tıklayınız. (external link)

Yorumlar

Transkript

tıklayınız. (external link)
Tasarruf Alışkanlığı Olan
Bir Dünya Yaratmak
2015 Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi
Emeklilik geliri sorumlulukları
Emekliliğe hazırlık, erken yaşlarda başlamanız gereken bir iştir.
Emekliliğinizi ne kadar erken planlamaya başlarsanız, o kadar fazla yarar
sağlarsınız. İşte bu nedenle anket raporumuzda küçük çocukları, yetişkin
birer insan rolünde resmeden fotoğraflar kullandık.
Bu fotoğraflarda resmedilen çocuklar, yeni bir iş kurmak, aynı alanda
çalışmayı sürdürmek ve seyahat etmek gibi en yaygın emeklilik dönemi
isteklerini temsil etmektedir.
İçindekiler
Önsöz 1
Giriş3
2015 Anketi 4
Özet5
Bölüm 1: 2015 Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi - Ana Bulgular
Bölüm 2: Emekliliğe Hazırlık Oranları Artış Gösteriyor: Gerçek mi, İllüzyon mu?
11
Bölüm 3: Tasarruf Alışkanlığını Küresel Bir Trend Haline Getirmek Ortak Sorumluluğumuzdur
15
Bölüm 4: Paradigmaları Değiştirmek: Aktif Bir Emeklilik Hayatını Herkesin Benimsediği Bir Yaşam Tarzı Haline Getirmek
21
7
Öneriler31
Sözlük34
Aegon Uzun Yaşam ve Emeklilik Merkezi Hakkında,
Transamerica Emeklilik Araştırmaları Merkezi® ve Cicero Grubu
36
Teşekkür37
Referanslar ve Notlar
38
Ek 1: Yöntem
39
Ek 2: Aktüeryal tablolar
40
Ek 3: Ülke Karşılaştırmaları
42
The Aegon Retirement Readiness Survey 2015
Arkadaşlarla ve aileyle daha fazla vakit geçirmek
Önsöz
Aegon’un misyonu insanlara finansal geleceklerinin sorumluluğunu almaları konusunda
yardımcı olmaktır. Bugün bu sorumluluk daha önce hiç olmadığı kadar önemli hale gelmiştir.
İnsanların eskiye göre çok daha uzun yaşıyor oldukları gerçeği elbette sevindirici bir olgu.
Ancak bir yandan insanların büyük çoğunluğu eski nesillerin hayal bile edemeyecekleri
olanaklara sahip olarak çok daha uzun bir emeklilik dönemi düşlerken, diğer yandan
yaşlanan dünya nüfusu çözüm bekleyen sorunları da beraberinde getirmektedir.
Dünya genelinde insanlar finansal olarak emekliliğe ne kadar hazırlar? Emeklilik hedeflerini
gerçekleştirmek için yeterince birikim yapıyorlar mı? Ve bu konuda bireyler, iş verenler ve
devletler nasıl bir rol üstlenmeli? İşte, Aegon’un 4. Emekliliğe Hazırlık Anketinde bizler bu
soruları ve daha birçoğunu ele alıyoruz. Ayrıca bu yılki raporumuzda, emekliliğe kademeli
geçiş yapmak isteyenlere uygun iş yeri ortamı oluşturmak için şirketlerin geliştirdikleri en
iyi örnekleri içeren vaka çalışmaları ve emekli olanların emekliliğe hazırlananlara verdiği
tavsiyeler gibi yenilikler de yer alıyor.
1 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Bu yılın sonuçları, Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi’nde az da
olsa bir yükselme olduğunu göstermektedir. Bu ümit verici bir
bulgu olsa da yeterli değildir ve gelişmekte olan bir süreç olarak
tanımlanabilir. Çünkü insanların birçoğu hala ileride arzuladıkları
standartlardaki emekliliği güvence altına almak için gereken
birikimi yapmamaktadır. Diğer yandan düzenli birikim yapanların,
yapmayanlara göre finansal anlamda emekliliğe daha hazırlıklı
oldukları gerçeği şaşırtıcı olamamakla birlikte bu iki grup arasında
rahat bir emeklilik ve potansiyel fakirlik şeklinde ifade edilebilecek
dev bir uçurum oluşmaktadır. İşte bu nedenle biz, nasıl tasarruf
alışkanlığı olan bir dünya yaratabileceğimizi araştırarak bu
bağlamda bireylere, işverenlere ve devletlere önerilerde
bulunuyoruz.
Bilgi insanlara bilinçli karar verebilmeleri ve finansal anlamda
güvence altına alınmış, aktif bir emeklilik hayatı kurabilmeleri için
güç verir. Araştırma sonuçlarımız iyi bir sağlığa sahip olmanın,
insanların emekliliğe olumlu bir yaklaşım geliştirmelerini sağlayan
ve emeklilik dönemlerinde hayattan ne kadar keyif alacaklarını
belirleyen önemli bir faktör olduğunun altını çizmektedir. Ayrıca
birikim yapmaya erken yaşlarda başlamanın ve aktif bir yaşam
tarzını benimseyerek daha uzun bir çalışma hayatına sahip
olmanın insanların emeklilik gelirleri üzerinde önemli ölçüde etkili
olduğu görülmektedir.
Bu yıl ilk kez olarak söz konusu anket raporumuz, Aegon Uzun
Yaşam ve Emeklilik Merkezi tarafından yayınlanıyor. Genel merkezi
Lahey’de bulunan bu merkezin üstlendiği misyon, yaşlanma ve
emeklilik hakkında küresel bir diyalog ortamı oluşturarak insanları
bilgilendirmek amacıyla kar amacı gütmeyen ABD merkezli
Transamerica Emeklilik Araştırmaları Merkezi ile birlikte Aegon’un
Amerika, Avrupa ve Asya kıtalarındaki faaliyetlerinden edindiği
deneyimi bir araya getirerek paylaşmaktır.
Sizin için hazırlamış olduğumuz bu raporun emeklilik ile ilgili
kapsamlı bir doküman olmasının yanı sıra, daha iyi yarınlar
için tasarruf, yatırım ve emeklilik planlaması konularında
küresel farkındalık düzeyini artırma çabamızda bize katılmanızı
sağlayacak bir kaynak olacağını ümit ediyoruz.
Alex Wynaendts
CEO Aegon
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 2
Giriş
Elinizdeki “Tasarruf Alışkanlığı Olan Bir Dünya Yaratmak” raporu, dünyanın her yerinde görülen
ortalama ömür beklentisindeki artışların, finansal planlama dünyasını nasıl değiştirdiğini ve ileri
yaşlar için beklentileri ve arzuları nasıl şekillendirdiğini araştırmaktadır. 2015 yılındaki bulgular,
küresel olarak emekliliğe duyulan güven hakkında giderek daha olumlu bir tablo ortaya koymaktadır.
Bu araştırmanın ilk yapıldığı 2012 yılına göre küresel ekonomideki fırsatların daha da artmış
olması, insanların ekonomik görünüm hakkındaki düşüncelerini açıkça etkilemektedir. Önceki yıllara
kıyasla, kendi finansal durumları hakkında olumlu düşünen insanların sayısında bir artış olduğu
görülmektedir. Giderek iyileşen bu olumlu beklentiler, gelecek nesil emeklilerin emeklilik beklentileri
hakkında da olumlu sinyaller vermektedir. Gelecek nesiller hakkında olumlu düşünenlerin oranı
sadece %17 olsa da, bu rakam önceki yılın aynı dönemine kıyasla artmıştır. Bu olumlu yaklaşım,
pek fazla olmasa da bu yılın Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi’ne (ARRI) de sevindirici bir şekilde
yansımıştır.
Ancak, emekliliğe hazırlık konusundaki bu olumlu beklenti, tasarruf davranışları açısından
bakıldığında ise sadece kısmi bir değişiklik sağlanabilmiş durumdadır. Gerek emeklilikleri için,
gerekse düzenli bir şekilde birikim yapanların sayılarında artışlar görülse de, bunun daha çok bazı
insanların iyileşen ekonomik ortamdan cesaret alması sonucu meydana geldiğini gözler önüne
sermektedir.
Halen emeklilikleri için birikim yapmaya önem vermeyen birçok insan olduğu gibi, düzenli şekilde
birikim yapanların sayısı da oldukça azdır. Küresel ölçekte hesaplandığında, çalışanların sadece
%39’u “birikim yapma alışkanlığı olanlar” olarak sınıflandırılıyor. Bu grup, emeklilikleri için birikim
yapmayı asla unutmadıklarını söyleyenlerden oluşmaktadır. Bu grubun yüksek bir Aegon Emekliliğe
Hazırlık Endeksi (ARRI) notu elde etme olasılığı, genel ortalamanın neredeyse iki katıdır. Toplamda
bu grubun üçte biri yüksek bir puan alırken, dörtte üçü (%75) de en azından orta düzeyde bir puan
almaktadır. Bu nedenle düzenli birikim yapmayı, emeklilik planlamamızın altın standardı olarak
kabul etmekteyiz.
Burada asıl zor olan husus, birikim yapmayı küresel bir trend haline getirerek tasarruf alışkanlığı
olan bir dünya yaratmaktır. Küresel tabloya baktığımızda bazı önemli faklılıklar olduğunu
görülmektedir. Olumlu beklentilerin ve emekliliğe hazırlık için olumlu görüşlerin en güçlü olduğu
bölgeler BRIC ekonomilerinde yer almaktadır (Araştırmamız bu ekonomiler arasında sadece Brezilya,
Çin ve Hindistan’ı kapsamaktadır). Daha yüksek büyüme hızına sahip bu toplumlarda emeklilik
tasarruflarının değerinin, daha yüksek faizler sayesinde güçlenmiş olması da şüphe götürmez
bir gerçektir. Örnek vermek gerekirse, Batı Avrupa’da ve Kuzey Amerika’da faiz oranları %0,05
ve %0,75 arasında değişirken Brezilya’da ve Hindistan’da sırasıyla %13,25 ve %7,5 gibi oranları
görebilmek mümkündür. Gelişmekte olan pazarlardaki daha yüksek enflasyon oranlarına rağmen
genel olarak insanlar Avrupa’ya kıyasla daha yüksek reel faizlerden yararlanmayı sürdürmektedirler.1
İnsanların beşte ikisinin (%39) emekliliklerini fonlamak için bir ölçüye kadar kendi birikimlerine
güvendiği bir dünyada faiz oranlarının düzeyi elbette ki kilit belirleyici faktör olacaktır. Bugün
bireysel birikimler, küresel bazda sırasıyla insanların %26’sı ile %24’ünün kullandığı tanımlı fayda
ve bireysel emeklilik esasına dayalı emeklilik planlarına göre çok daha yaygın bir araçtır. Emeklilik
konusunda bireysel birikimlere bu denli önem verilmesi, kişilerin emeklilikle ilgili daha isabetli karar
verebilmek için desteğe ve yönlendirmeye ihtiyaç duyduklarını göstermektedir.
Tasarrufların ve yatırımların uygun şekilde dağıtılmasında veya düzenli birikim yapma konusunda
karşılaşılan güçlükler, bireylerin değişen davranışları üzerine neden eğilmemiz gerektiğini açık
şekilde göstermektedir. Ayrıca bireyler, işverenler ve devletler nezdinde, tasarruf alışkanlığı olan
bir dünya yaratmanın haline getirmenin ortak bir sorumluluk olduğu da bilinmelidir. Ancak,
emeklilik yaşına yaklaşan kişilerle ilgili finansal yükleri ve riskleri paylaşacak bir işbirliği yaklaşımını
benimsemek suretiyle gelecekte emeklilik konusundaki refahı güvence altına almayı umut edebiliriz.
3 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
İş kurmak
2015 Anketi
Bu raporun ortaya koyduğu bulgular, Avrupa, Asya ve Amerika
kıtalarında 15 ülkedeki 14.400 bireyin anket sorularına verdiği
cevaplar esas alınarak derlenmiştir. Bu ülkeler alfabetik sırayla
Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Avustralya, Birleşik Krallık,
Brezilya, Çin, Fransa, Hindistan, Hollanda, İspanya, Japonya, Kanada,
Macaristan, Polonya ve Türkiye’dir. Mülakatlar 6-23 Şubat 2015
tarihleri arasında yapılmıştır.
Bölüm 1 İş yeri emeklilik planlarının ve sosyal güvenlik reformlarının
emeklilik beklentilerini şekillendirme üzerindeki etkisini ve
ülkeler arasındaki beklenti farklarını ön plana çıkararak
Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi (ARRI) bulgularının
anlık görüntüsünü sunmaktadır.
Bölüm 2 Emeklilik ve finansal planlama doğrultusundaki tutum ve
davranışların incelenmesinin yanı sıra emeklilik birikimleri
konusunda atılması gereken adımlar ve genel finansal
dayanıklılığı artırmak için bir B Planı geliştirmenin önemi
vurgulanmaktadır..
Bölüm 3 Birikim Yapma Alışkanlığı Olanlar (halihazırda düzenli
şekilde birikim yapanlar) ve Birikim Yapmak İsteyenler
(birikim yapmaya başlamak isteyenler) olmak üzere iki
temel birikim grubu tanımlamasına yer verilmiştir.
Bölüm 4 Emeklilik paradigmasının nasıl değiştiğine ışık tutan bu
bölümde günümüz çalışan neslinin aile hayatı, boş vakit
ve çalışma hayatını bir arada yürütmek istedikleri yeni bir
emeklilik dönemi tablosu çizilmektedir.
Bölüm 5 Raporun bu bölümünde, insanların emekliliğe
hazırlanmasında hayati rol oynayan devletler, işverenler ve
bireyler için çeşitli önerilerden bahsedilmektedir.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 4
Özet
Ortalama ömür beklentilerindeki iyileşme artık hayatın
yadsınamayacak bir gerçeği. Artık birçok ülkede insanların
80 yaşının çok üzerinde yaşamasının beklendiği günümüzde,
anketimize katılanlar, emekli olduktan sonra ortalama 20 yıl
daha yaşamayı beklediklerini söylemektedirler.
Günümüzde emeklilik dönemi beklentisinin çocukluktan çok
daha uzun süreceği yönünde olması, emekliliğin yaşamın yeni
bir safhası olarak algılandığını gösteriyor. Durum böyle olunca
da finansal planlamaya sağlam bir yaklaşım zorunlu hale geliyor.
Ancak insanların emeklilikte geçen zamanın uzadığını bilmesi,
maalesef bunun uzun dönemli finansal planlamalarına yansıdığı
anlamına gelmiyor.
Birikim yapma alışkanlığını küresel bir trend haline getirmek
ortak sorumluluğumuzdur
2015 yılında emeklilik birikimleri için yeni bir yol haritası
sunuyoruz: Emeklilik için birikim yapma alışkanlığını küresel
bir trend haline getirmek. Bu da emeklilik planlamasının kolay
hale getirilmesine odaklanmamızı gerektiriyor. İnsanlar çoğu
zaman algılanan zorluklar veya emeklilik birikimlerinin maliyeti
nedeniyle emeklilikleri için birikim yapmayı ertelerler. Söz konusu
engeller insanların birikime yönelmesini önleyen en büyük
etkenlerdir. Neredeyse 10 kişiden 4‘ü emeklilik için hiç birikim
yapmazken, bunların yarısı aslında emeklilik için birikim yapmayı
istemektedirler. Ücretlere zam yapılması (%45) veya daha cömert
vergi avantajları sağlanması (%33) gibi finansal teşvikler aslında
hiç birikim yapmayan birçok insandaki birikim potansiyelinin ortaya
çıkarılmasında yardımcı olabilir. Aynı şekilde yatırım ürünlerinin
basitleştirilmesi de hiç birikim yapmayanların beşte birinin birikime
yönelmesine sebep olabilir.
Bu gibi engellerin aşılmasıyla birikim yapmak isteyenleri, birikim
yapma alışkanlığı olan bireylere dönüştürebilmek, bu yılın bulguları
içinden çıkan en önemli olan mesaj. Aslında kişinin uzun dönemli
emeklilik görünümünü iyileştirebilmesi için en iyi yol düzenli birikim
yapma alışkanlığı kazanabilmesidir. Birikim yapma alışkanlığı
olanların dörtte üçü orta düzeyde veya yüksek bir Aegon Emekliliğe
Hazırlık Endeksi (ARRI) notu elde ederken, ara sıra birikim yapanlar
arasında benzer puanları elde edenlerin oranı yarıdan azdır (%46).
Birikim yapma alışkanlığı olanların ortalama gelirinin yıllık yaklaşık
41.000 ABD doları olduğu düşünülürse aslında çoğu insan için
birikim yapmayı bir alışkanlık haline getirmenin gayet gerçekçi
bir istek olduğu net bir şekilde görülebilir. Gelişmekte olan
ekonomilerde 29.000 ABD dolarına düşen bu rakam, araştırmaya
dahil ettiğimiz birçok ülkedeki ortalama gelirle genel itibariyle
paralel seviyelerdedir.2
Erken yaşta tasarruf etmeye başlandığında birikim yapma
alışkanlığının etkisi çok daha fazla artmaktadır. Birikim Yapma
Alışkanlığı Olanların yıllık ortalama gelirleri yaklaşık 41.000
ABD doları olduğundan bu kişiler aslında 30 yaşına kadar 10
yıl beklemek yerine daha 20 yaşından itibaren birikim yapmaya
başlamaları halinde, yıllık emeklilik gelirlerini 11.000 ABD dolarına
kadar artırabilmeleri mümkündür.
İşverenler çalışanlarının emeklilik dönemlerindeki refahlarını
artırmak için önemli adımlar atmaktadır
Anket iş yeri emeklilik planlarının kapsamının oldukça geniş
olduğunu ve personelin dörtte birinden fazlasının (%26) tanımlı
fayda esasına dayalı emeklilik planı modelini (nihai maaş veya
ortalama gelir bazında) ve %18’inin de tanımlı katkı veya
diğer adıyla düzenli gelir (ödenti) satın alma modelini seçtiğini
göstermektedir. Sonuçta çalışanların %41’i işverenin katkıda
bulunduğu bir iş yeri emeklilik planına katılma hakları olduğunu
söylemektedir. Öte yandan %24’ü de işverenin herhangi bir
katkıda bulunmadığı bir plana katılmış olduklarını belirtmektedir.
İş yeri emeklilik planlarına katkıda bulunmanın dışında
işverenler daha başka bir çok sosyal hak konusunda da katkı
sağlamaktadırlar. İşverenlerin yarıdan fazlası (%57) hali hazırda
özel sağlık sigortası sağlarken, %38’i hayat sigortası ve beşte
birinden fazlası (%21) da hisse alım planı sunmaktadır. Bunların
hepsi personelin çalışma ve emeklilik hayatları boyunca finansal
dayanıklılığını arttırmak için işverenlerin çalışanlara ne gibi farklı
katkılarda bulunduğunu göstermektedir.
Ancak işverenler emekliliğe hazırlık konusunda çalışanlarına
yardımcı olmak suretiyle daha da fazla katkıda bulunabilirler.
İş yeri emeklilik planı tasarımlarının değiştirilmesi bu iş için
esastır. Bazı ülkelerdeki işverenler, hali hazırda otomatik katılım
ve katılım payı artışı gibi özellikler sunarak zaten büyük bir rol
üstelenmiş durumdadırlar. Özellikle Hollanda’da uygulanan
zorunlu katılım modeli, çalışanların %88’inden fazlasının bireysel
emeklilik sistemi kapsamına dahil edilmesini sağlamaktadır.3
Bu gibi özelliklerin, birikim yapmak isteyenlerin hedeflerine
5 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
ulaşabilmelerine yardımcı olduğunu görüyoruz. Aslında birikim
yapmak isteyip de bunu gerçekleştiremeyen çalışanların %55’i
kendilerine, sadece %6 katkıda bulunulması kaydıyla bir iş yeri
emeklilik planına otomatik katılım olanağı verilmesini, cazip bir
seçenek olarak görebileceklerini belirtiyorlar.
Ayrıca işverenler de iş yerindeki emeklilik bilinci programlarını,
birikim yapmaya daha fazla motive etmesi muhtemel
olan maaş zammı tarihlerine denk getirecek şekilde
planlayabilirler. Hiç birikim yapmayanların yaklaşık yarısı da
(%45), ücretlerine zam yapılması halinde emeklilik için birikim
yapmaya başlayabileceklerini belirtmektedir. Bu da ilerideki
maaş zamlarına bağlı olarak katkı paylarını otomatik olarak
arttırmak suretiyle çalışan davranışlarında değişikliği temelden
etkileyebilecek büyük bir fırsatı gözler önüne sermektedir.
