenced many fields of arts including
painting, cinema and theatre. In addition
to Andre Breton; P. J. Jouve, Pierre
Reverdy, Robert Desnos, Louis Aragon,
Paul Eluard, Antonin Arnaud, Raymond
Queneau, Philippe Soupault, Arthur
Cravan, Rene Char, Federico Garcia
Lorca and Salvador Dali are important
D MATRIX: Matrix Philosophy in 3 Values- 1.St Value: Photogrph- Art
Arnaud, Raymond Queneau, Philippe
Soupault, Arthur Cravan, Rene Char,
Federico Garcia Lorca, Salvador Dali
gerçeküstücülük akımının önemli
isimleridir.
Sürrealist görüntülerin bilinçaltında
bulunması, hayalleri ve fantezileri
kullanarak
sanat
eserinde
gerçeklik kazanmaya çalışması
bu gerçeküstücülüğü ve izleyicinin
hazzını en doruğa çıkartabilir.
Doğruluk ve inandırıcılık sanısı
names of surrealism.
The fact that surrealist images exist in
the subconscious and try to gain reality
in the piece of art using dreams and
fantasies may maximize this surrealism
and the pleasure of the audience. In
these artworks, which were created with
the assumption of accurateness and
credibility, all subconscious concepts
are perceived as real. It enables the
artist to realize all of his/her fantasies,
it eliminates impossibility. In this
www.tasartdergi.com
Abdullah Agâh Öncül: 3D MATRIX 3 Değerde Matris Felsefesi -1. Değer: Fotoğraf Sanat /3D
üretilen bu eserlerde tüm bilinçaltı
olgular gerçek gibi algılanır. Sanatçının
tüm fantezilerini gerçekleştirme imkânı
sağlar, imkânsızı ortadan kaldırır.
Sürrealistler bu bağlamda akılcılara
göre fantezi bağımlısı, gerçekdışı ve
yıkıcı olarak görünebilirler.
Fotoğrafta sürrealizm eskiden birkaç
negatifi bir araya getirerek veya
projeksiyon teknikleri kullanılarak
yapılabiliyordu. Çok ilginç ve ilerlemeyi
sağlayan çalışmaları olan bazı favori
sürrealist fotoğrafçıları şu şekilde
sıralayabilirim: Eugène Atget, Raoul
Hausmann, Man Ray, André Kertész,
Herbert Bayer, Bill Brandt, Jerry N.
Uelsmann. Bu çalışmayı hazırlamama
sebep olan Dadaizm ve Sürrealizm
akımlarına fotoğrafın matrisi demek
kanımca tam isabet olur. Çünkü olmayan
bir dünyayı varmış gibi gösteren aslında
duygusal bir yanılgıyı inandırıcılıkla
sağlayan, fotoğrafın belgeci niteliğine
tam ters Matris felsefesi oluşturmasıdır.
Bu çalışmamda inandırıcılık sanısını
desteklemek için tahta adamdan bir
hayat hikâyesi hazırladım. Fotoğraflarda
göreceğimiz tek şey: Yaşantı mı gerçek,
36
context, surrealists may seem addicted
to fantasy, unreal and destructive when
compared to rationalists.
Surrealism in photography was used to
be achieved by combining a few negatives
or using projection techniques. I can
name some of the favourite surrealists,
who have interesting and progressive
works, as follows: Eugène Atget, Raoul
Hausmann, Man Ray, André Kertész,
Herbert Bayer, Bill Brandt and Jerry N.
Uelsmann. I think naming the Dadaism
and Surrealism movements, which are
the reasons for preparing this study,
as the matrix of the photograph will
be right. This is because they create
a Matrix philosophy which shows
a world which does not exist as if it
exists, achieves an emotional delusion
with credibility and which is in contrast
with the documentary quality of the
photograph. In this study, I made up a life
story of a wood man in order to support
the assumption of credibility. The only
thing that we will see in photographs
is: Is the life real or is the wood man
a delusion? In addition, since Matrix
philosophy contains multiple fields,
D MATRIX: Matrix Philosophy in 3 Values- 1.St Value: Photogrph- Art
yoksa tahta adam mı yanılgı? Ayrıca
Matris felsefesi birçok alanı kapsadığı
için, sanat haricinde iki alanda
daha yanılgı ve inandırıcılık çıkmazı
içresindeki açıklamaları yazının ileri
kısmında okuyacağınız başlıklar altında
bu çalışma içerisine kattık. Bu şekilde
bu düşüncenin daha fazla alandaki
etkilerini tanımış da olabileceğiz.
we included the explanations within the
delusion and credibility dilemma in two
fields other than arts that you can read
in the following sections. Thus, we will
be able to recognize the impacts of such
thought in more fields.
Kaynakça:
References:
-Rene Passeron, Sürrealizm Sanat Ansiklopedisi,
-Rene Passeron, Sürrealizm Sanat Ansiklopedisi,
Çev. Sezer Tansuğ, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1990
Çev. Sezer Tansuğ, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1990
-Mary Price, Fotoğraf Çevredeki Gizem, Çev.
-Mary Price, Fotoğraf Çevredeki Gizem, Çev. Ayşenaz
Ayşenaz & Kubilay Koş, Ayrıntı Yayınları,Sanat ve
& Kubilay Koş, Ayrıntı Yayınları,Sanat ve Kuram Dizisi,
Kuram Dizisi, 2004
2004
-Özdemir İnce, Dada Akımının Amacı Ve Serüveni,
-Özdemir İnce, Dada Akımının Amacı Ve Serüveni,
Milliyet Sanat Dergisi, 5 Aralık 1975, sayı 161
Milliyet Sanat Dergisi, 5 Aralık 1975, sayı 161
-http://tr.wikipedia.org
-http://tr.wikipedia.org
www.tasartdergi.com
Dr. A. Alper ÖNCÜL: 3D MATRIX 3 Değerde Matris Felsefesi -2. Değer: Kimya- Bilim /3D MA
2. Değer :
Kimya
Bilim
2nd Value: Chemistry - Science
Bilim, insan davranışlarının kökeninde
yatan duyguların sır kapılarını her geçen
gün biraz daha aralamaktadır. Bu kapının
ardından ortaya çıkanlar ise şimdiye dek hep
kimyasal etkileşimler olmuştur. Günümüzde
duygu denilen şeyin vücutta holografik
olarak nakşedilen kimyasallar olduğu artık
38
Science unveils the mystery of the emotions
within the roots of human behaviours as the
days pass. What is revealed behind this veil
has been chemical reactions as yet. Today,
it is known that emotions are the chemicals
which are holographically imprinted in the
body. In other words, chemicals which
correspond to certain feelings are produced
in the brain and nerve cells are enabled
ATRIX: Matrix Philosophy in 3 Values- 2.St Value: Chemistry- Science
bilinmektedir. Diğer bir deyişle beyinde belirli
duygulara denk gelen kimyasallar üretilir
ve sinir hücrelerinin bu şekilde birbirleriyle
iletişime geçmesi sağlanarak duygunun ortaya
çıkmasına zemin hazırlanır. İşte bu fenomen,
insanın dış dünyaya açılmasını sağlayan bir
mekanizmadır. Aynı Matris’e giriş gibi.
Eğer insan ruhu gerçeklik ise Matris diye
adlandırdığımız yanılsama boyutu da
to communicate with each other and the
basis is provided to the emotion to occur.
This phenomenon is a mechanism which
enables the humans to open up to the
outer world. It is the same as entrance to
the Matrix.
If the human soul is reality, then it can be
said that the delusional dimension that
www.tasartdergi.com
duygularımızdır denebilir. Çünkü duyguların
nihayetinde yaptığı, dış dünyanın ne olduğu
hakkında bize öykü anlatmaktır. Matrisin
duvarlarını ise sinir hücreleri arasında oluşan
son derece hassas elektro-kimyasal sinyaller
şekillendirmektedir. Depresyon, şizofreni, vb.
bu hassas dengeler bozulduğunda ortaya
çıkan durumlar değil midir? Veya kâbus
esnasında gerçeklikte yaşamadığımız halde
o duyguyu hissederek geriliyor olmamız
yanılsamadan başka ne olabilir?