Araştırma bulguları, çalışanlara sağlanan faydalar konusunda
işverenlere gerçek kolaylıklar sağlandığını da ortaya koymaktadır.
İşverenlerin beşte üçü, emeklilik planları sayesinde çalışanların
kendilerini daha değerli hissedip işverenlerine daha sadık
kaldıklarını belirtmektedir. İşverenlerin %70’i iş yeri emeklilik
planlarının, işverenin temel ücretlendirme politikalarının bir
parçası olması gerektiğini söylerken, dörtte biri de (%26)
işverenin, çalışanla katkı payını eşit oranda paylaştığı emeklilik
planlarının personeli birikim yapmaya daha çok teşvik
edebileceğini söylemektedir.
Devletler çalışanlara daha uzun süreyle çalışmak ve daha
fazla birikim yapmak konusunda ciddi teşvikler sağlayabilirler
Devletler, emeklilik maaş ve ikramiyeleri yoluyla bir yandan
emeklilik gelirlerinin arttırılmasını sağlarken bir yandan da
çalışanların kendi emekliliklerini güvence altına almaları için
daha fazla sorumluluk üstlenmelerine yardımcı olmaktadırlar.
Ayrıca işveren emeklilik planlarında ve iş kanunlarında reformlar
yapmak suretiyle de çalışanların daha uzun süreyle çalışmalarını
önleyen engelleri ortadan kaldırabilirler. Bu reformlar en azından,
danışmanlığa, bilgiye ve yönlendirmeye erişim sağlamak suretiyle
daha iyi kararlar verilmesini kolaylaştıracak ve çalışanların
emeklilik yaşından sonra da verimli şekilde çalışmaya devam
etmelerine izin verecek değişiklikleri iş yerinde gerçekleştirmek
suretiyle işveren emeklilik planlarına katılımı teşvik edecek
tedbirler içermelidir. Küresel ölçekte katılımcıların üçte biri,
uzun vadeli birikim ve emeklilik ürünleri için daha cömert vergi
avantajları sağlanmasının, emeklilik birikimlerinin daha da
arttırılmasına yardımcı olacağını ifade etmektedirler. Birçok
ülkede kamu kaynakları üzerindeki baskılar göz önüne alınacak
olursa, devletlerin uzun vadeli birikimlere teşvik amaçlı verdikleri
vergi avantajı taahhütlerinin arkasında durmalarının taşıdığı
hayati önem çok daha iyi anlaşılacaktır.
İnsanların yaklaşık beşte biri (%18), finansal konularda verilecek
eğitimlerin kendilerine emekliliklerini planlamak için neye
ihtiyaçları olacağını anlamaları konusunda yardımcı olacağını
ifade ederken, yine benzer orandaki (%17) bir grup da ne tür
adımlar atmaları gerektiği konusunda kendilerine kişisel finansal
danışmanlık verecek kişilere erişim olanaklarının da yardımcı
olacağını belirtmektedirler. Anketimizde yer alan birçok ülkede
hükümetler, bilgiye ve danışmanlığa erişim teşvikleri konusunda
üstlendikleri rolleri gayet iyi bilmekle birlikte, bu konuda daha
çok ilerleme kaydedilmesi gerekmektedir.
Aktif emeklilik: Emeklilikte daha sağlıklı ve aktif bir yaşamın
teşvik edilmesi
Sağlıklı olmak ve düzenli şekilde birikim yapmak, birlikte var
olan olgulardır. Araştırmaya katılanlardan kendilerini sağlık
durumu oldukça iyi olarak tanımlayanların %77’si emeklilikleri
hakkında olumlu konuşurken bu oran sağlığı iyi olmayanlar
arasında %49 düzeyindedir. Henüz emekli olmamış kişilerin
%42’sinin sağlık durumları oldukça iyi olması ile rahat bir
emeklilik dönemi geçirilebileceğine duyulan güven arasında bir
korelasyon olduğunu düşünmektedir (sağlığı iyi olmayanlarda bu
oran sadece %7’dir). Birikim yapma alışkanlığı olanların dörtte
üçü (%74) sağlıkları için “oldukça veya çok iyi” derken, hiç birikim
yapmayanlar arasında bu oran %62’dir.
Daha sağlıklı ve aktif olmayı teşvik etme ihtiyacı, insanların
arzuladıkları aktif emeklilik yaşamlarından keyif almalarına
yardımcı olmak açısından çok önemlidir. Ankete katılanların yarısı
emekli olduklarında yeni hobilere daha fazla zaman ayırmak
istediklerini belirtmektedir. Üçte ikisi daha fazla seyahat etmeyi
düşlerken, yaklaşık altıda biri de emekli olduktan sonra aynı
alanda çalışmaya devam etmek istemektedir.
Ancak tabi ki bütün bunlar ilerideki yıllarda sağlıklı bir yaşam
tarzına sahip olmakla mümkün olabilecektir. Bu nokta da
devletler ve işverenler, daha yaşlı personele iş olanakları ve
sağlık hizmeti desteği sağlama görevini üstlenebilirler. Berrak
bir zihin, insanların kendilerini daha aktif hissetmesine yardımcı
önemli bir faktördür. Hali hazırda emeklilerin %24’ü normal
emeklilik yaşları geldiğinde kendilerine tam zamanlı bir işten yarı
zamanlı bir işe geçme fırsatı verildiğini söylemektedirler. Sadece
%19’u da, ne zaman emekli olacaklarını kendilerinin belirlediği
esnek bir emeklilik planı seçme haklarının olmasından memnun
olduklarını ifade etmektedirler.
Son olarak da çok az sayıda çalışana, ilerideki yıllarda ekonomik
açıdan aktif ve sağlıklı yaşam için tasarlanmış bir sağlık hizmeti
paketine erişim olanağı sunulmaktadır. Ancak çalışma hayatlarını
uzatmak isteyenlerin üçte birine yakını maalesef bu şansa
muhtemelen sahip olamayacaktır. Bırakın emekliliklerinde
çalışma arzularını gerçekleştirmelerini, erken emekliliğe mecbur
bırakılmaları bile söz konusudur. Bu trendin ana nedenlerinden
biri sağlık olduğu için, daha yaşlı çalışanlara yönelik sağlık
hizmetlerine odaklanmak suretiyle, çok sayıda çalışanın
arzu ettiği aktif emekliliğe ciddi katkılar sağlayabileceğimizi
düşünüyoruz. Bu, aynı şekilde işverenler için de mümkündür.
Örnek vaka çalışmalarımızda da görüleceği gibi, 50 yaş üstü
personelin iş yerlerinde istihdamının devam ettirilmesi, müşteri
memnuniyetinin iyileştirilmesine yardımcı olabileceği için
şirketlerin karlarının arttırılmasına da yardımcı olacaktır.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 6
Yeni hobiler edinmek
Bölüm 1: 2015 Aegon
Emekliliğe Hazırlık Endeksi
- Ana bulgular
2015 bulguları, insanların emekliliğe hazırlık bilincinde az da olsa iyileşmenin devam ettiğini
göstermektedir. İnsanların emekliliğe hazırlık düzeylerini, 2012 yılında geliştirilen Aegon
Emekliliğe Hazırlık Endeksi (ARRI) yardımıyla ölçmekteyiz. Soruları yanıtlayan katılımcılar,
10 üzerinden değerlendirilen Endeks notlarının, yüksek (8 ve üstü), orta düzeyde (6 ile 7.9
arası) veya düşük (6’nın altında) olması doğrultusunda gruplandırılmışlardır.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi (ARRI) ve nasıl hesaplandığı hakkında daha fazla bilgi için
lütfen Ek 1’e bakınız.
7 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Grafik 1: Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi bazında ölçülen emekliliğe hazırlık düzeyleri önceki yılın aynı dönemine göre artış göstermiştir.
2012 (10 ülke)
2013 (12 ülke)
2014 (15 ülke)
6.7
7.0
Hi
nd
ist
an
6.5
Çi
n
6.5
Br
ez
ily
a
Bi
rle
şik
6.1
AB
D
6.0
Al
m
an
ya
6.0
Kr
al
lık
5.8
Ka
na
da
5.8
Ho
lla
nd
a
Av
us
tra
lya
5.4
Fr
an
sa
5.3
Tü
rk
iye
5.2
Po
lo
ny
a
5,.1
İsp
an
ya
5.1
M
ac
ar
ist
an
4.8
Ja
po
ny
a
TO
PL
AM
5.9
2015 (15 ülke)
Çalışma yaşındaki nüfusun emekliliğe hazırlığı günümüz nesli açısından genel trend olarak iyileşme gösteriyor. 10 üzerinden verilen
toplam küresel ARRI not ortalaması 2014 yılındaki 5,76’dan az da olsa artışla 2015 yılında 5,86’ya yükselmiştir. Bu oran araştırmanın
başladığı 2012 yılından bu yana elde edilen en yüksek not olma özelliğini taşımaktadır.
Gelişmekte olan pazarlar
hızla ilerlemeye devam
ediyor...
Emekliliğe hazırlık bilincinin en yüksek olduğu bölgeler, geçtiğimiz birkaç on yılda reel gelirlerin en
hızlı artış gösterdiği gelişmekte olan pazarlardan meydana gelmektedir. Bu ülkelerdeki insanlar ayrıca
tasarruflarının değerini arttırırken emekliliğe hazırlık bilinci de oluşturan yüksek faiz oranı ortamından da
yararlanmaktadırlar (aşağıda Grafik 2’ye bakınız).
Her ne kadar Brezilya’da düşük ekonomik büyüme ve yüksek enflasyon sonucu ARRI notunda düşüş
görülse de araştırmaya katılan Hindistan, Brezilya ve Çin dahil olmak üzere ARRI sıralamasında en üst
sıralarda yer alan BRIC ülkelerinin tamamında aynı durum söz konusudur.
İş yeri emeklilik planları,
emekliliğe hazırlık
bilincinin daha da
geliştirilmesini sağlıyor ...
Sanayileşmiş ülkeler arasında emekliliğe hazırlık bilinci en yüksek olanlar, iş yeri emeklilik planlarıyla ilgili
köklü düzenlemeler gerçekleştirmiş olan ülkelerdir. Avustralya, Kanada, Almanya, Hollanda, ABD ve Birleşik
Krallık, bu ülkeler arasında yer almaktadır. Bu arada Japonya , belki de ülkedeki sıfır faiz ortamının ve son
yıllarda yapılan emeklilik reformlarının etkisiyle, insanların emekliliğe hazır olmadıkları hissine kapıldıkları
en uç konumdaki ülkedir.
Bu arada sosyal güvenlik
reformları konusundaki
mevcut endişeler devam
ediyor...
Devletlerin sağladığı emeklilik maaş ve ikramiyelerinin, emeklilik gelirlerinin büyük kısmını oluşturacağı
düşünülen ülkelerde, emeklilik sistemlerin sürdürebilirliğine ve ileride yapılabilecek reformlarla bazı
hakların azaltılabileceğine dair endişeler taşıyan insanlar, genellikle kendilerini emeklilik için daha az
hazırlıklı hissetmektedir. Günümüzde çalışma yaşındaki nüfus daha şimdiden sosyal güvenlik sisteminin
gelecekte daha az cömert olacağını düşünmektedir.
Grafik 2: Düşük faiz oranları Avrupa’da ve Kuzey Amerika’da tasarruf sahiplerini zorluyor
ARRI araştırmasına katılan ülkelerde merkez bankası baz faiz oranları
Avustralya
4
%2.00 Almanya
%0.05 Polonya
%1.50
Brezilya
%13.25 Macaristan
%1.80 İspanya
%0.05
Kanada
%0.75 Hindistan
%7.50 Türkiye
%7.50
Çin
%5.35 japonya
Fransa
%0.05 Hollanda
%0.0 Birleşik Krallık
%0.05 ABD
%0.50
%0.25
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 8
Grafik 3: Küresel ölçekte katılımcıların çoğu düşük seviyede Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi (ARRI) notu aldı
toplam
%52
Hindistan
%30
ABD
%41
Brezilya
%36
Birleşik Krallık
%51
%25
%24
Kanada
%49
%29
%22
Çin
%37
Avustralya
%54
%26
%20
Almanya
%50
%32
%18
Hollanda
%55
Fransa
%62
İspanya
%64
%24
%12
Türkiye
%64
%25
%11
Macaristan
%66
%23
%11
Polonya
%66
%24
%10
Japonya
%77
Net: Düşük Endeks (0-5.9)
%29
%18
%37
%33
%29
%30
%34
%29
%43
%20
%28
%16
%26
%13
%20
Net: Orta Düzey Endeks (6-7.9)
%4
Net: Yüksek Endeks (8-10)
için oldukça büyük bir çaba harcanması gerekmektedir. Raporun
ilerleyen bölümlerinde, iyileştirme konusunda çok çabuk sonuç
sağlayabilecek olan, özellikle otomatik katılımın ve katılım payı
artışının standart uygulama haline getirilmesi gibi, daha iyi
emeklilik planı tasarımlarını içeren değişiklikleri ele alacağız.
Çalışanların çoğunun hala düşük Aegon Emekliliğe Hazırlık
Endeksi (ARRI) notu aldığı bir dünyada, emekliliğe hazırlık
konusundaki hali hazırda mevcut ilerleme hızının çok
düşük olduğu gayet açıktır. İnsanların emekliliklerini nasıl
planlayacakları konusunda daha hızlı bir değişim yaratılması
Grafik 4: Birikim Yapma Alışkanlığı Olanlar, daha yüksek emekliliğe hazırlık puanı alma eğilimindeler
TOPLAM
Birikim Yapma
Alışkanlığı Olanlar
Ara Sıra
Birikim Yapanlar
Eskiden
Birikim Yapanlar
Birikim
Yapmak İsteyenler
Hiç
Birikim Yapmayanlar
%52
%25
%54
%63
%29
%18
%38
%36
%35
%10
%28
%9
%85
%12 %3
%83
%12 %5
Bulgular, birikim yapma alışkanlığı olanların emeklilik konusunda
kendilerini çok daha hazırlıklı hissettiklerini göstermektedir. Birikim
yapma alışkanlığı olanların üçte birinden fazlası (%36) yüksek
emekliliğe hazırlık endeksi notu (10 üzerinden 8-10 arası) almıştır.
Öte yandan birikim yapmak isteyenlerin sadece %3’ü yüksek
endeks notu (10 üzerinden 8-10 arası) alabilmiştir. Dolayısıyla
insanların emeklilikleri için her ay düzenli olarak kenara ufak
miktarlarda para ayırma alışkanlığı bile, onları emekliliğe hazırlık
9 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Net: Düşük Endeks (0-5.9)
Net: Orta Düzey Endeks (6-7.9)
Net: Yüksek Endeks (8-10)
konusunda kendilerini güvende hissetmeleri için yeterlidir. Bu
basit tasarruf davranışını benimsemek pek çok kişi açısından çok da
zor olmayan gerçekçi bir istektir. Birikim yapma alışkanlığı olanların
profiline baktığımızda bu kişilerin aşırı varlıklı insanlar olmadıklarını
görmekteyiz. Aslında bu kişilerin ortalama 41.000 ABD doları olan
yıllık kazançları araştırmaya katılan ülkeler genelindeki tipik yıllık
kazançlardan çok da yüksek değildir (gelişmekte olan ülkelerde bu
ortalama 29.000 ABD doları civarındadır).
Grafik 5: Kadınlar ve gençler emeklilik birikimleri ortalamasının gerisinde kalıyor
TOPLAM
%52
Erkek
%47
Kadın
%57
18-24
%59
25-34
%56
%29
%15
35-44
%57
%28
%15
45-54
%52
55-64
%44
65+
%39
Net: Düşük Endeks (0-5.9)
%29
%18
%31
%21
%27
%27
%32
%24
%29
“Risk” grupları – 2012 yılından beri özellikle kadınların ve
gençlerin, Emekliliğe Hazırlık konusunda sürekli zorluklarla
karşılaştığını görüyoruz. Normalde bu grupların birikim yapma
konusunda tipik olarak istekli oldukları gözlemleniyor.
Bu istekler, söz konusu grupların birikim yapma istekleri
%15
%19
%29
Net: Orta Düzey Endeks (6-7.9)
%16
%32
Net: Yüksek Endeks (8-10)
önündeki engelleri ortadan kaldırmak için daha yoğun çaba
harcamak suretiyle somut adımlara dönüştürülebilir.
Kadınlar emeklilik konusundaki güvenceleri
açısından erkeklerden geride kalıyor. Kazançlarının
düşük olması, iş gücünden daha uzun süre uzak
kalmaları (çocukların ve aile fertlerinin bakımı
için), ve yarı zamanlı çalışma oranlarının fazlalığı,
kadınların tasarruf güçlerini ve emekliliğe
hazırlıklarını etkileyen önemli faktörler arasında
yer alıyor. Kadınların %57’si düşük Endeks puanı
(6’nın altında) alırken, erkeklerin daha çok orta ve
üst düzey pozisyonlarda çalışıyor olmaları sebebiyle
düşük Endeks puanı seviyesi %47’dir.
Gençler de aynı şekilde emekliliğe hazırlık
konusunda zorluk çekenler arasında. Gençleri
yaşadığı bu zorluk belirli ölçekte beklenilen bir
durum çünkü bir emeklilik planı oluşturmak ve bu
plan doğrultusunda düzenli birikim yapmak uzun
soluklu bir süreç. Diğer yandan gençlerin öncelikleri
arasında, aldıkları eğitim kredilerini geri ödemek
veya ev almak için para biriktirmek gibi başka
ihtiyaçların yer alması da çok normal. Fakat asıl
endişe veren durum, genç yaş grupları arasındaki
emekliliğe hazırlık oranlarında hiçbir değişiklik
göremiyor olmamızdan kaynaklanmaktadır. Ve
bu kişiler 40’lı yaşların ortalarına gelinceye kadar
da hazırlık konusunda kayda değer bir değişiklik
göstermemektedir. Bu nedenle ARRI skalasında
sürekli düşük not alan 18-44 yaş arasındaki
grubun oranı ısrarlı şekilde yüksek kalmaya devam
etmektedir (%56-%59 arasında). Çıkan sonuç,
bu insanların emeklilik tasarruflarının istenilen
düzeye çıkabilmesi için çok daha genç yaşlardan
itibaren birikim yapma alışkanlığı kazanmalarının
gerekliliğini vurgulamaktadır. Yine de tabi ki birikim
yapmaya başlamak için hiçbir zaman geç olmadığı
gibi emeklilik için bir plan geliştirmek de her zaman
yararlı olacaktır.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 10
Aynı alanda çalışmaya devam etmek
Bölüm 2: Emekliliğe Hazırlık
Oranları Artış Gösteriyor:
Gerçek mi, İllüzyon mu?
Anket sonuçları, Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi (ARRI) puanlarında az da olsa kesintisiz
devam eden bir iyileşme olduğunu gösteriyor. Ancak sonuçlar akla şu soruyu getiriyor:
Bu iyileşme, tasarruf davranışında gerçek bir değişikliği mi yansıtıyor, yoksa insanların
2012 yılından bu yana küresel ekonomik ortamda gözlemlenen genel iyileşme sonucu
finansal imkanlar konusunda kendilerini daha fazla güven içerisinde hissetmelerinden mi
kaynaklanıyor?
11 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Gerçekten de daha ayrıntılı şekilde incelendiğinde bulgular,
yükseliş trendinde olan iyimserlik atmosferine rağmen insanların
emeklilik beklenti ve isteklerinin her an için bir hayal kırıklığına
dönüşebileceğine dikkat çekiyor. Aegon Emekliliğe Hazırlık
Endeksi (ARRI) sonuçlarına bakınca çalışanların tutumdan daha
çok davranış boyutları açısından daha düşük not aldıklarını
görüyoruz. Bu da bize, toplumdaki emekliliğe hazırlık bilincinin
aslında çalışanların kendilerini iyi hissetmeleri nedeniyle
abartılmış olabileceğini gösteriyor. Ancak bu durum da,
ekonomik ve finansal olarak kendini iyi hissetme halinin, tasarruf
davranışlarındaki ciddi bir değişiklikten ziyade, ekonomideki
genel iyileşme havasından kaynaklamış olabileceğine işaret
ediyor.