Duygularımızın bizi tüm gerçeklerin
tasasından uzak bir şekilde mutluluğa
götürmesi veya bir arayış içerisinde
çılgınlıklara kadar itmesi bile mümkündür.
Bunun için de kimyasal etkileşimlerin sadece
dış müdahaleye maruz bırakılması yeterlidir;
tıpkı Morpheus’un kırmızı ve mavi hapları
Neo’nun seçimine sunması gibi. Neticede
kimyasal etkileşimlerin oluşturduğu sinyaller
bize gerçekliğin kimi zaman yanılsamasına
sebep olabilmektedirler. Öte yandan Matris’te
ölen birinin aynı zamanda ruhen ölmesi de
gerçeklikle yanılsama arasındaki bağlantının
ne kadar kuvvetli olabileceğini tasvir
etmektedir.
we name Matrix is our feelings. After
all, the function of emotions is to tell
stories about the outer world. The walls
of the matrix are shaped by the quite
sensitive electro-chemical signals which
are created among nerve cells. Aren’t
depression, schizophrenia etc. conditions
that occur when such sensitive balances
are disturbed? Or, the fact that we
are stressed during a nightmare even
though we do not actually experience
that emotion, what can it be other than
a delusion?
It is even possible that our emotions take
us to happiness away from the worries of
all realities or push us towards delusions in
search. For this, it is enough that chemical
interactions are subjected to only external
intervention; just like when Morpheus let
Neo choose red or blue pills. Consequently,
the signals created by chemical
interactions sometimes may cause the
delusion of reality. On the other hand, the
fact that someone who died in the Matrix
also dies spiritually describes how strong
the connection between the reality and
delusion might be.
3. Değer : Psikoloji - Felsefe
A. Emrah Öncül
Eğitimci/ Educator
Matris birçok akımı ve ideolojiyi
ruhunda barındırır. Matris’ten çıkış
sadece gerçeği görmek demektir ve
hep şunu sordurur: Şayet gerçek buysa
görüldüğü sanılan ne? Bu da bizlerin
sorularının da başı çekeni olmuştur.
Tıpkı şu diyalog gibi Neo: Gözlerim
neden yanıyor? Morpheus: Çünkü daha
önce onları hiç kullanmadın.
Eliot’un anti ütopik dünyasında gerçe¬k
bir avuç dolusu toz ve gölgeden ibarettir.
Gölge de yanılsamadan başka bir şey
değildir yine Eliot’a göre. Platon’un idealar
kuramına göre de insanoğlu duyularla
algılanan fenomen¬ler dünyasında
Matrix contains many movements
and ideology in its spirit. Exit from Matrix
only means seeing the reality and always
makes us ask: If this is the reality, then
what is the thing that is assumed to be
seen? This also has been the foremost
question we asked. Just like this dialogue;
Neo: Why my eyes hurt? Morpheus: You’ve
never used them before.
In Eliot’s anti-utopic world, reality
consists of a handful of dust and shadow.
Shadow is nothing but delusion according
to Eliot. According to the Plato’s theory
of ideas, humankinds spends its life in
the world of phenomena perceived via
senses and everything in this world is
the reflection of what is real and perfect
in the world of ideas. Then what is reality,
what is delusion? The humankind’s seek
A. Emrah ÖNCÜL: 3D MATRIX 3 Değerde Matris Felsefesi -3. Değer: Psikoloji- Felsefe /3D M
hayatını harcar ve bu dünyadaki her
şey idealar dünyasındaki gerçek ve
kusursuz olanın bir yansımasından
başka bir şey değildir. O halde gerçek
nedir, yanılgı nedir? İnsanın asırlardır
buna cevap arayışı tüm sanatsal ve
bilimsel dallarda süregelmiştir.
Dünya savaşı yıllarında çıkan Dadacılığın
da burjuvaya, çirkinliklere, vahşete
44
for answer to this question has been
continuing for ages in all artistic and
scientific fields.
The fact that Dadaism, which emerged
during the World War, turns its back to
bourgeoisie, atrociousness and terror
in order to suppress what the eyes see
and decides to live with what the spiritual
eye sees has gained us an important
MATRIX: Matrix Philosophy in 3 Values- 3.St Value: Psychology- Philosophy
karşı gözlerinin gördüklerini bastırmak
için bunlara arkasını dönmesi, ruh
gözü ile yaşamaya karar vermesi de
yanılsama ve gerçekliğin boyutuna
geçtiğimiz asırda büyük bir bakış açısı
kazandırmıştır.
Gerçek dünyadan sızan bilginin insana
düşünde, hayal gücünde ya da ilham
ile uğraması da kanaatimce bu alanda
yani gerçek mi yanılgı mı mevzusunda
çok önemli bir merhale olmuş, kişiden
kişiye değişen mizaç, kişilik ve ruh hali
ile türlü boyutlar kazanmıştır. Bunun
eserlerinden olan Matris felsefesinin de
kapsamının çok çok genişleyeceği ve
türlü bilim ve sanat dallarını her yönden
sentezleyeceği şu zamana kadar
geldiği kerte bakımından ilerleyişinin
gerçeğidir.
perspective in the age in which we live in
the dimension of delusion and reality.
The fact that information, which leaks
away from the real world, comes to people
in their dreams, imagination or by means
of inspiration has become an important
milestone in the dilemma between the
reality and delusion and it gained various
dimensions with subjective nature,
personality and mood. With regards to its
achievements up to now, it is the reality
of its progress that the scope of Matrix
philosophy, which is one of the works
of this, will be extended greatly and
synthesize various fields of science and
art in every aspect.
www.tasartdergi.com
Haluk Bütüner’in
İçindekiler / Contents >>
İbrahim Peynirci ile
Söyleşisi
46
1976’dan beri fotoğraf üreten
İbrahim Peynirci Kimdir?
İbrahim
Peynirci,
1976
yılında sanat fotoğrafları çekmeye
başladı. 1977, 1978 yıllarında aldığı
ödüller, fotoğrafla daha yakından
ilgilenmesini sağladı. 1985 yılında
“Arşivden”, “İkinci Ligde İnegölspor”
albümlerini
yayımladı.
1986
yılına kadar fotoğrafçılıkla birlikte
gazetecilik yaptı.
Bir süre ara verdiği fotoğraf
çalışmalarına 2000 yılında tekrar
başlayan
Peynirci,
2000’de
“Fotoğraflarla İnegöl Evleri” ve
“Objektife takılanlar”, 2003’te “Kent
yorgunları için” albümlerini hazırladı
ve yayımladı. 5 kişisel sergi açan
sanatçı, çok sayıda karma sergiye
katıldı, kişisel saydam gösterileri
yaptı. Fotoğrafları 2002 ve 2006
yıllarında Kültür ve Turizm Bakanlığı
tarafından satın alındı. Fotoğrafları
çeşitli yayınlarda, gazete, dergi
ve albümlerde yer aldı. Bursa
Fotoğraf Sanatı Derneği (BUFSAD)
yönetim kurulu üyeliğinde bulunan,
ULUFOT’un kurucuları arasında
We talked with İbrahim Peynirci
who has been producing
photographs since 1976.
Who is İbrahim Peynirci?
İbrahim Peynirci started
taking art photography in 1976. The
awards he received in 1977 and
1978 made him more interested in
photography. In 1985, he published
books “Arşivden – From Archives”
and “İkinci Ligde İnegölspor –
İnegölspor in Minor League”.