Gerçekten de insanların emeklilik hayallerini gerçekleştirme
konusundaki beklentilerini göz önüne aldığımızda, oldukça
iç karartıcı bir tablonun ortaya çıktığını görüyoruz. Yarıdan
azı, emekli olduktan sonra yaşamak için yeterli paraları
olacağı konusunda iyimserlik içinde. Emekli olacakları zamanı
kendilerinin seçebileceğinden veya çalışma koşullarını değiştirip
yarı zamanlı çalışma olanağı bulabileceklerinden emin olanların
oranı da bundan çok farklı değil. Bugün emeklilikte geçecek
sürenin, çocukluk yıllarında geçen süreye göre çok daha uzun
olacağını düşünen insanlar, emeklilik döneminin ortalama olarak
20 yıl sürebileceğini konuşuyorlar! Buna rağmen an itibarıyla
elinde yazılı bir emeklilik stratejisi bulunan nüfusun oranı küresel
bazda sadece %13 iken, böyle bir stratejisi olmayanların oranı
ise neredeyse %39.
Grafik 6: Birçok insan emeklilik için düzgün bir planlama yapmıyor. Hali hazırda elinde yazılı bir emeklilik planı olan nüfusun genele
oranı ankete katılan hiçbir ülkede dörtte biri geçmiyor. ABD dışında en aktif şekilde emeklilik planı yapan ülkeler, BRIC (Çin, Hindistan
ve Brezilya) pazarlarında yer alıyor
Brezilya %23
ABD %21
Hindistan %21
İspanya %20
%4
TOPLAM
%3
%44
%31
%4
%17
%2
%61
%47
%5
Kanada %16
Almanya %15
Avustralya %14
%42
%39
%4
%43
%37
%5
%40
%43
%4
Birleşik Krallık %12
Çin %12
%41
%43
%3
%62
%24
%1
Türkiye %10
%47
%40
%3
%43
Yazılı bir planım var
%28
%28
%13
%39
%47
Fransa %8
%25
%57
%9
Hollanda %8
%32
%52
%8
Macaristan %6
%47
%41
%5
Polonya %6
%34
%55
%5
Japonya %5
%37
%49
%9
Bir planım yok
Bilmiyorum
Planım var ancak yazılı değil
ireysel emeklilik
B
hesaplarınız (IRA)
dahil tasarruflarınız
ve yatırımlarınız
Grafik 7: Emekli maaşı kaynakları – En yaygın uygulama devlet sistemine dayalı olanlar
%30
%20 %31 %26 %26 %23 %25 %30 %29 %34 %33 %31 %47 %30 %27 %36
%14
%25
%37 %19
%34 %28
%22 %15
%29 %26 %26
%18
%26
%23
%27
%30
Jap
on
ya
Hi
nd
ist
an
Br
ez
ily
a
Tü
rki
ye
Av
us
tra
lya
Çin
Ka
na
da
AB
D
%43 %51 %40 %45 %63 %53 %55 %42 %40 %40 %51 %24 %44 %50 %37
Ho
lla
nd
a
Al
ma
Bir
ny
a
leş
ik
Kr
all
ık
Fr
an
sa
İsp
an
ya
Po
lon
ya
Ma
ca
ris
ta
n
TO
PL
AM
%45
Mevcut/eski
işvereniniz
(iş yeri emeklilik planları vasıtasıyla)
planları vasıtasıyla)
Devlet
(sosyal güvenlik
sistemi ve kamu
kaynaklı diğer maaş
ve ikramiyeler
vasıtasıyla)
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 12
Yaygın bir emeklilik planlaması uygulamasının olmayışı, birçok
insanın hala devletlerin verdiği emeklilik maaş ve ikramiyelerine
bel bağlamaya devam etmesine sebep olmaktadır. Örneğin
İspanya’da insanların beşte üçü (%63) emeklilikte kendilerine
devletin maaş bağlamasını beklerken, üçte birinden fazlası da
(%35), emeklilere verdiği maaş ve ikramiyelerde herhangi bir
kısıntıya gitmeksizin, vergilere zam yapmak suretiyle sosyal
güvenlik sistemine sağladığı kaynakları arttırması gerektiğini
düşünüyor. Bu görüş neredeyse tüm dünyada benzer ölçüde
kabul görmektedir. Ankete katılanların %30’u devletin emeklilere
verdiği maaş ve ikramiyelerde kısıntıya gitmek yerine vergileri
arttırmak suretiyle bu yardımları sürdürmesi gerektiğine inanıyor.
Ancak gerçekte devletin verdiği maaş ve ikramiyeler birçok
ülkede azaltılıyor. Bu özellikle, devletin sosyal güvenlik ve sağlık
harcamalarının GSYİH’nin %27’sini oluşturduğu Batı Avrupa için
geçerli bir durum.5 Kemer sıkma politikalarının etkin olduğu bu
dönemde, geçmişteki harcama düzeylerinin sürdürülebilmesi
maalesef pek mümkün görünmemekte.
Yaygın finansal dayanıklılık eksikliği
Bulgular, artan emeklilik iyimserliğine rağmen emeklilik
planlaması eksikliğinin devam ettiğini ortaya koyuyor. Emeklilik
için sağlam bir plan geliştirilmesi, uzun vadede bireyin finansal
olanaklarının daha dayanıklı hale getirilmesini sağlayacak en iyi
araçlardan biridir. Yirmi yıl sürebilecek bir emeklilik hayatı olasılığı
karşısında insanların emeklilik hayatları boyunca yetecek birikime
Grafik 8: Yaygın finansal
dayanıklılık eksikliği - ‘B planı’ olmaması
sahip olmasını sağlamak kritik önem taşımaktadır. Bunun yanı
sıra finansal imkanların beklenmedik olaylara karşı hazırlıklı
ve dayanıklı olabilmesi de aynı şekilde önemlidir. Bu olaylar
olumsuz pazar koşullarından, emeklilikten önce karşılaşılabilecek
planlanmamış büyük harcamalara kadar herşey olabilir.
Ancak en iyi hazırlanmış emeklilik planları bile, uzun süreli işsiz
kalma hali veya kronik hastalık gibi nedenlerle, planlanmış
rotasından büyük ölçüde sapmak zorunda kalabilir. Bu riskler
de insanların düşündüğünden çok daha büyük olabilir. Sadece
ABD’de kendisine kritik hastalık teşhisi konması nedeniyle
her üç dakikada bir kişi iflas talebinde bulunmaktadır.6 Anket
bulgularımız da aynı noktayı farklı bir açıdan ortaya koyuyor:
Tamamen emekli olanların %41’i planladıkları tarihten daha
önce işten ayrılmak zorunda kalırken erken emeklilik vakalarının
üçte birinde ayrılma nedeni sağlık sorunları. Hayatta sık sık
karşılaştığımız sağlığın kötüleşmesi, işsiz kalmak ve hasta aile
fertlerine bakmak zorunda olmak gibi nedenler kişilerin uzun
vadeli finansal imkanları üzerinde ciddi sorunlar yaratmakta ve
birçok durumda da insanlar emekli olmadan çok önce emeklilik
birikimlerini kullanmak zorunda bırakabilmektedir. Bu nedenle
de çalışanların sadece bir emeklilik planı geliştirmesi değil, aynı
zamanda beklenmedik olaylara karşı bir de ‘B Planı’ oluşturmaları
çok önemlidir. Yineden vurgulamak gerekirse çok az kişi böyle bir
plan geliştirmiş durumdadır. Sorulara yanıt verenlerin neredeyse
beşte üçünün (%59) hemen hiçbir ‘B planı’ olmadığı belirtilmiştir.
%10
Evet
%31
Hayır
Bilmiyorum
%59
Planlamanın daha sık görüldüğü yer…
Planlamanın olmadığı yer…
Hindistan nüfusunun %56’sının bir ‘B planı’ var
Hollandalıların %75’i bir ‘B plan’larının olmadığının farkında
Çinlilerin %43’ünün bir planı var
Macarların %72’sinin de aynı şekilde ‘B plan’ları yok
Amerikalıların %40’ının bir ‘B planı’ var
Fransızların %70’inin beklenmedik durumlara karşı destek planları yok
13 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Grafik 9: Peki plan nedir? Bir ‘B Planı’ yapmış olan kişiler, böyle bir ihtiyacın ortaya çıkması halinde daha çok birikimlerine güveniyorlar 7
Birikimlerim
%61
Eşim / hayat arkadaşım çalışıyor
%30
Kritik hastalıklar sigortası
%22
Küçük eve geçme / İkinci evi satma
%21
Gelir koruması
%21
İşveren destekli maluliyet sigortası
%20
Devletin işsizlik sigortası
%16
Miras
%16
Devletin maluliyet sigortası
%16
İşsizlik sigortası
%15
Mortgage Kredisi Sigortası
%10
Hediyeler / Aileden/arkadaşlardan alınan borçlar
%9
Bankadan alınan krediler vb.
%9
Emeklilik hesabından erken çekimler (Sadece ABD için geçerli)
%2
Yukarıdakilerden hiçbiri
%2
Diğer
%10
Bilmiyorum
%1
Bir ‘B Planı’ yapmış olanlar arasında, en sık rastlanan
zorunlu başvuru kaynağı karşılaşılabilecek beklenmedik
durumlar için yapılan birikim ve yatırımlar. Ancak uzun süreli
hastalık dönemlerinde yapılan birikimler çok çabuk şekilde
tükenebilmektedir. Diğer alternatifler arasında sigorta veya
korunma poliçeleri yer almakta. Bunlar da uzun süreli işsizlik
veya hastalık halinde ana riskleri güvence altına alacak yeterli
teminatı sunabilmektedir. Ayrıca kayda değer diğer bir nokta da
sorulara cevap verenlerin %30’unun ‘B Planı’ olarak eşlerinin
gelirini düşünüyor olmaları. Bu görüşün de yine kadınlar
arasında (%34) erkeklere göre (%27) daha yaygın olduğu
görülmekte. Fakat çift gelire alışmış bir hane halkı için bu
durum ciddi bir finansal dar boğaz tablosu yaratabilir. Emeklilik
ve beklenmedik durum planlarının, hayatın rutin bir gerçeği
olarak teşvik edilmesi, gerçek bir emekliliğe hazırlık bilincinin
oluşturulabilmesi için hayati öneme sahiptir.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 14
Gönüllü işlerde çalışmak
Bölüm 3: Birikim Yapma
Alışkanlığını Küresel Bir
Trend Haline Getirmek Ortak
Sorumluluğumuzdur
Hemen bütün belli başlı ekonomilerde görülen ortalama ömür beklentisindeki artışlar karşısında
bugün bireyler kendi emekliliklerini planlayıp finanse etmek konusunda daha fazla sorumluluk
almaya davet edilmektedir. Bu çetin görevin üstesinden gelme gayretinin bir parçası olarak birikim
yapma alışkanlığını, emeklilik için küresel bir trend haline getirmek zorundayız. Bulgularımız bu çetin
görevin insanları sadece tasarrufa başlatmak için atılması gereken adımları değil, aynı zamanda kişileri
uzun vadede birikim yapma alışkanlığına yönlendirecek çabanın da sarf edilmesi gerekliliğini ortaya
koymaktadır. Toplumu bu şekilde birikim yapma alışkanlığına özendirmeyi başarabilmek için de, sadece
bireylerin değil aynı zamanda devletlerin ve işverenlerin de bu konuda çaba göstermesi gerekmektedir.
15 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Ana tasarruf grubu 2 – Birikim yapmak isteyenler
Yine başka bir başlık da birikim yapmak isteyen fakat bu
isteklerini hayata geçiremeyenlerin potansiyelinin devreye
sokulması gereği üzerine odaklanmaktadır. Birikim yapmak
isteyen bu gruptaki kişiler tüm çalışan nüfusunun beşte birinden
fazlasını (%22) oluşturmakta. Bunların arasında kadınlar ve
gençler gibi düşük Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi (ARRI)
notu alan gruplar da var. Bütün işverenlerin, bireylerin ve
devletlerin hedefi birikim yapmak isteyenleri, birikim yapanlara
ve ara sıra birikim yapanları da birikim yapma alışkanlığı olanlara
dönüştürmeye yardımcı olabilecek bir emeklilik ortamı yaratmak
olmalıdır.
Grafik 10: Birikim yapma alışkanlığı olanlar ve birikim yapmak isteyenler çalışan nüfusun önemli bölümünü temsil ediyor
Ana tasarruf grubu 1 – Birikim yapma alışkanlığı olanlar
Araştırmamıza katılan kişiler arasından yazılı bir planı olduğunu
söyleyenlerin %75’i birikim yapma alışkanlığı olan kişilerdir.
Bu yılın raporunun önemli başlıklarından biri de birikim yapma
alışkanlığının küresel bir trend haline getirilebilmesi için hangi
adımların atılması gerektiğidir.
Birikim Yapmayanlar
Emeklilik için hiç birikim
yapmadım ve yapmaya da
niyetim yok
Birikim yapmak isteyenler
İstememe rağmen
emeklilik için birikim
yapamıyorum
%6
%22
%39
Birikim yapma alışkanlığı
olanlar
Emeklilik için birikim
yapmaya her zaman özen
gösteririm
%11
Birikim yapmayı
bırakanlar
Şu an emeklilik için birikim
yapamıyorum fakat
eskiden yapıyordum
%21
Ara sıra birikim yapanlar
Emekliliğim için sadece ara
sıra birikim yapabiliyorum
Grafik 11: Birikim yapma alışkanlığı olanların portresi
%74 ’ünün sağlığı çok iyi/oldukça iyi durumda
%3’ünün sağlığı iyi değil
%25 ’inin yazılı bir planı var
%54 ’nün yazılı olmayan bir planı var
%34 ’ü önümüzdeki 12 ayda ekonominin iyileşeceğini düşünüyor
%39 ’u önümüzdeki 12 ayda finansal durumlarının iyileşeceğini düşünüyor
%48 ’inin bir ‘B planı’ var
%80 ’i emeklilik konusunda olumlu
%36 ’sı rahat bir emeklilikleri olacağından emin
%25 ’i rahat bir emeklilikleri olacağından emin değil
%72 ’si, otomatik katılım seçeneğini
%6 oranla cazip buluyor
%68 ’si, otomatik katılım seçeneğini
%8 oranla cazip buluyor
Birikim yapma alışkanlığı olanlar
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 16
“Genç yaşta ne kadar erken sağlam bir emeklilik fonu oluşturmaya
başlarsanız uzun vadede getirisi o kadar yüksek olacaktır. Böyle bir
birikim, belli bir yaşa gelince emekli olmak yerine finansal açıdan
yeterince güçlü duruma geldiğinizi hissettiğinizde emekli olmanızı
sağlayabilir... Bugün ne kadar özveride bulunursanız yarın bu konuyu
o kadar düşünmek zorunda kalmazsınız.”
Avustralya’dan bir emekli
Tasarruf Alışkanlığı
Emeklilikle ilgili gözünüzün önüne getirebileceğiniz en olumlu
tablo, birikim yapma alışkanlığı olan bir kişidir. Emeklilikleri
için düzenli şekilde birikim yapmayı hiçbir zaman ihmal
etmediklerini söyleyen bu kişiler, küresel ankete katılanların
%39’unu teşkil etmektedir. Birikim yapma alışkanlığı olanları
daha iyi anlayabilmek için onların karakteristik özelliklerini
incelememiz faydalı olacaktır. Emeklilik birikimlerine gelince
bireysel sorumluluğun en güzel örneğini teşkil eden bu kişiler,
birikim yapma alışkanlığı için birer rol model olarak, insanlara bu
özellikleri kazandırmak konusunda etkileyici olabilirler.
Tasarruf daha çok erkekler arasında yaygın bir alışkanlık.
Erkeklerin %42’si alışkanlık şeklinde birikim yaparken
kadınlarda bu oran %36. Geçen seneki 2014 Emekliliğin
Değişen Yüzü raporumuzda da vurguladığımız gibi - Erkeklere
göre çok daha fazla sayıda kadının, gerek çocukların ve
gerekse yaşlıların bakımıyla ilgili olarak yarı zamanlı çalışma
şeklinde birçok ek sorumluluk üstlenmiş olması emeklilik
birikimlerinde kayba neden olmaktadır. Artık emeklilikte
cinsiyet farkına son verme gayretinin bir parçası olarak,
istihdamda da cinsiyet ve ücret farkını kapatmak zorundayız.
Kadınların düzenli şekilde birikim yapmalarını sağlamak için
devletlerin ve işverenlerin atabilecekleri birçok adım var.
Örneğin, basit ve cazip birikim ürünleri yaratmak veya iş
yeri emeklilik planlarına erişim olanaklarını genişletmek bu
adımlardan bazıları olabilir.
Birikim yapma alışkanlığı olanların genellikle daha yaşlı
kişiler olduğu gözlenmektedir. Bu sonuç bize, bu davranışın
daha ileri yaşlarda kazanıldığını gösteriyor. Yaşamın evreleri
tarafından etkileniyor olması dahi mümkün (insanlar
emekliliğin artık ertelenemeyecek kadar yakınlaştığını fark
etmeye başlıyorlar). Emeklilik öncesi yaş grubunun (55-64
yaş) %45’i bir alışkanlık olarak birikim yaparken 18-24 yaş
grubunda bu oran %29. Bu noktada genç nüfusu daha erken
yaşta birikim yapmaya teşvik etmek için müdahale etmemiz
gerektiğini açıkça görüyoruz. Genç çalışanların sisteme
otomatik katılımının etkisini değerlendiriyoruz.
Birikim yapma alışkanlığı olanlar büyük olasılıkla emeklilik
konusunu kişisel bir sorumluluk olarak alıyorlar. Beşte
dördünün (%79) emeklilik planlama stratejisi var. Hiç birikim
yapmayanlar arasında bu oran sadece %13.
17 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Birikim yapma alışkanlığı olanların daha çok finansal
dayanıklılıklarını iyileştirmek için önlemler aldıklarını
görüyoruz. Birikim yapma alışkanlığı olanların neredeyse
yarısının (%48), beklenmedik olaylar sonucu finansal
anlamda sıkıntıya düşme olasılığına karşı bir ‘B planları’ var.
Hiç birikim yapmayanlar arasında bu oran sadece %11.
Her şeyden önemlisi, birikim yapma alışkanlığı olanlar
emeklik geliri yaratmak konusunda daha dengeli bir yaklaşım
izleyen kişiler. Ortalama olarak emeklilik gelirlerinin sadece
üçte birinin devlet kaynaklı sosyal güvenlik programlarından
gelmesini beklerken, geri kalanının iş yeri emeklilik maaş
ve ikramiyelerinden ve şahsi birikim ve yatırımlardan
gelmesini planlıyorlar. Daha net olarak belirtmek gerekirse,
emeklilik gelirlerinin dörtte birinin iş yeri emeklilik maaş ve
ikramiyelerinden geleceğini düşünüyorlar.
Birikim yapma alışkanlığı olanların gerçekte varlıklı insanlar
olması şart değil. Yıllık ortalama kazançları 41.000 ABD
doları. Ancak bu rakam, yılda yaklaşık 24.000 ABD doları
seviyesinde kazanıp da hiç birikim yapmamış olan kişilerin
kazançlarına göre çok daha yüksek. Öte yandan ankete
katılanların genel kazanç ortalaması ise yıllık 32.000 ABD
doları.
Sonuç olarak gelir düzeyinin, insanların emeklilikleri için düzenli
birikim yapmaları konusunda önemli bir engel teşkil etmediğini
göstermekteyiz. Yıllık 41,000 ABD doları gelirle düzenli şekilde
birikim yapabilmek birçok insan için ulaşılabilir bir hedef. Ancak
küresel anlamda düzenli bir tasarruf kültürü yaratmak, insanların
sadece kendi emeklilikleri için daha fazla sorumluluk alması
gerektiği anlamına gelmiyor. Bu, emeklilik için planlama yapmak
gibi yeni bir yaklaşım da gerektiriyor. İşte bu noktada da devlete
ve işverenlere önemli görevler düşüyor.
Emeklilik birikimlerine yeni bir yaklaşım: İşi kolaylaştırmak
Geçen yıl emeklilik için yeni bir yol haritası sunduk: İşi
kolaylaştırmak. Bu da, bireylerin ihtiyaçlarını daha iyi anlamak,
emeklilik planları ve hazırlığı önündeki engelleri kaldırmak
anlamına geliyor. Ortak sorumluluğun bir parçası olarak,
devletlerin bu süreçte, ayrı bir yeri, özel bir rolü olacaktır. Bu
konuda devletlerin gerçek fark yaratabileceği iki alandan biri
emeklilere gelir sağlamak ve diğeri de insanların kendileri için
daha iyi geçim fırsatları yaratmasına yardımcı olmak.
1. E
meklilere gelir sağlamak: Araştırmaya katılan ülkelerin
çoğunda devletler, vatandaşlar için emeklilikte önemli bir
gelir kaynağı. Küresel ölçekte bakıldığında çalışanların,
emeklilik gelirlerinin %45’inin sosyal güvenlik sistemi
tarafından sağlanmasını beklediğini tespit ettik. Bu da
mevcut sistemin insanlara, emeklilik planlamasında
yardımcı olmak için büyük katkısı olduğunu gösteriyor. Bazı
ülkelerde devletin üstlendiği bu rol çok daha büyük. Örneğin
İspanya’da çalışanlar emeklilikteki gelirlerinin %63’ünün
devlet tarafından karşılanması gerektiğini düşünüyor. Ancak
elimizdeki veriler, hala birçok ülkede gerçekleştirilmeye
çalışılan emeklilik sistemi reformu süreçleri içerisindeki süren
tartışmaların daha çok devletin verdiği emeklilik maaş ve
ikramiyeleri kısması ve emeklilik yaşını yükseltmesi üzerinde
yoğunlaşması sebebiyle insanların geleceklerini planlama
konusunda güvenlerinin ciddi şekilde sarsılmış durumda
olduğunu gösteriyor.
2.
İnsanların kendi emeklilik gelirleri için birikim yapmaya
yönelmelerine yardımcı olmak: Devletler, vatandaşları
birikime teşvik etmek suretiyle süreci kolaylaştırmak adına
çeşitli adımlar atabilir. Küresel ankete katılanların üçte biri
uzun vadeli birikim ve emeklilik ürünleri için daha cömert
vergi avantajlarının sağlanmasının bu kişileri emeklilik için
daha fazla birikim yapmaya yönlendireceğini düşünüyor.
Bu arada yaklaşık her beş kişiden biri (%18), finansal
konulardaki eğitimlerin, emeklilik planlamasında ne yapılması
gerektiği konusunda daha bilinçli hale gelmeleri için
yardımcı olacağını söylemekte. Aşağıda da görülebileceği
gibi artık devletler, çalışanların otomatik olarak emeklilik
planlarına dahil olmalarını sağlayacak standart emeklilik
tasarruf planları için adımlar atmaktadır. Bu sayede emeklilik
planlarının kapsamını genişletme konusunda ciddi bir etki
yaratacabilecekleri gibi, aralarında birçok kadının ve gencin
de bulunduğu birikim yapmak isteyen grubun tasarruf
düzeylerini de yukarı çekebileceklerdir.
Bu ortak yaklaşımın bir parçası olarak emeklilik planlamasını
kolaylaştırmak aynı zamanda, işverenle çalışanın birlikte
çalışmasının yaratacağı kapasitenin daha yararlı şekilde
kullanılabileceği anlamına gelmektedir. İşverenlerin çalışanlarına
bir tür emeklilik planı sunma ihtiyacı, bu yaklaşımın dayanak
noktasını oluşturmaktadır.
.
“Birikim yapmaya başlamak için emekliliğin yaklaşmasını beklemeyin
Çok küçük miktarlarda olsa da genç yaşlarda başlayın. Birikimleriniz
nasılsa zamanla büyüyecektir.”
ABD’den bir emekli
Birikim yapma alışkanlığı
Grafik 12: İş yeri emeklilik planları çalışanların kendilerini değerli hissetmesinde önemli rol oynarlar
Emeklilik planları, ücretin ve
çalışma koşullarının temel %3%3
parçalarından biri olmalıdır
Emeklilik planları, çalışanların
kendilerini değerli hissederek
%5 %6
sadakatlerinin artmasında
önemli rol oynar
Hiç Katılmıyorum
%35
%33
Bazı Yönlerden Katılmıyorum
%35
%27
Bir ölçüde Katılıyorum
Kesinlikle katılıyorum
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 18
Çalışanların üçte ikisinden fazlası emeklilik planlarının,
ücretin ve çalışma koşullarının temel parçalarından biri olması
gerektiğini söylerken, beşte üçü de iş yeri emeklilik planlarının,
çalışanların kendilerini değerli hissedip sadakati teşvik etmek
açısından benzersiz bir rol oynadığını belirtmektedir. Ancak
bu rakamlar, (ankete katılan ülkelerin büyük çoğunluğunda)
bir iş yeri emeklilik planına aktif olarak katılımda bulunan
çalışanların sayısından çok daha fazladır. Küresel olarak
çalışanların sadece %41’ine işverenin de katkıda bulunduğu
bir iş yeri emeklilik planı sunulduğunu görüyoruz. Çalışanların
%24’üne ise işverenin herhangi bir katkıda bulunmadığı iş yeri
emeklilik planları sunulmaktadır. İş yeri emeklilik planlarına
işverenin de katkıda bulunmasının, birikim yapmak isteyenlerin
iş yerlerindeki emeklilik planlarına katılması için gerçek bir teşvik
unsuru olacaktır. Çalışanlarına doğru yönde teşvik sağlamak için
işverenlerin elinde farklı birçok seçenek mevcuttur.
İş yerinde verilecek finansal eğitimleri doğru zamanda planlayın
Maaş zammı tarihlerinin emekliliğe yönelik birikim planlarını
özendirecek şekilde ayarlanması, en sık başvurulan motivasyon
taktiklerinden biridir. Çalışanların toplam %45’i bu zammın
birikim yapma konusunda kendilerini harekete geçirdiğini
söylemektedir. Elbette gerek işveren ve gerekse çalışanlar yıllık
maaş zam değerlendirmelerinin ne zaman yapılacağını daha
aylar öncesinden bilmektedir. Dolayısıyla işverenler fırsattan
istifade birikim konusunu çalışanlarına eğitici mesajlar vermek
suretiyle uygun şekilde anımsatma yoluna gidebilir, veya uzun
vadeli birikimin yararlarıyla ilgili teşvik edici yöntemler yardımıyla
onları harekete geçirmeye teşebbüs edebilirler. Bu anımsatma
mesajları, şirketin intranet sayfası üzerinden yazılar yayınlamak
veya e-posta uyarıları göndermek suretiyle çok sayıda çalışana
ulaşacak şekilde gayet düşük bir maliyetle gerçekleştirilebilir
ve bu yayınlarda, online emeklilik hesaplama uygulamalarına ve
yararlı bağımsız bilgi kaynaklarına link bağlantıları verilebilir.
Çalışanları iş yeri emeklilik planlarına
otomatik olarak dahil etmek
Çalışanlara, iş yeri emeklilik planlarına otomatik katılımın
kendilerine cazip gelip gelmediği sorusunu yönelttik. Çalışanların
bu konuyu doğru şekilde değerlendirebilmeleri açısından da, söz
konusu ‘otomatik katılım’ ifadesiyle, çalışanların yıllık maaşlarının
%6’sını bir iş yeri emeklilik planı bünyesinde birikim yapacaklarını
varsaydığımızı belirttik. Birikim yapmak isteyenlerin %59’u, katkı
payının %6 olması kaydıyla bunun cazip olabileceğini belirttiler.
Eğer otomatik katılım, birikim yapmak isteyen bu kitleyi gerçekten
birikim yapan bir gruba dönüştürebilmiş olsaydı, bu çalışanlar
arasında genel anlamda emekliliğe hazırlık düzeyi açısından
büyük bir sıçrama yaratabilirdi. Özellikle bu kişiler her maaş
bordrosuyla birlikte katkı payı yatırmaya başlayacakları için,
daha önce de bahsetmiş olduğumuz gibi, düzenli birikim yapma
alışkanlığı kazanarak emekliliğe hazırlık için geliştirilmiş en basit
ama başarılı yolu tercih etmiş olacaklardı. Dolayısı ile elimizdeki
veriler, otomatik katılımın özellikle birikim yapmak isteyenler
arasında gayet etkili olacağını göstermektedir.
Grafik 13: Birikim yapmak isteyenlerin portresi
%5 ’inin sağlığı çok iyi/oldukça iyi durumda
%4 ’ünün sağlığı iyi değil
%21 ’i önümüzdeki 12 ayda ekonominin iyileşeceğini düşünüyor
%33 ’ü önümüzdeki 12 ayda finansal durumlarının iyileşeceğini düşünüyor
%61 ’i emeklilik konusunda net olumlu
Birikim Yapmak İsteyenler
“Doğduğunuz günden itibaren her gün yaşlanırsınız. Bu nedenle
emekliliğinizi mümkün olduğu kadar erken planlamaya başlayın.
Yarının ne getireceğini bilemezsiniz!”
Brezilya’dan bir emekli
Ortak sorumluluk
19 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
%10Rahat bir emeklilikleri olacağından
emin olanların oranı
%62‘si rahat bir emeklilikleri olacağından
emin değil
%59
%53
‘u otomatik katılım seçeneğini
%6 oranla cazip buluyor
‘ü otomatik katılım seçeneğini
%8 oranla cazip buluyor
Tasarruf etmek isteyenler arasında daha çok kadınlar ve
gençler yer alıyor. Bu grubun ortalama yaşı 35 ve ağırlıklı
olarak kadınlar oluşuyor. Cinsiyet dağılımı, %58 kadınlar ve
%42 erkekler şeklinde.
Küresel ölçekte birikim yapmak isteyenler ortalama 14.400
ABD doları gelir ile en düşük ortalama gelir düzeyine sahip
grubu oluşturuyor. Daha önce hiç birikim yapmamış olanların yıllık ortalama gelir düzeyi dahi 17.100 ABD doları ile birikim yapmak isteyenlerin üzerinde.
Birikim yapmak isteyenlerin neredeyse yarısının (%44)
çocuğu var.
Birikim yapmak isteyenlerin elinde ciddi bir emeklilik planı
olması uzak bir ihtimal. Üçte ikisinden fazlasının (%69)
elinde hiçbir emeklilik planı yok. Daha da uzak bir ihtimal olan
durum ise bir ‘B planı’na sahip olmaları, sadece %13’ünün
elinde bir ‘B planı’ var.
Birikim yapmak isteyenler grubunda emekli maaşı beklentileri de oldukça düşük. Küresel ölçekte bu grup emekliliklerinin birinci yılında, yıllık olarak sadece 14.300 ABD doları almayı planlıyor. Hiç tasarruf yapmayanlarla karşılaştıracak olursak bu grubun beklentisi yıllık 17.700 ABD doları düzeyinde.
İnsanların erken yaşta birikim yapmaya başlayarak birikim yapma
alışkanlığı kazanmaları, emeklilik dönemlerinde elde edecekleri
gelirin, emeklilik öncesi gelirlerine oranını da ciddi ölçüde
etkilemektedir. Bu durum, 30 yaş yerine 20 yaşında birikim
yapmaya başlamak suretiyle emekli maaşının büyük oranda
arttırılabileceğine işaret eden aşağıdaki Grafik 14’te gösterilmiştir.
Otomatik katılım burada büyük bir fark yaratabilir. Örneğin,
otomatik katılımın 2009 yılında uygulamaya geçtiği ABD’de iş
yeri emeklilik planlarına olan talep, otomatik katılıma geçen iş
yerlerindeki çalışanlar arasında %50’den %82’ye çıkmıştır. Bu
da, 18-34 yaş arasındaki çalışanların %30’unu oluşturan birikim
yapmak isteyenler açısından oldukça yararlı bir gelişmedir.8
“Tek bir programa, ürüne veya plana bel bağlamayın, seçeneklerinizi
çeşitlendirin. Şahsi borçlarınızı bütçeleyip kontrol etmeyi öğrenin.
Eldeki parayı eritip bitirebilecek farklı koşullara ve işsizlik gibi
durumlara karşı hazırlıklı olun. Kullandığınız eşyaları yeniden
kullanmak, su tasarrufu yapmak, ışıkları söndürmek ve benzeri
tasarruf tedbirleri almak suretiyle, yaşam için gerekli masrafları
nasıl kısacağınızı öğrenin.”
ABD’den bir emekli
Ortak sorumluluk
Grafik 14: Erken yaştan düzenli şekilde birikim yapmaya, emekli maaşınızı yılda 11.000 ABD dolarına kadar artırabilir
Tasarrufa
başlama yaşı
Emeklilik Tasarrufları
(ABD doları)
Yıllık Emekli Maaşı
(ABD doları)
Emeklilik Öncesi Gelire
Oranı
397,000$
29,000$
%71
312,000$
23,000$
%56
242,000$
18,000$
%43
Bu grafik sadece konuyu açıklamak için hazırlanmış olup münferit durumları fiilen yansıtmayabilir. Emeklilik yaşının 65 olduğu kabul
edilmiştir. Varsayımlar konusunda daha fazla bilgi için lütfen Ek 2, sayfa 40’a bakınız.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 20
Yurt dışına yerleşmek
Bölüm 4: Paradigmaları
değiştirmek: Aktif Emeklilik
Hayatını Herkesin Benimsediği
Bir Yaşam Tarzı Haline Getirmek
Günümüz çalışanları emeklilik kavramını kökten değiştiriyorlar. Emekliliğe artık, çalışma
hayatına son vermek için sadece bir fırsat olarak bakılmıyor. Aksine birçok insan emekliliği,
tamamıyla yeni bir yaşam evresi olarak görüyor. Yeni hobiler edinme ve daha çok seyahat
etme zamanı. Ayrıca artık insanlara bir şeyleri geri verme zamanı. Birçok insan emeklilikte
zamanlarının büyük kısmını torunlarıyla vakit geçirmeye ayırmayı düşünürken, diğerleri
de gönüllü faaliyetlere katılmayı ve hayır işlerinde görev almak suretiyle emekliliklerini
anlamlı şekilde sürdürmeyi hedefliyor.
21 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Aynı şekilde günümüz çalışanları, artan uzun yaşamın emeklilikleri
üzerindeki etkilerini de gayet iyi değerlendirebiliyorlar.
Genelde insanlar hayatlarının ortalama 20 yılını emekli olarak
geçireceklerini düşünüyorlar. Emeklilik bugün artık büyük bir
yaşam evresi. O halde bu 20 yılı (veya daha fazlasını), hep
arzulamış olduğumuz şeyleri yaparak geçirmek istiyorsak,
emekliliğin aynı zamanda ciddi bir hayat planı istediğini de gayet
iyi biliyoruz demektir.
Aktif emekliliği tanımlamak
İlgi ve sorumluluk gerektiren faaliyetlerin veya ücretli olarak uzun
yıllar süren verimli bir çalışma hayatının ardından birçok insanın
emekliliklerinde, rahat ve sakin bir zaman geçirmek istemesi size
hiç de şaşırtıcı gelmeyebilir. Ancak bu yine de, insanların aktif bir
emeklilikten ne anladığı göz önünde bulundurulduğunda, bizde
hikayenin tamamı anlatılmış gibi bir izlenim bırakmıyor. Aslında
günümüzde oldukça büyük sayılabilecek azınlık bir kesim, ücretli
çalışma hayatını, ilerideki yaşamlarında aktif kalabilmek için
bir araç olarak gördüğünü söylüyor. Bu durum küresel ölçekte
çalışanların %22’sinin rahat bir yaşam beklentisiyle emekli
olacakları düşüncesinde oldukları gerçeğiyle ilişkilendirilebilir.
Grafik 15:
Emeklilik - daha fazla boş vakit için fırsat yaratan bir dönem mi?
Arkadaşlar ve aile
İnsanların çoğu (%58) emekliliği,
arkadaşlarıyla ve aileleriyle daha fazla vakit
geçirmek için bir fırsat olarak görüyor.
Yeni hobiler
Daha fazla boş zamanlarının olması, birçok
insanın yeni hobiler edinmesini sağlayacaktır.
Toplamda %49 bunu bir emeklilik isteği olarak
tanımlamaktadır.
Seyahat Etmek
Birçok insan emekli olduklarında dünyayı
gezmeyi istemekte. Ayrıca katılımcıların
%63’ü en popüler zaman geçirme şekli olan
seyahati, önemli bir emeklilik isteği olarak
tanımlamaktadır.
Çalışmaya devam etmek
Katılımcıların %16’sı aynı alanda çalışmaya
devam etmek suretiyle ekonomik olarak aktif
kalmak istemektedir. Ayrıca katılımcıların
%11’i farklı bir alanda çalışmak istemekte,
%10’u kendi işini kurmayı düşünmekte ve
%27’si de gönüllü faaliyetlerde görev almayı
istemektedir.
Emekliliğin, insanların finansal, fiziksel ve zihinsel sağlığını
muhafaza etmeye yarayan çeşitli faaliyetlerin bir birleşimi şekline
dönüşmesini giderek daha büyük istekle bekleyebiliriz. Bu da bizi
yaşamın daha ileri aşamalarına hazırlayan akışına verilebilecek en
mükemmel ve mantıklı yanıtlarından biridir. Burada tek problem,
günümüzde birçok insanın bu hedefi gerçekleştirmek için ihtiyaç
duydukları desteği alamamasıdır. Bu da özellikle insanların
sağlıklı şekilde yaşamaya devam etmelerine yardımcı olmak söz
konusu olduğunda doğrudur. Sağlıklı olmak sadece insanların
yetişkinlik dönmelerindeki profesyonel hayatları boyunca
çalışmaya devam etmelerine yardımcı olmakla kalmaz,
aynı zamanda onların normal emeklilik yaşı sonrasında da
çalışma hayatında kalmalarında önemli rol oynar. Sağlık
aynı zamanda mutlu ve refah içerisindeki bir emeklilik
için en önemli belirleyici faktörlerden biri olacaktır. Anket
sorularını yanıtlayanların %77’si sağlıklarının çok iyi olduğunu
düşündüklerinden dolayı emeklilik konusuna daha olumlu
bakarken, sağlıklarının iyi olmadığını düşünenlerin emekliliğe
olumlu bakış oranı da %49’da kalmaktadır. Henüz emekli
olmamış kişilerin %42’si sağlık durumunun çok iyi olmasıyla
rahat bir emeklilik dönemi geçirileceğine duyulan güvenin aynı
olduğunu düşünmektedir (sağlığı iyi olmayanlarda bu oran sadece
%7’dir).
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 22
Çalışmayı bırakmak veya çalışmaya devam etmek – emekliliği
geciktirmenin yararları
Ücretli çalışma hayatında sağlığın öneminin kabul edilmesi
sonrasında, aktif bir emeklilik hayali için ne türden olursa olsun
ücretli bir iş sahibi olmanın emeklilikte önemli bir geçim kaynağı
olacağı artık günümüzde bilinen bir gerçek haline gelmiştir. Resmi
emeklilik yaşının yükseltilmesiyle ilgili tartışmalar devam ede
dursun, emeklilik yaşının yükseltilmesini destekleyenlerin oranı
bugün daha büyüktür. Emeklilik yaşının aynı kalmasını isteyenlere
(%43) oranlar daha çok fazla sayıda insan (%50) bazı durumlarda
bu sınırın yükseltilebileceğini düşünmektedir. Ancak bu azınlığın
hatırı sayılır bir sayıda olması, mevcut emeklilik yaşı sonrasında
da çalışmaya devamı sağlamak ve insanları buna teşvik etmek için,
bu anlamda kat edilecek çok mesafe olduğunu göstermektedir.
Emeklilikte daha uzun yıllar çalışmanın finansal faydaları
konusunda insanları bilinçlendirerek ikna etmek bu anlamda iyi bir
başlangıç noktası olabilir. Aşağıdaki tablolar, emeklilik yaşından
sonra çalışmaya devam etmenin, emeklilik için ne anlama
geldiğini en iyi şekilde ortaya koymaktadır. Örneğin emekliliği
beş yıla kadar ötelemek suretiyle toplam emeklilik birikimlerinin
dörtte bir oranında arttırılması söz konusu olabilir. Bu da daha
yüksek emekli maaşı anlamına gelmektedir. Gerçekten de küresel
anket sorularına cevap verenler, ortalama emeklilik öncesi
gelirlerinin yaklaşık %70’i oranında emekli maaşı bağlanmasını
kendilerine bir emeklik hedefi olarak belirlediklerini ve bu hedefe
ulaşmak için de emeklilik yaşını 3-5 yıl daha öteleyebileceklerini
söylemektedirler.
Grafik 16: Emeklilik tarihi ertelemek yılda 10.000 ABD doları daha fazla gelir anlamına gelebilir
Emeklilik yaşı
Emeklilik Birikimleri
(ABD doları)
Yıllık Emekli Maaşı
(ABD doları)
Emeklilik Öncesi Gelire
Oranı
242,000$
18,000$
%43
282,000$
23,000$
%57
312,000$
28,000$
%68
Bu grafik sadece konuyu açıklamak için hazırlanmış olup münferit durumları fiilen yansıtmayabilir. Birikim yapmaya 30 yaşında başlandığı
varsayılmıştır. Varsayımlar konusunda daha fazla bilgi için lütfen Ek 2, sayfa 40'a bakınız.