He also worked as a
journalist until 1986. Starting again
taking pictures in 2000, which he
suspended for a while, Peynici
prepared and published albums
“Fotoğraflarla İnegöl Evleri –
İnegöl Houses with Photographs”
and “Objektife takılanlar – Caught
by Camera” in 2000 and “Kent
yorgunları için – For those
worn out by cities” in 2003. The
artist, who opened 5 individual
exhibitions, participated in many
group exhibitions and made
personal slide projections. His
photographs were purchased by
www.tasartdergi.com
Röportaj / Interview Haluk Bütüner : Fotoğrafçı İbrahim Peynirci ile Söyleşi/ Interview with
bulunan Peynirci, İnegöl Fotoğraf Sanatı
Derneği’nin (İFSAD) kurulmasına da öncülük etti
ve 2008-2011 arasında başkanlığını yürüttü.
Ulusal ve uluslararası pek çok yarışmada
ödülleri olan fotoğrafçı gezi, doğa, turizm,
insan manzaraları ve gündelik hayata dair,
estetik değerleri ön plana çıkaran fotoğraflar
çekmektedir.
İbrahim Peynirci İFSAD’da fotoğraf çalışmalarını
sürdürmektedir.
48
h photographer Ibrahim Peynirci
the Ministry of Culture and Tourism in 2002 and
2006. His photographs were used in various
publications, newspapers, magazines and
albums. Peynirci, who is a board member of
Bursa Photography Art Association (BUFSAD)
and a founding member of ULUFOT, has also
pioneered the foundation of İnegöl Photography
Art Association (İFSAD) and served as chairman
between 2008 and 2011.
The photographer, who received many
awards in national and international exhibitions,
takes photographs about travel, nature, tourism,
human portraits and daily life which features
aesthetic values.
İbrahim Peynirci continues his work on
photography in İFSAD.
www.tasartdergi.com
Röportaj / Interview Haluk Bütüner : Fotoğrafçı İbrahim Peynirci ile Söyleşi/ Interview with
H. Bütüner: İFSAD camiasının kurucu
başkan olarak size minnettarlığının
farkındasınız. Daha önce hangi
dernek çalışmalarında bulundunuz?
Dernekçiliğin zor yönleri var mı? Nasıl
başa çıkılır?
50
H. Bütüner: You are aware of the gratitude
of İFSAD community as the founding
chairman. In which associations did
you work before? Does it have any
difficulties? How can it be handled?
h photographer Ibrahim Peynirci
İ. Peynirci: Daha önce kısa adı BUFSAD
olan Bursa fotoğraf Sanatı Derneği’nde bir
dönem yönetimde olmak üzere yaklaşık
10 yıllık bir çalışma dönemim oldu.
Dernekçilik gerçekten de zor bir uğraş.
Sevmek ve gönüllülük esas olmalıdır.
İ. Peynirci: I have worked for about
10 years in Bursa Photography Art
Association (BUFSAD), a period of which
was in the administration. Working in
an association is difficult. Loving and
voluntariness should be principal.
www.tasartdergi.com
Röportaj / Interview Haluk Bütüner : Fotoğrafçı İbrahim Peynirci ile Söyleşi/ Interview with
H. Bütüner: Fotoğrafta müdahaleyi
kabul ediyor musunuz? Ne ölçüde? Bir
manzara fotoğrafında elektrik direğini
silsem doğru olur mu?
İ. Peynirci: Fotoğrafta müdahaleyi belirli
ölçülerde kabul ediyorum. Fotoğrafın
özünü ve yapısını değiştirmeyecek her
türlü müdahaleye sıcak bakıyorum.
Elektrik
direğinin
bir
manzara
fotoğrafından silinmesinin çok gerekli
olduğunu düşünmüyorum. Doğadaki
gerçeklerin olduğu gibi kalması
taraftarıyım. H. Bütüner: “Dijital icat
52
H. Bütüner: Do you accept manipulation
in photography? To what extent? Is
it right to remove a lamppost in a
landscape picture?
İ. Peynirci: I accept manipulation in
photography to a certain extent. I am OK
with every intervention which will not
change the essence and nature of the
photograph. I do not think that a lamppost
should be removed. I favour that the
reality in the nature should remain as it is.
H. Bütüner: What do you think about the
h photographer Ibrahim Peynirci
oldu her yer sanatçı doldu” sözü için ne
dersiniz?