23 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Daha uzun yıllar çalışmaya devam etmenin faydaları yalnızca finansal konularla sınırlı değildir. Çalışmaya devam etmek isteyenler
arasında bu istek, daha fazla emekli maaşı alma arzusundan ziyade, zihnen ve fiziksel olarak aktif kalma isteğinden kaynaklanmaktadır.
Normal emeklilik yaşından sonra da çalışmaya devam etmenin ardında yatan ana nedenler, aktif kalma isteği ve çalışmayı sevmektir.
İnsanların %58’i, emekli olduktan sonra dahi bir süre daha çalışmaya devam etme isteklerinin arkasında yatan en önemli nedenin, aktif
kalma ve zihinlerini aktif tutma isteği olduğunu söylemektedirler. Bu rakam araştırmaya katılan yarı-emekli kişiler arasında %74’e
çıkmaktadır.
Grafik 17: Aktif kalmak, emeklilik sonrasında da çalışmak için en büyük motivasyondur
%58
Aktif kalmak / zihnimi aktif tutmak istiyorum
% 74
%38
İşimi / mesleğimi seviyorum
%45
Sosyal güvenliğin / kamunun sağladığı
hakların beklentinin altında olması
%33
%24
Emekli maaşıyla ve
birikimlerle ilgili genel endişeler
%33
%30
%27
Emeklilik planımın
beklentimin altında olması endişesi
%15
%24
%26
Düzenli olarak yeterli düzeyde
birikim yapmadım
Emekliliğe geçiş sırasında ana geçim
kaynağımın işim olmasını istiyorum
%23
%14
%20
Resesyon nedeniyle emekli maaşının
beklentinin altında olması
Kariyerine ara vermeyi planlıyor
%24
%7
%3
Tam/Yarı zamanlı çalışma
Yarı-emekli
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 24
Ancak, çalışmanın yararları açık olmasına ve bugün çalışanların
neredeyse yarısının emeklilik yaşının yükseltilmesi gerektiğini
düşünmesine rağmen sadece %17 gibi bir azınlık emekli olduktan
sonra aynı alanda çalışmaya devam etmek istediğini belirtiyor. Aynı
alanda çalışmaya devam etmek isteyenlerin yaklaşık üçte biri ise bu
isteklerini çeşitli sebeple bir türlü gerçekleştirememiş durumdalar.
Emekli olduktan sonra çalışanların sayısını arttırmak için bir dizi
önlem alınması gereklidir. Yukarıda da bahsedildiği gibi insanların,
daha uzun yıllar çalışmanın finansal anlamda ve sağlık açısından
yararları hakkında eğitilmesi, ne zaman ve nasıl emekli olacaklarsa
bunu, daha bilinçli karar vererek yapmalarına yardımcı olacaktır.
Ancak insanların emeklilikte çalışmaya devam etmesinin önündeki
engellerin kaldırılması için, devletlerin ve işverenlerin daha çok şey
yapması gerektiği açıktır.
Daha aktif bir emeklilik için aktif ve kaliteli yaşam
programlarının teşvik edilmesi
Birçok işveren daha şimdiden çalışanlarına uzun dönemli finansal
hazırlıkları için yardım etmeyi taahhüt etmektedir. İş yerlerinin
sağladığı sosyal yardımları sadece emeklilik planlarına ve diğer
birikim ürünlerine erişimi değil aynı zamanda finansal planlama
kaynaklarını, ücretsiz danışmanlık seanslarını ve hayat sigortası,
gelir koruması veya kritik hastalık teminatı gibi bir dizi farklı
sosyal yardımları da kapsamaktadır. Ancak çalışanların emekliliğe
sorunsuz şekilde geçişlerine yardımcı olmak için daha fazla destek
verilmelidir. Bulgularımız işverenlere düşen iki kilit görev üzerinde
yoğunlaşmaktadır:
İşverenlerin üzerlerine düşen iki kilit görev
1. Emeklilik öncesinde ve emeklilik esnasında finansal planlama ve danışmanlık hizmetleri sağlamak
Hali hazırda küresel boyuttaki çalışanların sadece %21’i yıllık
emeklilik beyanı aldıklarını belirtmektedirler. Bu oran daha köklü
emeklilik planı düzenlemeleri olan ülkelerde daha yüksektir.
Ancak, tanımlı fayda esasına dayalı emeklilik sistemine en geniş
erişim olanağı veren ve çalışanlara yıllık beyan vermenin zorunlu
olduğu Hollanda’da dahi, Hollandalı çalışanların yarıdan fazlası
yıllık beyan almadıklarını söylemektedirler. Bu durum ancak daha
iyi bir çalışan düzenlemesi sistemi ve iş yeri eğitim planlamasıyla
iyileştirilebilecektir.
Bu rakamlar nispeten küçük olsa da, iş yeri uygulamalarının
ilerleme hızı da günümüzde oldukça düşük seviyelerdedir.
Çalışanların %33’ü işverenlerinin emeklilik planlaması hakkında
yeterli düzeyde bilgi verdiklerini söylerken sadece %12’si de
işverenlerinin üç sene öncesine göre bu konuda bugün daha
gayretli olduğunu ifade etmektedir.
25 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Çalışanların sadece %14’ü finansal eğitim malzemelerini
aldıklarını belirtirken sadece %12’si de online şirket portalı
üzerinden emeklilik birikimlerini yönetebildiklerini söylemektedir.
On kişiden sadece biri (%10) emeklilik modelleme araçlarına
erişebildiklerini belirtmektedir.
“Kendinize ait birikimleriniz olmalı. Boş zamanlarınız zevkleriniz ve
emeklilikte yapmaktan keyif alacağınız ilgi alanlarınızı kapsamalı.
Emekli olduğunuzda, yerel gruplarda çalışmaya gönüllü olmalı,
arkadaş edinmeli ve başkalarıyla iletişim kurmaktan keyif
almalısınız.”
“Daha erken yaşlardan başlayarak sağlığınıza dikkat etmeli ve para
biriktirmeye başlamalısınız. Emekli olduğunuzda iki şey çok önemli:
para ve sağlık.”
Türkiye’den bir emekli
Sağlıklı Yaşam
Japonya’dan bir emekli
Sağlıklı Yaşam
2. Çalışanlara ücretli bir işte çalışmaya devam etme fırsatı vermek
Kademeli emeklilik çağında, emekli olmadan önceki yıllarda olduğu gibi, emekli olduktan sonra da dengeli bir iş ve yaşam ilişkisi kurmak
önemlidir. Bu da çalışanların emekli olma yaşına yaklaşırken, aktif bir yaşam sürmeye ve iş yerine katkıda bulunmaya devam etmelerini
sağlamak demektir. Ancak hali hazırda emekli olmuş kişilerin verdiği cevaplar göz önüne alındığında, iş ile boş zamanı birleştirmek
suretiyle emekliliğe kademeli bir geçiş yapabilmeleri için farklı ek desteklerin de söz konusu olabileceği görülmektedir.
Çalışanların sadece %24’ü iş verenlerinin
emeklilik öncesinde tam zamanlı
çalışmadan yarı zamanlı çalışmaya
geçiş fırsatı verdiğini söylemektedir.
Çalışanların %21’i işverenlerinin, daha
yaşlı kişilere uygun çalışma alternatifleri
sunduğunu söylerken, sadece %14’ü
de yeniden eğitime ve yeni beceriler
geliştirmeye izin verildiğini ifade
etmektedir.
Çalışanların sadece %19’u işverenlerinin,
(normal emeklilik yaşı sonrasında
çalışmaya izin veren) esnek emeklilik planı
sunduğunu belirtmektedir. Gerçekten
de kısa bir süre öncesine kadar Birleşik
Krallık ve Japonya gibi ülkelerde dahi,
değerli çalışanları işlerini bırakmaya
mecbur eden zorunlu emeklilik yaşı
uygulamaları mevcuttu. Neyse ki
söz konusu uygulamalar bugün artık
kaldırılmış olduğundan, tanımlı katkı
esaslı emeklilik planlarına yönelme
trendiyle birlikte bu konuda daha fazla
esneklik sağlanmasının teşvik edilmesi
hedeflenmektedir.
Çalışanların %17’si emeklilik döneminde
işverenlerinin, kıdemli çalışanlar için
zihinsel ve fiziksel sağlık açısından
çok önemli olan iş sağlığı hizmetleri
sunduğunu söylemektedir. Ancak yaygın
iş yeri desteğinin bu kadarla sınırlı
kalması ve bundan daha fazla bir destek
sağlanmamış olması, çalışmak isteyen
emeklilerin neden üçte birinin buna
olanak bulamadığını da bir anlamda
açıklamış olmaktadır. Buna rağmen
ileri yaşlardaki kişilerin aktif kalmasının
getirdiği finansal ve sağlık anlamındaki
faydalar göz önünde bulundurulursa,
mevcut trendleri tersine çevirecek ciddi bir
teşvik söz konusudur. Öte yandan örnek
vaka çalışmalarımızda da görülebileceği
gibi, daha yaşlı ve deneyimli çalışanları
desteklemek için konuya daha proaktif
yaklaşım göstermek işverenlere, birçok
finansal fayda da sağlayabilir.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 26
Tim Driver ile mülakat
CEO
RetirementJobs.com
Örnek vaka çalışmaları
Aktif emekliliği desteklemek, neden akılcı
bir işletme yaklaşımı olarak görülüyor
RetirementJobs.com, kıdemli çalışanların iş pazarında kalmasına yardımcı oluyor
RetirementJobs.com kıdemli çalışanların istihdamına yönelik faaliyetlerde bulunmak üzere dokuz yıl önce
ABD’de kuruldu. Söz konusu web sitesi bugüne kadar yarı zamanlı ve düşük hızda çalışma seçeneği de dahil,
bir takım istihdam fırsatı arayışı içinde olan bir milyondan fazla kayıtlı iş arayan sayısına ulaştı. Hali hazırda
kayıtlı iş arayanların yarısı 50-60 yaş ve diğer yarısı da 60-70 yaş arasındadır. Bu deneyimli çalışan nüfusun en
büyük sıkıntılarından biri, işverenler arasında yaş konusundaki genel ön yargının kırılamamasıdır. Retirement
Jobs anketine göre ziyaretçilerin %94’ü, iş yerindeki yaşla ilgili ön yargının hayatın gerçeği olduğu algısına
yönelik endişeleri ortaya koymaktadır. RetirementJobs.com iş yerinin, 50 yaş üstü çalışanlara kapısını açıp iş
yerinde çeşitliliği artırmaya istekli bir iş yeri olup olmadığını araştırmak için “50 Yaş Üzeri Çalışan Dostu İşveren
Sertifikası (Certified Age-Friendly Employer)” adında bir program geliştirmiştir. Bu sertifika programından
geçen firmalar iki farklı kategoriye ayrılmaktadır. Birincisi, yıllardır istihdam ettikleri kıdemli çalışanlara fırsat
vermek isteyen firmalar (kıdemli hizmet kategorisi), ikincisi de 50 yaş üstü kıdemli çalışanları işe almak isteyen
firmalar (işe alım kategorisi). Hali hazırda Kıdemli Çalışan Dostu programına dahil olan 100’den fazla işveren
mevcuttur. Bu firmalar için iki tür motivasyon söz konusudur:
Personel çeşitliliğinden faydalanmak
İşyeri sadakati yüksek personel ile çalışmak
Birçok işveren, portföylerinde bulunan yaşlı
Yapılan hesaplara göre 50 yaş üstü bir personelin
müşterilerini çok daha iyi aynalayan bir iş gücüne
yıl bazında ortalama görevde kalma süresi, 50 yaş
sahip olmanın avantajlarını yeni yeni keşfetmektedir.
altındaki bir personelinkinin yaklaşık üç katıdır. Tipik
Fakat kıdemli çalışanlara sahip olmanın, daha yaşlı
olarak 50 yaş üstü bir personelin görevde kalma
müşteriler arasında müşteri memnuniyetini arttırdığı
süresi yaklaşık 10 yıl iken, 26 yaş altındaki personel
görülmüştür. Bu da işletmenin 50 yaş üstü müşteri
için ortalama görevde kalma süresi bir yıldan
grubunu daha kolay cezbedip bu yaş grubunda daha
azdır. Ayrıca işe alım ve eğitim bütçesi ayırmaya
sadık bir müşteri tabanı oluşturulmasına olanak
gerek kalmaksızın kişinin tecrübesi doğrultusunda,
sağlayacaktır.
faydanın daha işin başından itibaren alınabilecek
olması gerçeği de göz önünde bulundurulduğunda,
kıdemli çalışanları işe almak aslında gayet akılcı bir
yatırım kararı olarak görünmektedir.
Bu yaklaşımdan, daha yaşlı çalışanları cezbedecek işe alım politikalarının oluşturulması anlamı
çıkartılmamalıdır. Aksine, hedeflenen her tür çalışana hitap edebilecek ve çeşitliliği en geniş anlamıyla teşvik
edebilecek bir iş yeri tasarlamaktır. Emekli İsdihtamı (Retirement Jobs) sertifikası alabilmek için işverenin
hem tam zamanlı hem de yarı zamanlı çalışanlara eşit sağlık hizmetleri sunması gerekmektedir. Kıdemli
çalışanların daha çok yarı zamanlı iş pazarına yönelmeleri sebebiyle 65 yaşına kadar sağlık hizmeti yardımından
yararlanabilecekleri bir işyerinde çalışmaları çok önemlidir. 65 yaş sonrasında sağlık hizmetleri zaten Medicare
tarafından sağlanmaktadır (ABD için). Öte yandan işverenler bu kişilere eğitim olanağı sunmalıdır. Maalesef
işverenler insan kaynağı planlamalarını, iş gücünü terk etmek üzere olan daha yaşlı çalışanlar yerine, genellikle
genç nüfusu istihdam edecek şekilde planlamaktadır. Fakat kıdemli çalışanların gençlere oranla görevlerinde
kalma sürelerinin üç kat daha fazla olduğu göz önünde bulundurulursa, işverenin bu gruba yapacağı yatırımdan
çok daha iyi bir getiri elde etmesi söz konusu olabilecektir.
RetirementJobs.com devletin de 50 yaş üstü vatandaşların istihdam potansiyelini aktif olarak teşvik etmek
için çeşitli tedbirler alabileceğini göstermiştir. ABD’de, 50 yaş üstü grupta oldukça başarılı işe alım fırsatları
yaratan Gaziler İdaresi (Veterans Administration) ve Ulaştırma Güvenliği İdaresi gibi kamu kurumları arasından
birçok olumlu vaka örneği göstermek mümkündür. Devlet ayrıca kanun yapıcı sıfatıyla da kıdemli çalışanların
istihdamını teşvik edecek politikalar geliştirmek durumundadır. Demografik kaymalar, genç çalışan arzını da
sıkıntıya soktuğu için, işverenlerin personel arama kapsamını da genişletmesi şarttır.
27 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Jisella Dolan ile mülakat
Hukuk İşleri Başkanı
Home Instead
Örnek vaka çalışmaları
Home Instead-Emekliliğin yüzünü değiştiren
küresel bir bakım hizmeti sağlayıcısı
Home Instead, dünya genelinde 17 pazarda 1.000’i aşkın küresel franchise ağıyla yaşlılara bakım hizmeti
vermektedir. Bu ağ şirkete farklı toplumların emekliliğe hazırlık konusuna nasıl yaklaştıkları ve emeklilikte nasıl
yaşadıkları hakkında küresel bir perspektif sunmaktadır. Çin, Tayvan ve Japonya gibi Asya ülkelerinde, yaşlılara
bakmak geleneksel olarak genç aile üyeleri için bir onur meselesi olarak görülen bir olgu. Ancak giderek daha
fazla sayıda insanın bu bakım hizmetinin maliyetini paylaşma isteği bu geleneği de değiştiriyor.Home Instead
her ülkenin kendine has uygulamaları olmakla birlikte, hemen bütün kültürler için geçerli temel bazı benzer
özellikler olduğuna dikkat çekiyor. Çoğu insan ileri yaşlarda da olsa kendi evinde yaşamak istiyor. İleri yaşlarda
kendilerine bir yoldaş arıyor, ve arkalarında bir yaşam mirası bırakmak istiyorlar. Devletler, işverenler ve bakım
hizmeti verenler bu taleplerin gerçekleştirilmesi için birlikte çalışmak durumundalar.
Yaşlılık Konusunda Küresel Koalisyon (Global Coalition on Aging) üyesi olan ve daha yaşlı çalışanların
ihtiyaçlarına karşı duyarlı, herkesi kucaklayan katılımcı iş ortamları yaratma misyonuyla yola çıkan Home
Instead, kıdemli çalışan dostu olmak konusunda yedi temel ilke geliştirmiş. İleride daha da yaşlanacak bir
toplumla karşı karşıya olduğumuzdan, kıdemli iş gücüne yatırım yapmak oldukça akılcı bir çözüm olarak
görülmekte. İşletmeler ve devletler, daha yaşlı çalışan sayısındaki artışa hazırlıklı olmalıdır. Kıdemli çalışanları
cezbetme stratejimiz, bakım hizmeti verenlerle müşterilerimiz arasında ortak paydalar yardımıyla olumlu
ilişkiler oluşturma ihtiyacımızdan kaynaklanmaktadır.
Home Instead’e bakım hizmeti sağlayanların %30’u, 60 yaş üstündedir. Bu yaş grubundaki çalışanlar
kendilerine esnek çalışma koşulları sağlayacak işler aramaktadır. İlginç olan ise bu yaş grubunda iş arayanların
hemen hepsi esnek çalışma programlarını elektronik mesaj yoluyla almak isteyecek kadar iyi birer teknoloji
kullanıcısıdır. Home Instead, mevcut çalışan memnuniyeti anketi ve yeni oluşturduğu görev ekibi yardımıyla,
bütün yaş grupları tarafından olumlu karşılanan, iş gücü ihtiyaçlarını karşılayacak bir sosyal yardım paketi
geliştirmiştir. Ancak bu pakette özellikle 50 yaş üstü gruplara hitap edecek ilginç özel yardımlar mevcuttur.
Oldukça cömert olan 401(k) işveren ile eşleştirme desteği sunulması
Çalışanlar için zorunlu bir emekli yaşı olmaması, ne zaman çalışmayı bırakacakları konusunda çalışanlara
büyük bir özgürlük tanımaktadır
Çalışanın, kendisine sağlanan “sosyal yardım fonların,” üniversite eğitimi tasarruf planları veya uzun vadeli
bakım sigortası dahil bir dizi esnek yardım seçenekleri arasında dilediği şekilde birikim yapabilmesi
“Çalışanın Sözüne Dayalı Ücretli İzin (Honor Paid Time Off)” programı, çalışanların kendilerinden beklenen işleri yerine getirdikleri sürece diledikleri zaman tatil, mazeret veya hastalık izni gibi nedenlerle izin alabilme imkanına sahip olması
Ayrıca Jisella Dolan, toplumlar arasındaki diğer bir temel farkın da, emeklilik ve yaşlılıkta bakım konusunda
insanların devlete bel bağlayıp bağlamadıkları olduğunu söylüyor. Bazı ülkelerde insanlar her şeyi devletten
beklerken diğerlerinde ise bu sorumluluğu ortaklaşa paylaşım anlayışı hakim. Sürdürülebilir en iyi yaklaşım,
kamuyla özel sektör arasında sorumluluğun paylaşılmasıdır. Bu arada devletlerin daha yaşlı çalışanları aktif
çalışma hayatında tutabilme imkanları varken, mevcut emeklilik yaşı uygulamaları çalışanları çok daha erken
yaşta emekli olmaya teşvik eden yanlış bir mesaj vermektedir. Ayrıca işverenlerin kıdemli çalışanları işte
tutmasını teşvik etmek için vergi sistemleri daha iyi kullanılabilir. Kıdemli çalışanları istihdam sistemi içerisinde
tutmanın net finansal etkisi, insanlar maaş almaya ve dolayısıyla vergi ödemeye devam ettikleri ve yine Sosyal
Güvenlik yardımlarından yararlanmaya başlayacakları yaş da daha ileri yıllara ertelenmiş olacağı için olumlu
olacaktır.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 28
Emekliliğe hazırlanan
insanlara emeklilerin
tavsiyesi
1
“İyi tavsiyelere kulak verin ve hemen
başlangıçta çok fazla yüklenmemek
için mümkün olduğunda erken yaşta
başlayın.”
Hollanda
“Çalışma hayatına başlar başlamaz birikim yapmaya
başlayın. Hayatta yapabileceğiniz en önemli şey bu.”
Bİrleşik Krallık
“Çok geç almadan tasarrufa başlayın ve
birikim yapma alışkanlığı edinin. Birikimler
kendi kendilerine oluşmuyor.”
Kanada
“Çok geç olmadan olabildiğince birikim
yapmaya başlayın... emeklilik çok çabuk
gelip çatıyor!”
ABD
“Ulusal veya tamamlayıcı emeklilik
planlarına ek olarak bireysel bir
emeklilik planına katılın.”
Fransa
1
mekliliğe hazırlanan insanlara tavsiye olması amacıyla
E
emeklilere sorulan açık uçlu bir soruya verilen cevaplardan
alıntılar.
Tasarruf alışkanlığı
Sağlıklı yaşam
Ortak sorumluluk
“Daha rahat bir emeklilik için üç temel bileşen söz konusu:
Sağlıklı alışkanlıklar kazanmak, bir hobiyle ilgilenerek veya
ikinci bir işle meşgul olarak monoton bir yaşamdan kaçınmak
ve beklenmedik durumlara karşı kendinizi destekleyecek yeterli
birikime sahip olmak.”
BREZİLYA
29 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
“Devletin emeklilik planına ek olarak, prim kesintileri
maaşınıza göre belirlenecek ek bir emeklilik planına
başvurmayı deneyin.”
Almanya
“Sağlıklı olup para ve benzeri değerli
varlıkları biriktirmeye çalışın ki emekli
olduğunuzda rahat edesiniz.”
“Çok iyi planlama yapın ve emekli sayısının
artması sonucu günümüz ekonomilerinin
gelecekteki emeklilik maaşı ödemelerini
garanti edemeyeceğini unutmayın.”
Polonya
İspanya
“Sadece devlet desteğine bel bağlamayı
bırakın. Kendi yatırımlarınızı yapın.
Böylece ikisi bir arada gelecekte daha iyi
çalışabilir.”
“Planlamaya erken
başlayın, mutlu ve sağlıklı
olmaya gayret edin.”
Çİn
Macarİstan
“Mümkün olduğunca sağlıklı kalın.
Sonuçta çalıştığınız saatler kendiniz
ve toplum yararı için.”
Japonya
“Tasarruf alışkanlığı edinin ve
emekliliğinizi planlayın.”
Hİndİstan
“Her işin başı sağlık,
gerisi nasılsa gelir!”
“İlk yıllarda kenara ayırdığınız tutar küçük dahi olsa, emeklilik
birikimine mümkün olduğu kadar erken yaşta başlayın.”
Türkİye
AVUSTRALYA
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 30
Eğitim
Öneriler
31 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Bireylerin rolü
Birikim yapma alışkanlığından ancak erken yaşlarda kazanıldığında
en fazla fayda elde edilebileceğinden, bu yaklaşım çok erken
yaşlardan itibaren insanlara öğretilmelidir. Çocuklara, düzenli
birikim yaparak bütçelerini ve borçlarını yönetmeleri öğretilmelidir.
Belki kültürel bir ön yargı veya ebeveynlerin kendilerinin böyle
bir beceri sahibi olmaması nedeniyle evde finansal konuların
tartışılması sık rastlanan bir durum değildir. Bunun sonucunda da
öğrencilerin evde ailelerinden finansal konularda temel beceriler
kazanması söz konusu olmamaktadır. Bu nedenle finansal okur
yazarlık programlarının okullarda müfredata dahil edilmesi
kritik öneme sahiptir. Ebeveynlere yönelik finansal okur yazarlık
eğitimlerine de öncelik verilmelidir.
Örneğin kadınlar ve gençler gibi emeklilik planlarını hazırlamakta
gecikme riski taşıyanlar için ücretsiz online finansal planlama ve
beklenmedik durumlar için ‘B Planı‘ oluşturma konularında eğitim
imkanları sunulmasına özen gösterilmelidir. Bunu başarmak için
de bireyler, daha fazla birikim yapma ve emeklilikte aktif kalma
seçeneklerinin birleşimi yardımıyla emekliliklerini finanse edecek
doğru reçeteyi belirlemek zorundadır. Bu noktada da devletler ve
işverenler öncü rol üstlenebilirler.
İşverenlerin rolü
İşverenler tasarrufların önündeki engelleri kaldıracak emeklilik
tasarruf planları için birikim yapma alışkanlığını teşvik edebilir.
Çalışanların maaşlarından doğrudan veya otomatik tasarruf
kesintisi yapacak programları uygulamaya sokabilirler. Anket
sonuçlarına göre birikim yapmak isteyenlerin %59 kadarı,
maaşlarından %6 oranında kesinti yapılması şartıyla otomatik
katılım konusuna sıcak bakmaktadır. Emeklilik tasarrufuna
yönelik maaş kesintisi oranı %8’e çıkarıldığında dahi otomatik
katılıma sıcak bakanların oranı %53’te kalmaktadır. ABD’deki
otomatik katılım programları, uzun vadeli birikimlere başlamaya
karşı çalışanların sergilediği direncin üstesinden gelerek katılımı
arttırma yönünde büyük bir başarı elde etmiştir.9
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 32
İş yeri tasarruf planlarında tam ve yarı zamanlı çalışanlara
eşit erişim olanağı sağlanmalıdır. Ülkeler iş yeri emeklilik
planlarına yarı zamanlı çalışanların katılmasının işverenlerce
önlemesini yasaklayan Avrupa Birliği örneğini takip edebilirler.
Maaş zammı gibi motive edici önemli gelişmeler iş yerindeki
finansal eğitimlere denk gelecek şekilde planlamaya alınabilir.
Çalışanların %45’inin ifadesine göre maaş zammı, insanları
emeklilik birikimine yönlendirecek en önemli motivasyon
faktörlerindendir. Aldıkları maaş zammının bir kısmını veya
tamamını uzun vadeli bir tasarrufa aktarmak çalışanlar için
bütçelerine dokunmadan birikim yapabilecekleri oldukça kolay
yöntemlerden biridir.
Düşük maliyetli iş yeri finansal danışmanlık hizmeti sağlamanın
yanı sıra çalışanların tasarruf davranışlarını değiştirecek bu tür
çabalara işverenler gerektiğinde daha fazla destek verebilir.
İşverenlerin yaşa bağlı olmayan istihdam politikaları geliştirmesi
özendirilmektedir. İş yerinde yapılabilecek basit değişiklikler
arasında, esnek çalışma programlarının yanı sıra, yaşlı
çalışanlara daha kolay görebilecekler büyük yazı tipleri kullanan
bilgisayar donanımı ve asansöre yakın yerde çalışma olanağı gibi
uygun fiziksel koşulların sağlanması düşünülebilir. Becerilerini
geliştirmeleri ve emeklilik yaşına yaklaştıkça ve sonrasında iş
yerine olumlu katkıda bulunabilmeleri için tüm çalışanlara her
zaman eğitim olanağı sağlanmalıdır.
İşverenler çalışanları daha sağlıklı bir yaşama özendirebilirler.
Sağlıklı ve aktif çalışanların emeklilik birikimleri için strateji
oluşturma olasılığı daha yüksektir. Birikim yapma alışkanlığı
olanların dörtte üçü çok iyi veya oldukça iyi bir sağlığa
durumunda olduklarını söylerken hiç birikim yapmayanlarda
bu oran üçte ikiden azdır. Fiziksel, duygusal ve finansal sağlık
birbiriyle sıkı sıkıya bağlı olan kavramlardır. Sağlıklı yaşam
(wellness) programları sigorta maliyetlerini aşağı çektiği gibi
verimliliği de arttırmaktadır. Bu programlar aynı zamanda yaşça
ileri çalışanları işte tutma konusunda işverenlere yardımcı
olmakta ve işten ayrılanların yerlerine yenilerini almak için
yapılacak işe alım ve eğitim masraflarından da kurtarmaktadır.
33 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Devletlerin rolü
Devletler, iş yeri emeklilik tasarruf planları ile ilgili bürokrasi ve
maliyetleri azaltmak suretiyle işverenlerin bu planlara sponsor
olmasını ve otomatik katılım ve katılım payı artışı gibi kolaylıklar
sunmasını teşvik edebilirler.
Devletler özellikle çalışanların emeklilik dönemine
yaklaştıklarında iş yerlerinin sunduğu sosyal yardımlardan
en iyi şekilde istifade edebilmeleri için toplum genelinde
bilinçlendirme kampanyaları düzenleyebilirler. Örneğin Birleşik
Krallık, tamamen bu amaca yönelik Akıllı Emeklilik adında yeni
bir ulusal hizmet kampanyası başlatmaktadır.
Devletler emeklilik yaşını yükseltmek suretiyle daha uzun
çalışma hayatına ve kademeli emekliliğe yönelik net mesajlar
verebilir. Örneğin pilotların ve itfaiye elemanları örneklerinde
olduğu gibi toplum güvenliği için gerekli olduğunun
kanıtlanamadığı işlerde zorunlu emeklilik yaşı uygulamaları
kaldırılmalıdır.
Devletler çalışanlara verilen emeklilik maaş ve ikramiyelerinin
başlangıç tarihlerini ertelemeleri ve bu yardımların başlamasını
istedikleri tarih itibariyle de aktüeryal zamlı emeklilik maaş
ve ikramiyelerini almaya başlamaları konusunda daha etkili
teşvikler sağlamaları mümkündür. Çalışanlara, belli bir yaştan
sonra, tahakkuk eden yardımların iskontolu değerini veren
tanımlı fayda esasına dayalı plan formülleri çalışanlar arasında
ayırımcılık yaratılmasına neden olacağı için kaldırılmalıdır.
Kademeli emeklilik için güzel bir örnek olarak da 2012 yılında
ABD’de federal hükümet tarafından yasalaştırılan ihtiyari
program gösterilebilir. Bu programa katılanların emeklilik
gelirleri emeklilik yaşından sonra da tahakkuk etmeye devam
edebilmektedir.
Devletler, vergi, sosyal güvenlik ve sağlık hizmetleri sistemlerini
daha iyi entegre ettikleri taktirde, işveren ve çalışanlarla işin
maliyetini paylaşmak suretiyle, iş gücü eğitimlerini ve sağlıklı
yaşam programlarını daha da kolay hale getirebilirler. Örneğin
işverenin sağladığı sigorta poliçelerinin vergiden muaf tutulması
buna dahil edilebilir. Böyle bir durumda da, kritik hastalıklar
ve uzun dönemli iş göremezlik gibi bir riskin gerçekleşmesi
durumunda vergi mükellefini, hiç olmazsa bu durumun
yaratacağı finansal şoktan kurtarmak söz konusu olacaktır.
Devletler, daha yaşlı çalışanlar arasında sağlıklı yaşam, işe
alım ve yeniden eğitim programlarını destekleme konusunda
karar verebilmek için genel bir maliyet-fayda analizi yardımıyla
bu konuda bir etki değerlendirmesi yapabilirler. Aynı şekilde
devletler, işveren sıfatından hareketle, kamu işletmelerinin 50
yaş üstü çalışanları istihdam etmelerini ve ellerinde tutmalarını
sağlamak için gerekli önlemleri almak konusunda somut adımlar
atabilirler.
Sözlük
401(k) planı
ABD’de çalışanlara sunulan tanımlı katkı esasına dayalı plan.
ABD’de sponsorluğu işveren tarafından üstlenilen ve çalışanların
maaşlarından kesilen vergi erteleyen katılım paylarının yatırıldığı
emeklilik planı. Tanımlı katkı esasına dayalı plan terimine de bakınız.
Tahakkuk eden emeklilik gelirleri
Çalışanın ödediği katılım payının değerine ve süresine bağlı olarak,
her hangi bir an itibarıyla tasarruf hesabında bulunan veya tanımlı
fayda esasına dayalı bir emeklilik planı altında tahakkuk eden
emeklilik maaş ve ikramiyeleri toplamı.
Otomatik katılım
Çalışanın açık izni aranmaksızın işvereni tarafından dahil edilebildiği
ve sponsorluğu işveren tarafından üstlenilen emeklilik planının
özelliği. Çalışanın maaşının veya ücretinin katkı olarak plana hangi
oranda aktarılacağı işveren tarafından belirlenir. Çalışan bu oranı
değiştirebilir ve plana katılmayı ret edip plandan çıkabilir.
Otomatik katılım payı artışı
Çalışanın maaşından kesilerek oluşturulan (emeklilik) tasarruf
fonlarının yüzdesini otomatik olarak artıran plan özelliği. Bu özellik
için genel olarak ya önceden tayin edilmiş varsayılan bir oran ya da
standart bir artış oranını esas alır.
BRIC
Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin için kullanılan bir kısaltma
Merkez Bankası Oranı
Merkez Bankalarının yerli bankalara uyguladığı
kredi faiz oranı.
Kritik hastalık
Hayati tehlike sebebiyet verebilecek türden bir hastalık.
Tanımlı fayda esasına dayalı plan
İşverenin/sponsorun, emekli olduğunda çalışana, doğrudan kendi
ferdi yatırım getirilerinden ziyade geçmişteki kazanç, hizmet kıdemi
ve yaş durumuna bağlı olarak belirli bir formül üzerinden önceden
belirlenen tutarda aylık bir maaş bağlamayı taahhüt ettiği emeklilik
planı. “Nihai maaş” ve “kariyer ortalaması” gibi uygulamalar, tanımlı
fayda esasına dayalı emeklilik planlarına örnektir.
Tanımlı katkı esasına dayalı plan
İşverenin, çalışanın veya her ikisinin birden düzenli şekilde katkıda
bulunduğu emeklilik planı türü. Sağlanacak gelirler, tanımlı fayda
esasına dayalı planın aksine, önceden belirlenmiş bir formülden
ziyade yapılan yatırımların belirli bir süre içindeki performansına
bağlıdır. Bu plan aynı zamanda “düzenli gelir (ödenti) satın alma
planı” olarak da bilinmektedir.
Gelişmekte olan pazar
Bir bakıma gelişmiş pazar özellikleri gösteren ancak gelişmiş bir
pazar olabilecek standartlara sahip olmayan pazar. Bu tanım
gelecekte gelişmiş bir pazar olabilecek veya geçmişte gelişmiş bir
pazar olmuş olan ülkeleri de kapsar.
Finansal okur yazarlık
Dünya genelinde para sisteminin nasıl işlediğini anlama becerisi.
Y Kuşağı
Birçoğu savaş sonrası doğan (Baby Boomers) ebeveynlerin
çocukları olan ve 1980’li ve 1990’lı yıllarda doğan çocuklar.
Gelir Koruma Sigortası veya Maluliyet Sigortası
Sigortalıya, hastalık veya kaza neticesi iş göremez hale gelmesi ve
dolayısıyla çalışamaması durumunda belirli bir teminatı tazminat
olarak ödeyen sigorta türü.
Hayat Sigortası
Sigortalının vefatı halinde veya belirli bir süre sonra tazminat
olarak belli bir para ödeyen sigorta türü.
Zorunlu emeklilik planı
Bireyin yasalar gereği katılması zorunlu olan emeklilik planı.
Eşit oranda paylaşılan emeklilik planı katkı payları
Bireyin emeklilik planına yatırdığı paranın işveren veya devlet
tarafından eşit oranda paylaşıldığı emeklilik planı katkı payı
düzenlemesi.
Medicare
ABD’de 65 yaş ve üstü kişilere sağlanan
federal sağlık sigortası.
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 34
Normal emeklilik yaşı
Bireyin yasal olarak emeklilik maaşına ve ikramiyesine tam anlamıyla
hak kazandığı yaş. Söz konusu yaş, ülkeye ve bireyin doğduğu yıla
göre değişmektedir.
Dürtme (nudge) teorisi
Psikoloji biliminden öğrenilenleri ekonomi bilimine yansıtmak
suretiyle, insanların ekonomik kararları nasıl aldıklarını anlamaya
çalışan davranışsal finans ilkelerine dayalı teori. İnsanları uzun
dönemli olarak daha fazla tasarrufa teşvik etmek için politika
yapıcılar tarafından kullanılır.
Kademeli emeklilik
Çalışanların tam olarak emekli olup da işi tamamıyla bırakmadan
önce, emekli olma aşamasında daha düşük iş yüküyle çalışmaya
devam ettiği düzenleme.
35 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Özel sağlık sigortası
Sigortalının sağlık masraflarını ödeyen bir tür sigorta teminatı.
Emekli maaşı bağlama oranı
Emeklilik öncesi dönemde alına maaşın hangi orandaki kısmının
emeklilik döneminde maaş olarak verileceğini belirleyen oran.
Hisse senedi alım planı
Çalışanların iskontolu fiyattan şirket hisse senedi almasına izin
veren şirket programı.
İş yeri emeklilik planı
Emeklilik nedeniyle artık çalışmadığı dönemde kişiye maaş yerine
geçecek gelir sağlar – tanımlı fayda esasına dayalı plan ve tanımlı
katkı esasına dayalı plan terimlerine bakınız. İşveren tarafından
yürütülen daha yaşlı gruba hitap eden emeklilik planı.
Aegon Uzun Yaşam ve Emeklilik Merkezi,
Transamerica Emeklilik Araştırmaları
Merkezi® ve Cicero Hakkında
Aegon Uzun Yaşam ve
Emeklilik Merkezi
Transamerika Emeklilik
Çalışmaları Merkezi®
Aegon Uzun Yaşam ve Emeklilik Merkezi (“Merkez”), Avrupa,
Amerika ve Asya kıtalarını temsilen Aegon tarafından bir araya
getirilen uzmanların oluşturduğu bir işbirliği platformudur.
Merkezin misyonu araştırma yapmak, toplumu eğitmek, ve uzun
yaşam, nüfusun yaşlanması ve emeklilik güvencesi bağlamındaki
fırsatlar ve trendlerle ilgili olarak küresel platformlara bilgi
sağlamaktır.
www.aegon.com/thecenter
Transamerica Emeklilik Araştırmaları Merkezi (TEAM), özel
bir sivil toplum vakfı olan Transamerica Enstitüsü’nün bir
birimidir. TEAM, emeklilik için tasarruf, planlama ve finansal
güvence sağlamaya dair eğilimler, sorunlar ve fırsatlar
üzerinde Amerikan kamuoyunu araştırmak ve eğitmek amacıyla
kurulmuştur. Transamerica Enstitüsü, Transamerica Hayat
Sigortası Şirketi (Transamerica Life Insurance Company) ve
iştirakleri tarafından sağlanan katkılarla fonlanmakta olup
ilişkili olmayan üçüncü şahıslardan da fonlama desteği kabul
edebilmektedir. TEAM ve temsilcileri ERISA, vergi, yatırım ya da
hukuk müşavirliği hizmetleri veremez.
www.transamericacenter.org
Aegon Hakkında
Aegon, Kuzey ve Güney Amerika kıtaları, Avrupa ve Asya’da
25’ten fazla ülkede faaliyet gösteren uluslararası bir hayat
sigortası, emeklilik ve varlık yönetim şirketidir. Aegon yaklaşık
28.000 çalışanıyla dünya genelinde milyonlarca müşteriye
hizmet verir. Bilgi için:
www.aegon.com
2010 yılında Aegon, politika yapıcılar arasında ve genel
kamuoyu nezdinde, yaşlılık sorunları hakkındaki farkındalığı
artırmayı amaçlayan Yaşlılık Konusunda Küresel Koalisyonun
(Global Coalition on Aging) kurucu bir üyesi oldu. Koalisyonun
ana amacı yaşlılık hakkındaki düşünce ve söylemlerimizi
değiştirmektir: klasik “problemler” retoriğini daha olumlu bir
tartışma konusu olan “olasılıklar” ve “fırsatlar” ile değiştirmek.
www.globalcoalitiononaging.com
Cicero Danışmanlık
Finansal ve profesyonel hizmetler sektörünün önde gelen
danışmanlık firması olan Cicero, entegre kamu politikası ve
iletişim danışmanlığı, küresel fikir liderliği programları ve
bağımsız pazar araştırması alanlarında müşterilerine uzmanlık
hizmetleri vermektedir. 2001 yılında kurulan Cicero’nun bugün
Londra, Brüksel, Washington, New York ve Singapur’da ofisleri
bulunmaktadır. Emeklilik planları ve emeklilik araştırması
konularında pazar lideri olan Cicero bu pazar araştırmasını
tasarlayıp yürütmüş, araştırma bulgularını analiz etmiş ve
raporun hazırlanmasına katkı sağlamıştır.
www.cicero-group.com
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 36
Teşekkür
Marta Acebo
Adrian Grace
Iain O’Connor
Murat Akçay
Steffen Heij
Harold Overmars
Paula Alvarez
Douglas Henck
Leandro Palmeira
Enzo Bakkum
Jonathan Henderson
Tom Perryman
Claudia Baltag
Wendel Hofman
Patricia Plas
Pamela Barboza
Tina Hsiung
Suman Purohit
Frits Bart
Yogini Joglekar
Alice Ramsay
Grace Basile
Herman Kappelle
Scott Roane
Neil Bates
Marco Keim
Thurstan Robinson
Michal Biedzki
Gábor Kepecs
Lampros Romanos
Robin Boon
Jaime Kirkpatrick
Patti Rowey
Kent Callahan
Roger Koch
Sarah Russell
Arkadiusz Chmurzynski
Loth Kroeger
Dick Schiethart
Heidi Cho
Alexander Kuipers
Erik Schouten
Simon Clow
Hilde Laffeber
Cecilia Seabra
Robert Collignon
Andrea Levy
Angela Seymour-Jackson
Catherine Collinson
Mike Linder
Renske Stoker
Tom Cox
Parag Lokhande
Nine Stut
Wendy Daniels
Andreas Mang
Nanda Suwargana
Nuno David
Mike Mansfield
Hara Takaya
Frans de Beaufort
Esin Meker
Magdalena Trzesniewska
Jeanne de Cervens
Paul Middleton
Greg Tucker
Maximillian Diem
Takaoh Miyagawa
Mark Twigg
Jissela Dolan
Helder Molina
Joost van Schagen
Edit Drevenka
David Moulton
Marc van Weede
Tim Driver
Mark Mullin
Catherine Wang
Maarten Edixhoven
Yurriaan Nederpel
Alex Wynaendts
David Francis
Marcelle Noltenius
Hank Yang
Julianna Frota
Henrique Noya
Kelly Fu
Stig Nybo
Yasal Uyarı
Bu rapor genel bilgiler içermekte olup hangi bir teklif ya
da öneri oluşturmamaktadır. Bu rapora dayanılarak hiçbir
hak iddiasında bulunulamayacaktır. Aegon, ortakları ya da
herhangi bir iştiraki ya da çalışanı bu raporda yer alan bilgilerin
doğruluğunu ya da eksiksiz oluşunu hiçbir şekilde garanti
ya da tekeffül etmediği gibi bu konuda hiçbir beyanda da
bulunmamaktadır.