İ. Peynirci: Fena mı oldu? Bence çok iyi
oldu. Emek verilen her çalışmanın takdir
edilmesi gerektiğini düşünüyorum.
Sanatçı tartışması zaten hiçbir zaman
eksik olmadı. Kim kendisini nasıl görmek
istiyorsa öyle görsün.
H. Bütüner: Böyle bir soru ne derece
doğrudur bilemem ama en sevdiğiniz
fotoğrafınız hangisidir desem…
İ. Peynirci: Klasik bir cevap olacak ama
bütün fotoğraflarınızı seviyorsunuz.
Çünkü hepsinde kendinizden bir şeyler
buluyorsunuz. Fotoğrafı yaşıyorsunuz.
Ama tabii ki bazı fotoğraflarınız da sizinle
özdeşleşiyor bu nedenle bir adım daha
öne çıkıyor. Benim için de “Yol” fotoğrafım
ve “Hindili Çocuk” fotoğrafım ön plâna
çıkıyor. Başka fotoğraflarım da tabii ki
mevcut. H. Bütüner: Kreatif fotoğraf
konusuna nasıl yaklaşıyorsunuz?
İ. Peynirci: Kreatif fotoğrafı özellikli
fotoğraf olarak düşünüyorum ve ekstra
çalışmalar, belki yorucu teknikler
gerektirdiği için ve söz gelimi manzara
fotoğrafına göre daha prensipli, titiz bir
çalışma içerdiği için bence saygıyı daha
çok hak ediyor.
saying “Digital is invented and everyone
became an artist”?
İ. Peynirci: Isn’t it good? I think it is good. I
think that every work which has a labour
in it should be appreciated. The debate
about artist has never disappeared.
Everyone should regard themselves as
they want.
H. Bütüner: I’m not sure if it is right
to ask such a question but what is
your personal favourite among your
photographs?
İ. Peynirci: It will be a classical answer but
you love each one of your photographs,
because you find something that belongs
to you in every one of them. You live the
photographs. However, some of them
identify with you and thus step forward.
For me, these are “Yol – The Road” and
“Hindili Çocuk – The Boy with Turkey”.
There are also other photographs.
H. Bütüner: How do you approach to
creative photography?
İ. Peynirci: I consider creative photograph
as photograph with features and I
think it deserves more respect since it
requires additional work, maybe more
tiring techniques and it contains more
www.tasartdergi.com
Röportaj / Interview Haluk Bütüner : Fotoğrafçı İbrahim Peynirci ile Söyleşi/ Interview with
için de aynı karakteristik özellikleri görebiliriz. Hayatı, ekonomisi, etnografik yapısı, coğ
görebileceğimiz için bu da beraberinde ortak bir ekolü göz önüne getirebilir diyebiliriz.
İ.Peynirci: Başarı olarak nitelendirecek olursak 250 civarında fotoğrafım ödül, sergilem
54
h photographer Ibrahim Peynirci
ğrafyasının etkileşimlerini fotoğrafçılarımızda
me ve satın alma ile değerlendirildi. Bunların
H. Bütüner: Sizce fotoğraf sanatında
ekolden bahsedilebilir mi? Şahin
Kaygun ekolü, Şakir Eczacıbaşı ekolü,
İsa Çelik ekolü veya Türk fotoğrafı,
Alman fotoğrafı olabilir mi?
İ. Peynirci: Her fotoğrafçının
kendine has bir takım karakteristik
özelliklerini
fotoğraflarında
gözlemleyebiliriz. Buna ne ad
verirseniz verebilirsiniz. Ekol diye de
adlandırabiliriz. Çünkü kolay değil,
klasik fotoğrafta buna ulaşılabilmesi
için uzun yıllar gerekiyordu. Ülkeler
principled and delicate effort compared
to landscape photograph for instance.H.
Bütüner: Do you think it is possible to
talk about a school in photography?
Şahin Kaygun school, Şakir Eczacıbaşı
school, İsa Çelik school or Turkish
photography, German photography?