37 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Faklı bir alanda olmak kaydıyla çalışmaya devam etmek
Referanslar ve Notlar
Ticaret Ekonomisi web sayfası, 30 Nisan 2015.
Brezilya, Çin, Hindistan, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerdeki tasarruf alışkanlığı olan kişilerin ortalama yıllık kazançları küresel ortalama olan 41.000 ABD dolarının altındadır. Bu da söz konusu ülkelerdeki hane halklarının gelirlerinin daha düşük olduğunu göstermektedir..
3
OECD (2013), “Bireysel emeklilik sisteminin kapsamı”, Bir Bakışta Emeklilik Sigortaları 2013: OECD ve G20 Göstergeleri, OECD Yayınları.
http://dx.doi.org/10.1787/pension_glance-2013-35-en
4
Baz faiz oranı: Merkez Bankalarının ticari bankalara verdiği kredilerin faiz oranı.
Ticaret Ekonomisi web sayfasında 11 Mayıs 2015 tarihinde yayınlanan en son kurları kullanılmıştır.
5
Uluslararası Çalışma Örgütü ILO (2014), Dünya Sosyal Güvenlik Raporu 2014/15
http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/--dcomm/ documents/publication/wcms_245201.pdf
6
Amerikan Kritik Hastalıklar Sigortası Derneği web sayfası, Mart 2015. (American Association for Critical Illness Insurance)
7
Tasarruflara, nakit tasarruflar, hisse senetleri, tahviller ve diğer yatırımlar dahildir.
8
Otomatik Katılım 2.0: Yabancı ülkelerden dersler - Profesyonel Emeklilik Fonları, 19 Ocak 2012 (Automatic enrolment 2.0: Lessons from
abroad - Professional Pensions, 19 January 2012.)
9
Sarah Holden ve Jack VanDerhei. 401(k) üzerinde Otomatik Katılım, Yakalama Oranı ve IRA Katılım Payları etkisi - Emeklilikteki
Birikimler,” Investment Company Institute Perspektifi, Cilt 11, No. 2, ve EBRI Yayım Brifi, No. 283, Temmuz 2005 (Sarah Holden and
Jack VanDerhei. The influence of Automatic-Enrollment, Catch-Up and IRA Contributions on 401(k) Accumulations at Retirement,”
Investment Company Institute Perspective, Vol. 11, No.2, and EBRI Issue Brief, No. 283, July 2005.)
1
2
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 38
Ek 1: Yöntem
Aegon Emeklilik Araştırması Endeksi
(ARRI) 2015
ARRI (Endeks) 14.400 çalışandan oluşan bir örnekleme
dayanarak oluşturulmuş olup emeklilik planlamasını
ilgilendiren tutumları ve davranışları ölçmek için geliştirilmiştir.
Üçü geniş çapta tutumlara yönelik ve üçü de geniş çapta
davranışlara yönelik olmak üzere toplamda altı adet (“öngörü
değişkenleri” olarak da bilinen) araştırma sorusu kullanılmıştır.
1. Emeklilikteki gelir için bireysel sorumluluk
2. Emeklilik planlama ihtiyacının farkındalık düzeyi
3. Emeklilik planlarıyla ilgili finansal kabiliyet / finansal konuları anlama düzeyi
4.Emeklilik planlaması–planların gelişmişlik düzeyi
5. Emeklilik için finansal olarak hazırlıklı olma durumu
6. M
aaş bağlama oranı – tahmini maaş bağlanma oranı
Bu sorular dışında bir de değişkene bağlı bir soru sorulmuştur.
Bu soru tasarrufa yaklaşımla ilgili olup bunun için beş ayrı
tasarruf sahibi tipi tanımlanmıştır: birikim yapma alışkanlığı
olanlar, ara sıra birikim yapanlar, birikim yapmayı bırakanlar,
birikim yapmak isteyenler, ve hiç birikim yapmayanlar.
Endeks notunu oluşturabilmek üzere, “R” değeri olarak bilinen
bir etki ölçüsü elde edebilmek amacıyla öngörü değişkenleriyle
bağımlı değişken arasında bir ilişki [korelasyon] kurulmuştur.
Öngörü değişkenlerinin ortalama notları hesaplanmış ve her bir
ortalama not kendi “R” değeriyle çarpılmıştır. Sonuçlar toplanmış
ve daha sonra bütün korelasyonların toplamına bölünerek ARRI
notu elde edilmiştir.
Yıl bazında karşılaştırıldığında araştırmaya katılan ülkelerin
sayısındaki artışa dikkat edin
İlk Aegon Emekliliğe Hazırlık Araştırması2012 yılında yayınlandı.
Bu çalışma dokuz (9) ülkede yapılan araştırmaları kapsıyordu.
Aynı yıl Japonya’da ayrı bir araştırma yapılmış ve bu çalışmanın
sonuçları da yıl içinde ayrı bir rapor halinde yayınlamıştı.
Dolayısıyla 2012 yılında yapılan ilk araştırma, bir önceki
yılın aynı dönemine göre ya da başka bir deyişle yıl bazında
bir karşılaştırma ihtiyacı doğduğunda, toplam 10 (on) ülkeyi
kapsayan bir çalışma olarak değerlendirilmelidir. 2013 yılında
araştırma evrenimize iki yeni ülke eklendi: Kanada ve Çin.
2014 yılında da üç yeni ülke daha ekledik: Brezilya, Hindistan ve
Türkiye. 2015 yılında araştırmamıza Avustralya’yı dâhil etmekle
birlikte bu kez İsveç’i çıkarmış olduğumuzdan araştırmamızda
yer alan toplam sayı yine aynı şekilde 15 ülke olarak kaldı.
2015 Anket ülkeleri
Avustralya
Almanya
Polonya
Brezilya
Macaristan
İspanya
Kanada
Hindistan
Türkiye
Çin
Japonya
Birleşik Krallık
Fransa
Hollanda
ABD
39 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Ek 2: Aktüeryal Tablolar
erken yaşta birikim yapmaya başlamanın veya
emekliliği geciktirmenin, emeklilik birikimlerinin
miktarı, emeklilik maaşı ve emekli maaşı bağlama oranı
üzerindeki etkisi
Varsayımlar
Maaş
41.000 $
Maaşın yüzdesi cinsinden tasarruflar
%8
Yıllık tasarruf
3.280 $
Reel getiri
%4
Enflasyon
%0
Nominal getiri
%4
Ömür beklentisi
85
Emeklilikte birikimli değer (1.000 dolar cinsinden)
Emeklilik yaşı
Birikim
yapmaya
başlama
(yıllar)
20
397
416
436
457
478
501
25
312
327
344
361
379
397
30
242
255
268
282
297
312
35
184
195
206
217
229
242
40
137
145
154
164
174
184
45
98
105
112
120
128
137
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 40
Emeklilik sonrası yıllık gelir (1.000 ABD doları cinsinden)
Emeklilik yaşı
Birikim
yapmaya
başlama
(yıllar)
20
29
32
34
38
41
45
25
23
25
27
30
32
36
30
18
19
21
23
25
28
35
14
15
16
18
20
22
40
10
11
12
13
15
17
9
10
11
12
45
7
8
Emeklilik maaşının, çalışma dönemindeki maaşına oranı
Emeklilik yaşı
Birikim
yapmaya
başlama
(yıllar)
20
%71
%77
%84
%92
%100
%110
25
%56
%61
%66
%72
%79
%87
30
%43
%47
%52
%57
%62
%68
35
%33
%36
%40
%44
%48
%53
40
%25
%27
%30
%33
%36
%40
45
%18
%19
%22
%24
%27
%30
41 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Ek 3: Ülke Karşılaştırmaları
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Düşük
%52
Endeks
%55
%50
%51
%62
%64
%66
%66
%41
%49
%37
%77
%30
%36
%64
%54
Orta Endeks %29
%28
%32
%25
%26
%24
%24
%23
%29
%29
%43
%20
%37
%34
%25
%26
Yüksek Endeks %18
%16
%18
%24
%13
%12
%10
%11
%30
%22
%20
%4
%33
%29
%11
%20
ORTALAMA %5,86
5.77
6.09
6.01
5.39
5.13
5.19
5.12
6.51
6.00
6.53
4.82
6.98
6.67
5.30
5.81
TOPLAM
Hollanda
Soru: Aegon Emekliliğe Hazırlık Endeksi (ARRI) Notları
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Yazılı bir
%13
planım var
%8
%15
%12
%8
%20
%6
%6
%21
%16
%12
%5
%21
%23
%10
%14
Bir planım
var fakat %43
yazılı değil
%32
%43
%41
%25
%28
%34
%47
%44
%42
%62
%37
%61
%47
%47
%40
Bir planım
%39
yok
%52
%37
%43
%57
%47
%55
%41
%31
%39
%24
%49
%17
%28
%40
%43
%4
%8
%5
%3
%9
%5
%5
%5
%4
%4
%1
%9
%2
%3
%3
%4
TOPLAM
Hollanda
Soru: Emeklilik planlama stratejinizi aşağıdakilerden hangisi en iyi şekilde tanımlamaktadır?
Bilmiyorum
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Devlet %45
%43
%51
%40
%45
%63
%53
%55
%42
%40
%40
%51
%24
%44
%50
%37
İş yeri
emeklilik %25
planları
%37
%19
%34
%28
%14
%22
%15
%29
%26
%26
%18
%30
%26
%23
%27
Tasarruflar
%30
ve Yatırımlar
%20
%31
%26
%26
%23
%25
%30
%29
%34
%33
%31
%47
%30
%27
%36
TOPLAM
Hollanda
Soru: Mevcut veya olası koşullarınız göz önüne alındığında, yukarıdaki üç ana kaynaktan hangisinden ve/veya hangi oranlarda gelmesi
muhtemeldir?
%9
%65
%63
%72
%53
%63
%13
%13
%6
%7
%8
Avustralya
%70
%9
%29
Türkiye
%63
%5
%40
Brezilya
%63
%8
%22
Hindistan
%75
%24
Japonya
Hayır %59
Bilmiyorum %10
%22
Çin
%20
Kanada
%29
ABD
Fransa
%32
Macaristan
Birleşik
Krallık
%17
Polonya
Almanya
Evet %31
İspanya
Hollanda
TOPLAM
Soru: Planladığınız emeklilik yaşınıza gelmeden önce çalışmaya devam edemez duruma gelecek olursanız, size gelir getirecek
bir ‘B planınız’ var mı?
%43
%17
%56
%43
%28
%31
%42
%65
%37
%49
%65
%60
%15
%18
%6
%8
%7
%9
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 42
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Eşim / hayat
arkadaşım %30
çalışıyor
Hollanda
TOPLAM
Soru: Aşağıdakilerden hangisi, eğer varsa, sağlık problemleri veya işinizi kaybetmeniz nedeniyle çalışamayacak durumda olmanız halinde
geçim kaynağı olarak ‘B planınızın’ bir parçası olacaktır?
%27
%34
%19
%21
%33
%32
%23
%29
%25
%41
%12
%39
%24
%36
%24
Arkadaşlardan /
aile üyelerinden
hediye
%9
%5
%3
%5
%6
%9
%4
%3
%11
%6
%13
%8
%16
%6
%10
%8
Banka kredileri
%9
%3
%1
%5
%6
%5
%7
%1
%9
%9
%13
%3
%18
%9
%9
%7
Tasarruflarım %61
%62
%47
%63
%42
%57
%56
%60
%59
%58
%74
%72
%74
%57
%53
%51
Veraset %16
%12
%19
%19
%16
%22
%14
%11
%16
%14
%10
%16
%20
%17
%25
%13
Mortgage
Kredisi %10
Sigortası
%16
%4
%8
%8
%11
%12
%4
%11
%12
%12
%6
%14
%11
%6
%12
Gelir koruma %21
%14
%8
%15
%17
%13
%18
%4
%17
%35
%15
%42
%18
%16
%28
İşverenimin
sağladığı
veya benim %20
satın aldığım
maluliyet
%21
%51
%5
%23
%18
%27
%4
%17
%28
%18
%11
%18
%19
%16
%14
Kritik
hastalıklar %22
sigortası
%13
%21
%12
%23
%16
%18
%11
%15
%19
%43
%9
%31
%17
%11
%15
İşsizlik
%15
Sigortası
%5
%19
%6
%8
%21
%20
%20
%5
%38
%3
%16
%19
%7
Evimi
küçültüyorum
%21
/ 2. evimi
satıyorum
%24
%19
%33
%9
%17
%23
%26
%19
%31
%19
%10
%18
%14
%36
Devletin
işsizlik %16
sigortası
%15
%23
%12
%12
%16
%16
%6
%16
%25
%26
%8
%14
%22
%12
Devletin
maluliyet %16
sigortası
%17
%18
%12
%12
%24
%14
%9
%19
%21
%28
%13
%16
%19
%11
Emeklilik
hesabından
hesaplarından
erken çekimler
%2
Diğer %10
%15
%26
%11
%11
%13
%10
%10
%10
%16
%12
%11
%5
%18
%8
%13
%9
%11
%3
%3
%3
%2
%5
%2
%3
%0
%3
%1
%4
%2
%2
%2
%1
%1
%3
%1
%1
%0
%1
%0
%0
%1
%1
Yukarıdakilerden
hiçbiri
%2
%3
%3
Bilmiyorum
%1
%1
%1
43 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Emeklilik
için birikim
yapmaya her %39
zaman özen
gösteririm
%39
%41
%43
%34
%28
%26
%31
%52
%45
%55
%27
%51
%38
%24
%37
Emekliliğim
için sadece
ara sıra %21
birikim
yapabiliyorum
%17
%24
%19
%24
%24
%19
%11
%20
%21
%18
%31
%28
%23
%23
%23
Şu an
emeklilik
için birikim
yapamıyorum %11
ama eskiden
bunu
yapıyordum
%11
%13
%17
%7
%16
%13
%13
%12
%12
%7
%11
%8
%12
%11
%12
İstediğim
halde
emeklilik %22
için birikim
yapamıyorum
%19
%13
%14
%28
%24
%30
%34
%11
%18
%18
%28
%12
%22
%37
%21
%14
%9
%7
%8
%8
%12
%10
%5
%4
%2
%3
%2
%4
%4
%6
TOPLAM
Hollanda
Soru: Aşağıdakilerden hangisi emeklilik birikimlerinize yaklaşımınızı en iyi şekilde tanımlamaktadır?
Emeklilik
için hiç
birikim
yapmadım
ve yapmaya
da niyetim
yok
%6
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 44
TOPLAM
Hollanda
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Soru: Lütfen işinizle ilgili şu beyanlara ne ölçüde katılıp katılmadığınızı belirtiniz.
“Emeklilik planları, her çalışanın ücretinin ve çalışma koşullarının temel öğelerinden biri olmalıdır.”
Hiç
katılmıyorum
%3
%1
%3
%1
%1
%4
%4
%5
%2
%3
%0
%2
%2
%5
%5
%2
Bazı
yönlerden
katılmıyorum
%3
%1
%4
%2
%3
%4
%6
%7
%3
%3
%1
%4
%3
%5
%5
%2
Ne
katılıyor, ne %20
katılmıyorum
%18
%22
%15
%23
%23
%31
%26
%15
%15
%13
%37
%10
%18
%24
%22
Bir ölçüde
%35
katılıyorum
%48
%38
%35
%36
%34
%36
%30
%31
%35
%42
%37
%34
%27
%26
%34
Tamamen
%35
katılıyorum
%29
%29
%42
%32
%30
%18
%24
%46
%43
%43
%17
%49
%41
%35
%37
Bilmiyorum
%4
%3
%4
%4
%4
%4
%5
%9
%2
%2
%1
%4
%2
%4
%4
%3
NET:
katılmıyorum
%6
%2
%7
%4
%4
%8
%10
%12
%5
%6
%2
%6
%5
%10
%11
%4
NET:
%70
katılıyorum
%77
%66
%77
%68
%65
%54
%54
%77
%77
%85
%54
%83
%68
%61
%71
TOPLAM
Hollanda
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Soru: Lütfen işinizle ilgili şu beyanlara ne ölçüde katılıp katılmadığınızı belirtiniz.
“Emeklilik planları, çalışanların kendilerini değerli hissedip işverenlerine sadakatle bağlı olmalarını sağlamak açısından benzersiz bir rol
oynarlar.”
Hiç
katılmıyorum
%5
%3
%4
%4
%5
%5
%5
%13
%4
%4
%1
%3
%4
%8
%7
%4
Bazı
yönlerden
katılmıyorum
%6
%7
%6
%6
%6
%4
%8
%9
%4
%6
%2
%9
%4
%7
%6
%8
Ne
katılıyor, ne %25
katılmıyorum
%34
%26
%25
%32
%24
%30
%27
%21
%22
%14
%46
%15
%20
%24
%27
Bir ölçüde
%33
katılıyorum
%37
%34
%33
%33
%32
%35
%25
%33
%34
%44
%27
%32
%28
%28
%37
Tamamen
%27
katılıyorum
%15
%26
%26
%18
%29
%19
%17
%35
%32
%39
%11
%42
%32
%30
%21
%4
%5
%5
%6
%7
%5
%4
%9
%4
%3
%1
%5
%3
%4
%4
%3
NET:
%10
katılmıyorum
%10
%10
%10
%11
%9
%13
%21
%8
%10
%3
%12
%8
%15
%14
%12
NET:
%60
katılıyorum
%52
%60
%59
%51
%61
%53
%42
%68
%66
%83
%37
%74
%61
%58
%58
Bilmiyorum
45 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
TOPLAM
Hollanda
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Aegon Emeklilik Araştırması Endeksi (ARRI) Bölüm Soruları
Soru: Emeklilikte yeterli gelir sahibi olmayı sağlamak konusunda kendinizi ne ölçüde şahsen sorumlu hissediyorsunuz?
Sorumlu
hissetmiyorum
=1
%3
%2
%2
%2
%5
%5
%4
%11
%1
%2
%1
%1
%2
%2
%4
%1
2
%4
%4
%4
%2
%7
%7
%4
%8
%2
%2
%3
%3
%3
%3
%5
%2
3 %21
%30
%21
%17
%29
%28
%26
%26
%10
%16
%18
%20
%14
%16
%24
%16
4 %32
%40
%32
%33
%30
%33
%30
%24
%32
%29
%45
%31
%33
%25
%26
%32
Çok sorumlu
hissediyorum %40
=5
%24
%42
%47
%29
%28
%36
%30
%55
%52
%32
%45
%48
%53
%40
%50
4.03
3.82
4.07
4.21
3.72
3.72
3.89
3.55
4.38
4.28
4.05
4.15
4.22
4.25
3.93
4.27
ORTALAMA
TOPLAM
Hollanda
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Aegon Emeklilik Araştırması Endeksi (ARRI) Bölüm Soruları
Soru: Emekliliğinizi finansal olarak planlama ihtiyacınızın ne kadar farkında olduğunuzu düşünüyorsunuz?
Hiç farkında
değilim = 1
%2
%2
%1
%3
%2
%6
%2
%5
%2
%3
%1
%1
%2
%2
%4
%2
2
%5
%5
%2
%6
%5
%11
%6
%13
%3
%4
%2
%4
%3
%3
%8
%4
3 %23
%27
%14
%22
%21
%33
%28
%37
%18
%21
%13
%27
%15
%14
%35
%22
4 %36
%38
%31
%33
%34
%35
%37
%33
%33
%31
%45
%37
%38
%30
%37
%34
Çok
farkındayım %34
=5
%27
%52
%37
%38
%14
%27
%13
%44
%41
%40
%31
%42
%51
%16
%37
3.94
3.82
4.29
3.96
4.00
3.41
3.80
3.35
4.15
4.03
4.21
3.93
4.14
4.26
3.53
3.98
ORTALAMA
TOPLAM
Hollanda
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Aegon Emeklilik Araştırması Endeksi (ARRI) Bölüm Soruları
Soru: Emekliliğinizi planlamak konusunda finansal konuları anlamak yönünden kendinizi ne kadar yeterli görüyorsunuz?
Çok
yetersizim
=1
%3
%5
%2
%4
%3
%4
%2
%2
%3
%3
%1
%10
%2
%1
%3
%3
2
%8
%13
%7
%8
%9
%9
%8
%5
%5
%6
%3
%24
%3
%3
%9
%8
3 %27
%34
%30
%29
%33
%32
%28
%24
%23
%26
%21
%41
%16
%16
%27
%29
4 %36
%29
%38
%36
%33
%35
%37
%35
%37
%35
%47
%19
%43
%35
%37
%36
Çok
yeterliyim %26
=5
%19
%24
%23
%24
%20
%24
%33
%33
%29
%28
%6
%36
%44
%23
%24
3.75
3.44
3.75
3.65
3.66
3.58
3.73
3.92
3.91
3.81
4.00
2.89
4.08
4.18
3.68
3.70
ORTALAMA
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 46
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Hiçbir
emeklilik
%13
planı yok
=1
%9
%11
%13
%21
%22
%16
%12
%11
%14
%8
%17
%6
%9
%17
%13
2 %13
%12
%12
%12
%16
%14
%19
%13
%8
%13
%9
%23
%6
%9
%14
%14
TOPLAM
Hollanda
Aegon Emeklilik Araştırması Endeksi (ARRI) Bölüm Soruları
Soru: Kendi bireysel emeklilik planlama sürecinizi göz önüne aldığınızda, bireysel emeklilik planlarınızın hali hazırda ne kadar geliştirilmiş
olduğunu düşünüyorsunuz?
3 %32
%39
%40
%29
%33
%31
%33
%35
%28
%29
%30
%39
%24
%25
%32
%31
4 %28
%29
%27
%25
%21
%24
%22
%26
%32
%28
%41
%17
%39
%30
%23
%26
Çok iyi
geliştirilmiş %14
bir plan = 5
%10
%10
%21
%10
%10
%10
%14
%21
%16
%12
%3
%25
%26
%14
%15
3.18
3.19
3.12
3.28
2.83
2.86
2.89
3.17
3.45
3.18
3.40
2.65
3.70
3.56
3.02
3.15
ORTALAMA
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Hiç hazırlıklı
değilim.
Emeklilik
için hemen
%19
hemen
hiç birikim
yapmıyorum
=1
%14
%15
%17
%24
%27
%27
%31
%15
%20
%7
%24
%7
%17
%26
%18
2 %17
%17
%20
%14
%18
%17
%21
%24
%11
%15
%16
%26
%8
%13
%23
%17
3 %30
%34
%31
%29
%30
%29
%29
%29
%27
%29
%32
%32
%24
%26
%28
%32
TOPLAM
Hollanda
Aegon Emeklilik Araştırması Endeksi (ARRI) Bölüm Soruları
Soru: Emekliliğinizi finanse etmek için kenara ayırdığınız tasarruflarınızı göz önünde bulundurduğunuzda, yeterince birikim yaptığınızı
düşünüyor musunuz?
4 %23
%23
%21
%24
%20
%18
%16
%13
%28
%22
%35
%15
%33
%23
%18
%21
Çok
hazırlıklıyım.
Zaten şu an
yeterince %12
biriktirmiş
durumdayım
=5
%12
%14
%16
%8
%8
%6
%3
%19
%14
%10
%3
%27
%20
%6
%12
2.92
3.04
2.99
3.09
2.70
2.62
2.53
2.33
3.24
2.94
3.23
2.46
3.66
3.17
2.55
2.91
ORTALAMA
47 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
TOPLAM
Hollanda
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Aegon Emeklilik Araştırması Endeksi (ARRI) Bölüm Soruları
Soru: Bu geliri elde edebileceğinizi düşünüyor musunuz?
Hayır,
emekliliğimde
geçim
kaynağım
olacak
düzenli geliri
oluşturma
yolunda olup
olmadığımı
bilmiyorum
%34
%37
%24
%37
%38
%38
%47
%37
%29
%35
%22
%50
%23
%26
%34
%42
Hayır,
emekliliğimde
geçim
kaynağım
olacak
düzenli
gelirin henüz
ancak dörtte
birini (%25)
oluşturma
yolundayım
%12
%8
%11
%15
%10
%11
%12
%14
%14
%13
%9
%10
%17
%11
%12
%15
Hayır,
emekliliğimde
geçim
kaynağım
olacak
düzenli
gelirin henüz
ancak yarısını
oluşturma
yolundayım
%16
%12
%23
%14
%18
%14
%17
%15
%14
%12
%18
%20
%16
%14
%22
%11
Hayır,
emekliliğimde
geçim
kaynağım
olacak
düzenli
gelirin henüz
ancak dörtte
üçünü (%75)
oluşturma
yolundayım
%13
%16
%18
%9
%15
%17
%11
%13
%10
%9
%19
%10
%8
%14
%14
%9
Evet,
emekliliğimde
geçim
kaynağım
olacak
düzenli geliri
oluşturma
yolundayım
%25
%28
%24
%25
%19
%21
%14
%20
%33
%31
%33
%10
%36
%35
%18
%23
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 48
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Emekliliğe
geçiş
sırasında
ana geçim %22
kaynağımın
işim olmasını
istiyorum
%17
%9
%19
%18
%19
%20
%12
%22
%22
%28
%42
%31
%20
%20
%23
Aktif kalmak
/ zihnimi
%59
aktif tutmak
istiyorum
%60
%62
%66
%44
%51
%53
%60
%63
%68
%56
%39
%66
%64
%49
%68
İstikrarlı
şekilde
yeterli
%24
düzeyde
birikim
yapmadım
%15
%30
%22
%26
%19
%21
%28
%28
%31
%26
%29
%19
%17
%26
%24
Emekli
maaşım
%20
beklediğimin
altında
%22
%21
%16
%30
%23
%26
%15
%21
%20
%13
%12
%17
%23
%36
%20
%6
%2
%3
%6
%10
%8
%3
%1
%6
%6
%8
%1
%16
%7
%6
%7
İşimi /
mesleğimi %39
seviyordum
%40
%41
%43
%27
%32
%30
%33
%45
%42
%37
%23
%59
%42
%25
%44
Sosyal
güvenlik
%33
konusunda
endişeliyim
%29
%37
%27
%35
%42
%46
%49
%32
%30
%34
%49
%43
%29
%29
Emeklilik
planımın
sağlayacağı
faydaların
%26
beklediğimden
az olacağı
konusunda
endişeliydim
%23
%25
%17
%31
%24
%42
%31
%25
%29
%18
%25
%22
%30
%32
%27
Emekli
maaşımla
ilgili genelde %33
endişeler
duyuyorum
%22
%42
%32
%44
%33
%48
%34
%28
%35
%31
%39
%23
%22
%43
%34
TOPLAM
Hollanda
Aşağıdakilerden hangisi, eğer varsa, emekliliğiniz döneminizde belirli bir ölçüde çalışmaya devam etmenizin ardında yatan önemli
etmenler arasında yer almaktadır?
Mesleğime
ara vermeyi
/ bir süre
izin almayı
planlıyorum
Diğer
neden(ler)
%3
%4
%3
%3
%2
%1
%1
%3
%4
%4
%3
%4
%4
%2
%2
%4
Bilmiyorum
%2
%5
%2
%2
%4
%2
%2
%1
%1
%2
%0
%1
%0
%1
%1
%1
49 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Vergi
%33
avantajları
%28
%32
%29
%32
%29
%38
%39
%30
%37
%40
%28
%32
%32
%30
%38
Finansal
konularda %18
eğitim
%14
%8
%13
%8
%15
%16
%8
%15
%16
%30
%20
%26
%24
%19
%19
Uzman
finansal %17
danışmanlık
%10
%12
%14
%9
%15
%16
%11
%16
%18
%30
%14
%28
%19
%15
%19
Basit
%21
ürünler
%11
%21
%21
%15
%14
%20
%11
%18
%20
%32
%10
%39
%25
%23
%25
Piyasalara
daha fazla %21
güven
%11
%13
%20
%14
%19
%17
%18
%21
%22
%33
%14
%31
%27
%18
%25
Emeklilik
birikimlerim
hakkında %21
daha fazla
bilgi
%10
%20
%18
%15
%19
%20
%15
%14
%16
%36
%21
%36
%23
%25
%20
Yönetim
ve izleme
açısından
daha %24
kullanışlı
araçlara
kolay erişim
%20
%16
%19
%21
%18
%27
%27
%19
%19
%33
%24
%39
%24
%25
%23
Yanlış ürün
satılmışsa
%17
yasal
koruma
%11
%16
%15
%9
%21
%21
%19
%11
%13
%23
%6
%25
%20
%15
%18
Ücret zammı %45
%34
%44
%42
%50
%48
%67
%59
%44
%47
%49
%18
%36
%45
%52
%43
İşverenimin
emeklilik
planıma
%26
eşit oranda
katkıda
bulunması
%22
%22
%19
%23
%24
%40
%31
%27
%28
%24
%25
%38
%26
%24
%20
Daha net
belirgin
%36
ekonomik
ortam
%22
%36
%22
%30
%41
%42
%51
%27
%27
%42
%34
%33
%43
%50
%30
TOPLAM
Hollanda
Soru: Aşağıdakilerden hangisi, eğer varsa, sizi emeklilik için birikim yapmaya teşvik ederdi?
Diğer
%3
%3
%4
%3
%2
%2
%3
%3
%3
%3
%2
%3
%2
%3
%2
%3
Bilmiyorum
%9
%21
%12
%12
%15
%10
%8
%6
%11
%11
%2
%17
%3
%5
%6
%10
Geçersiz Şu an zaten
yeterince
birikimim var
%4
%7
%7
%9
%3
%2
%1
%2
%6
%6
%1
%3
%1
%2
%1
%5
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 50
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Yaşını başını almış
olan çalışanlara %21
uygun işler
%13
%21
%13
%12
%15
%14
%17
%17
%16
%44
%9
%34
%25
%18
%19
Yarı zamanlı
%24
çalışma seçeneği
%22
%30
%27
%21
%17
%21
%24
%24
%27
%28
%17
%34
%20
%16
%29
Yeniden
eğitim veya
%14
yeni beceriler
kazandırma
%9
%13
%8
%11
%10
%12
%7
%10
%8
%28
%7
%24
%17
%12
%12
Esnek emeklilik
planları /
normal emeklilik %19
yaşından sonra
çalışma
%12
%11
%19
%8
%11
%10
%12
%24
%19
%36
%19
%37
%19
%21
%18
Finansal
%15
danışmanlık
%12
%10
%14
%7
%11
%9
%6
%17
%16
%23
%4
%37
%23
%10
%14
%6
%7
%8
%8
%14
%9
%19
%12
%42
%10
%42
%26
%19
%8
TOPLAM
Hollanda
Soru: İşvereniniz çalışanların emekliliğe geçişine yardımcı olmak için varsa aşağıdakilerden hangisini sağlamaktadır?
Emeklilikte
işveren
tarafından %17
sağlanan sağlık
hizmetleri
%2
%2
%2
%1
%1
%1
%2
%3
%2
%1
%3
%1
%3
%3
%4
%2
Yukarıdakilerden
%31
hiçbiri
%23
%32
%29
%35
%46
%40
%37
%27
%35
%15
%38
%14
%33
%33
%35
Bilmiyorum %17
%39
%19
%25
%25
%14
%19
%19
%19
%18
%3
%24
%4
%9
%13
%17
Diğer
51 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
TOPLAM
Hollanda
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Soru: Mevcut işvereninizin sizi iş yeri emeklilik sistemine otomatik olarak dahil ettiğini ve sizden yıllık maaşınızın veya ücretinizin %6’sını
bu plana katkı payı olarak vermeniz beklendiğini düşünün. Böyle bir durum sizin için cazip olur muydu?
Hiç cazip
olmazdı
%5
%5
%5
%5
%6
%9
%6
%10
%5
%6
%2
%3
%2
%3
%7
%8
Bazı
yönlerden
cazip
olmazdı
%6
%8
%8
%5
%7
%8
%10
%6
%6
%5
%3
%9
%3
%3
%8
%7
Fark etmezdi %20
%31
%23
%17
%22
%21
%25
%21
%16
%14
%11
%39
%14
%11
%22
%17
Bir bakıma
%37
cazip olurdu
%37
%35
%40
%38
%36
%40
%34
%32
%37
%46
%34
%39
%27
%37
%37
Çok cazip
%27
olurdur
%10
%25
%27
%18
%22
%12
%25
%38
%34
%37
%6
%39
%53
%23
%26
%5
%9
%4
%5
%9
%3
%6
%4
%3
%4
%1
%9
%3
%3
%3
%4
NET: cazip
%11
olmazdı
%13
%13
%10
%13
%18
%16
%16
%11
%11
%5
%11
%6
%5
%14
%15
NET: cazip
%64
olurdu
%47
%60
%67
%56
%58
%53
%58
%70
%71
%83
%40
%78
%81
%60
%64
Bilmiyorum
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Yurt dışına
%12
yerleşmek
%13
%12
%14
%14
%9
%11
%13
%10
%12
%13
%8
%17
%15
%14
%11
Seyahat %63
%52
%66
%55
%62
%74
%61
%60
%55
%61
%76
%44
%55
%76
%66
%68
TOPLAM
Hollanda
Soru: Aşağıdakilerden hangisi, eğer varsa, sizin için önemli sayılabilecek emeklilik hayalleri arasında yer almaktadır?
Eğitim %12
%6
%3
%9
%8
%13
%4
%13
%11
%9
%23
%15
%18
%20
%10
%9
Arkadaşlarla
ve aileyle
daha %58
fazla vakit
geçirmek
%49
%66
%53
%55
%60
%60
%63
%54
%55
%68
%38
%61
%62
%65
%57
Yeni hobiler
peşinde %49
koşmak
%40
%58
%46
%46
%47
%55
%41
%43
%48
%57
%46
%47
%51
%59
%46
İş kurmak %10
%3
%3
%5
%2
%6
%6
%9
%9
%10
%9
%7
%31
%25
%23
%7
Gönüllü iş %27
%28
%26
%24
%28
%23
%11
%19
%31
%32
%22
%13
%44
%30
%35
%35
Aynı alanda
çalışmaya
%16
devam
etmek
%17
%14
%15
%9
%8
%14
%20
%19
%15
%14
%25
%24
%17
%16
%17
Faklı bir
alanda
olmak
kaydıyla %11
çalışmaya
devam
etmek
%8
%8
%9
%6
%3
%11
%10
%10
%11
%10
%18
%22
%16
%18
%8
Yukarıdakilerden
hiçbiri
%3
%4
%2
%4
%3
%2
%2
%2
%6
%3
%0
%5
%1
%1
%2
%4
Bilmiyorum
%3
%7
%2
%4
%5
%2
%3
%1
%4
%4
%1
%7
%1
%1
%1
%3
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 52
Almanya
Birleşik
Krallık
Fransa
İspanya
Polonya
Macaristan
ABD
Kanada
Çin
Japonya
Hindistan
Brezilya
Türkiye
Avustralya
Hiç emin
%15
değilim
%10
%12
%11
%16
%17
%44
%36
%11
%11
%3
%17
%3
%14
%19
%14
Çok emin
%26
değilim
%24
%31
%27
%41
%39
%35
%26
%17
%22
%13
%36
%10
%23
%42
%24
Bir ölçüde
%34
eminim
%39
%39
%36
%33
%32
%15
%24
%36
%41
%34
%33
%42
%34
%28
%39
Çok eminim %18
%19
%12
%14
%4
%9
%3
%9
%22
%17
%42
%5
%34
%24
%7
%16
Son derece
eminim
%5
%4
%3
%7
%2
%1
%1
%3
%11
%6
%7
%3
%10
%5
%3
%4
Bilmiyorum
TOPLAM
Hollanda
Soru: Rahat bir yaşam süreceğinizi düşünerek tamamen emekli olabileceğiniz konusunda ne kadar eminsiniz?
%2
%3
%1
%5
%5
%2
%2
%2
%3
%2
%1
%6
%2
%1
%1
%3
NET: Emin
%42
değilim
%35
%44
%38
%57
%56
%80
%62
%28
%33
%16
%53
%13
%37
%61
%39
NET: Çok/
son derece %22
eminim
%23
%16
%21
%6
%10
%4
%12
%34
%23
%49
%8
%44
%28
%10
%20
53 | Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015
%7
Emekli
maaşının
beklentinin %20
altında
olması
%27
Aktif kalmak
/ zihnimi
%45
aktif tutmak
istemiştim
%47
%80
%60
%45
%47
%40
Avustralya
%19
%6
%11
%9
%13
%19
%50
%17
%33
%13
%17
%9
%13
%19
%28
%11
%33
%60
%17
%58
%63
%33
%55
%88
%25
%28
%44
%60
%44
%70
%50
%83
%50
%28
%45
%63
%19
%22
%56
İşimi /
mesleğimi %18
seviyordum
%7
%22
%40
%17
%25
%50
%17
%18
%13
%31
%11
%22
Yeterince
birikimim %17
yoktu
%7
%8
%13
%22
%27
%31
%39
%11
Devletin
sağladığı
emeklilik
gelirlerinin
beklentinin %13
altında
olacağı
konusunda
endişeliydim
%7
İşverenin
sağladığı
emeklilik
haklarının
beklentinin %18
altında
olacağı
konusunda
endişeliydim
%13
Emekli
maaşıyla
ilgili genel
endişeler
%7
%9
Öngörülemeyen
finansal %13
yükümlülükler
Diğer
neden(ler)
%27
Hindistan
%6
Japonya
ABD
Macaristan
Polonya
İspanya
Fransa
Birleşik
Krallık
Almanya
%13
Türkiye
%4
%33
Brezilya
Tam
zamanlı iş
bulamıyordum
ve bu
nedenle
yarı zamanlı
çalıştım
%11
Çin
%6
Kanada
Mesleğe ara
verme isteği
Hollanda
TOPLAM
Soru: Planladığınızdan daha geç yaşta emekliye ayrılmak için ücretli çalışmaya devam edip emekliliğinizi ertelemenizde aşağıdakilerden
hangisi, eğer varsa, önemli etmen oldu?
%3
%20
%20
%50
%11
%30
%17
%25
%11
%18
%25
%19
%17
%33
%11
%60
%17
%25
%17
%18
%13
%31
%28
%11
%11
%20
%6
%9
%25
%11
%19
%11
%13
%22
%7
%11
%50
%8
%13
%28
%25
%22
%13
Bilmiyorum
Aegon Emekliliğe Hazırlık Anketi 2015 | 54
0850 222 0 312
/Aegon Türkiye

Benzer belgeler