İ. Peynirci: We can observe each
photographer’s characteristics in his/
her photographs. You can name it
whatever you want. We can call it
school if you want. It is not easy, it
used to take years to achieve this in
classical photography. We can see
the same characteristics for countries
www.tasartdergi.com
Röportaj / Interview Haluk Bütüner : Fotoğrafçı İbrahim Peynirci ile Söyleşi/ Interview with
büyük çoğunluğu
analog çekimleri
i ç e r m e k t e d i r.
Son dönemlerde
yarışmalara
katılamıyorum.H.
B ü t ü n e r :
Hedeflerinize
ulaştınız
mı?
“Unumu eledim
eleğimi
astım”
diyor musunuz,
yoksa
hâlâ
hedefleriniz var
mı?
H.
Bütüner:
G e n ç l e r e
tavsiyeleriniz
nelerdir?
İ. Peynirci: Gençlere
âcizane
olarak
fotoğrafı
çok
sevmelerini tavsiye
56
h photographer Ibrahim Peynirci
as well. Since
we can observe
the
country’s
life,
economy,
ethnographic
structure
and
geographical
interactions
in
photographers,
we can say that
this may emerge
a shared school.H.
Bütüner: Can you
talk about your
achievements?
İ. Peynirci: If we
consider it an
achievement,
around 250 of
my photographs
were evaluated by
means of awards,
exhibitions
and
www.tasartdergi.com
Röportaj / Interview Haluk Bütüner : Fotoğrafçı İbrahim Peynirci ile Söyleşi/ Interview with
ediyorum. Hayatımızı fotoğraf öncesi ve
sonrası diyerek rahatlıkla ikiye ayırabilirim.
Çok büyük faydası ve değişiklikleri
olduğunu iddia edebilirim. İnternet
ortamında çok fotoğraf izlemelerini,
çektikleri fotoğraflarını paylaşmalarını,
her kesimden insanlardan yorumlar
almalarını salık veririm. Fotoğraflarının
arkasında durmalarını önemsiyorum.
Türk fotoğrafının üstatlarının geçmişlerini
ve fotoğraflarını titizlikle incelemelerini
öneririm.
58
purchase. Most of them contain analogous
shots. I cannot participate competitions
recently.H. Bütüner: Did you achieve your
objectives? Do you say that you “hanged up
your hat” or do you still have objectives to
accomplish?
İ. Peynirci: I cannot say that I achieved
my objectives. I think objectives are never
complete in photography. In my opinion, the
innovations introduced with digital technology
will always move these objectives forward.
On my behalf, I can say that I will always deal
with photography as long as I live.
H. Bütüner: What do you recommend to the
young?
İ. Peynirci: I humbly recommend that they love
photography very much. I can easily divide our
lives in to two as before and after photography.
I can claim that it has brought many benefits
and changes. I also recommend that they
examine as many photographs as possible on
the internet and share the photographs they
take and get comments from people from all
strata. I attach importance to standing behind
photographs. I recommend that they rigorously
examine the background and photographs of
the masters of Turkish photography.
h photographer Ibrahim Peynirci
www.tasartdergi.com
BU SAYFAYA REKLAM ALINIR.
[email protected]
cAFE BAR
Parolayı Söyle !
PAROLA: “Tasart”
Bilmeyenler için hatırlatma: Olay şöyle gelişiyor:
Parolayı söylediğiniz anda bir bardak 50cl Efes Fıçı birayı 5tl' den alıyorsunuz.
TAT
Z
I
TIN
?
I
M
Nuh’un Gemisi Krep...
Şefin Tatlısı....
Artı Mantar Cafe Bar
Bahçelievler3. Cad. No 115 ANKARA / Türkiye
www.artimantarcafebar.com
Kültürel Hediyelik Eşya’da bir Marka
Anatolian Arts...
Cunda subesi Açılıyor...
www.anatolianarts.com.tr
TAS art
TASART DERGİ BİR DORA ART PR PROJESİDİR.
Dora Art PR
t.05334204548
[email protected] // [email protected]
www.dorapr.com // www.dorartpr.com
Copyright © 2012 | Dora Art PR | All rights reserved.

Benzer belgeler