Eva de Vitray-Meyerovitch

Yorumlar

Transkript

Eva de Vitray-Meyerovitch
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH
HAVVA
(Muhammed İkbal, Mevlâna Muhammed Celâleddin-i Rûmî, Şems-i Tebrizî)
“Eva nihâyet, papanın yanılmazlığı, teslis,
aforoz, azizlerin mâsûmiyetleri, doğmalarla ve sırlarla örülü
bir din anlayışı, İncil’in yüzlerce çeşidinin oluşu, günah çıkarma, kilise vergisi,
İncil’in akıl ve bilimle olan tezatları gibi, birçok konuları tek tek sorgulamaya başlar.
Sonunda vardığı sonucu açıklar:”
“Hıristiyanlık İslâm’dan üstün bir din değildir.”
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
11.11.2014
“Hiç insan Mevlâna’yı okuduktan sonra Müslüman olmaz mı?”
Eva de Vitray
Eva de Vitray-Meyerovitch
Giriş
Eva
de
VitrayMeyerovitch, 1909 yılında aristokrat ve Katolik bir Fransız
âilenin çocuğu olarak dünyâya gelir, âilesi tarafından özel
okullarda eğitilir, Katolik ve aristokrat olarak yetiştirilir.
1
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
Latince-Grekçe bölümünü bitirerek liseden mezun olur.
Ardından hukuk tahsilini tamamlar ve felsefe doktorası
yapar.
Eva, hukuk ve felsefe eğitimi aldıktan sonra,
çalışmalarını edebiyat, felsefe ve tasavvuf konuları üzerinde
yoğunlaştırır. Fransa’nın İlmî Araştırmalar Millî Merkezi
(CNRS) üyesi olarak bu müessesede yöneticilik ve
uzmanlık yapar.
Mevlâna ile İkbal’in hemen hemen bütün eserlerini
Fransızca’ya çevirir. Gerek bu tercümeleri, gerekse yaptığı
çeşitli konuşmalarıyla çok sayıda Fransız aydının İslâm’a
ısınmasına ve pek çok insanın da Müslüman olmasına
sebep olur.
Mısır’daki Ezher Üniversitesi dâhil olmak üzere,
dünyânın birçok ülkesindeki üniversitelerde dersler ve
konferanslar verir. Mevlâna’yı mürşidi olarak gören ve
Türkiye’yi ve insanımızı çok seven Prof. Dr. Eva,
Müslüman olduktan sonra Havva adını alır. Havva Hanım,
24 Temmuz 1999′da vefât eder. Eva de VitrayMeyerovitch’in telif ve tercüme olarak kırk kadar eseri
vardır.
2
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
Hıristiyanlıkta 3 Tanrı Kavramı
Eva de vitray-Meyerovitch Hristiyanlıktaki 3 tanrı
kavramına bir türlü akıl erdiremez.
Eva, Batı’yı ve insanları pozitivizmin pençesinden
kurtarmak için modern insanın ve kendisinin içine düştüğü
krizlere teolojik açıdan çözümler aramaya başlar. Bu
yüzden hayâtının büyük bir kısmını kilisede ve râhiplerle
birlikte geçirir. Hıristiyanlık’taki 3 tanrı kavramına bir türlü
akıl erdiremez. Birçok saygın teologlarla tartışmalara girse
bile, bu konularda ruh ve aklını tatmin edecek bir cevap
alamaz. Ancak bir noktada ümitli olmaktadır1. Kendi
kendine:
“Allah’a duâ et de sorunlarını gidersin2.” diyordu.
İslâm’dan üstünlüğü
Felsefe doktorasıyla tereddütleri iyice artan Eva, papaz
ve konsüllerin aldığı kararlara uymak zorunda olmasından,
duyduğu büyük bir rahatsızlıkla bir arayış içerisine girer.
Eva, bir insanın her istediği için ‘aramakla
Anonim, Prof. Dr. Eva de Vitray-Meyerovitch, Alındığı elektronik adres:
http://www.tulipandrose.net/turkce/dinfeneri/Eve_De_Vitray_Meyerovich.htm
, En son erişim târihi: 18.03.2011.
2
Altıntaş, R., Prof. Dr. Eva de Vitray-Meyerovitch, Duanın Ruhu, çev.
Cemal Aydın, Şule Yay., 4. bsk., İstanbul 2004, s. 9-11.
1
3
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
bulunamayacağını” bildiği hâlde, isteklerine kavuşanların
‘ancak arayanların olduğunu’ da biliyordu. İşte o, bu
yüzden arayışına devam etti.
Eva nihâyet, papanın yanılmazlığı, teslis, aforoz,
azizlerin mâsûmiyetleri, doğmalarla ve sırlarla örülü bir
din anlayışı, İncil’in yüzlerce çeşidinin oluşu, günah
çıkarma, kilise vergisi, İncil’in akıl ve bilimle olan tezatları
gibi, birçok konuları tek tek sorgulamaya başlar. Sonunda
vardığı sonucu açıklar:
“Hıristiyanlık İslâm’dan üstün bir din değildir.3”
De Vitray-Meyerovitch Mevlânâ’yı Tanıması
Derken kader onu Dr. Muhammed İkbal’in “İslâm’da
Dinî Düşüncenin Yeniden İnşâsı” isimli eseri ile
karşılaştırır. Bu an, sanki tüm sorularına bir anda cevap
bulduğunu zannedercesine sevinir.
Bu eser ona bir kılavuzluk görevi yapar. Nihâyet
Mevlânâ’yı tanır. Çünkü Mevlânâ da İkbal’e mürşitlik ve
rehberlik etmiştir. Her ikisi de aynı İslâm Kültürü’nün
âşığıdırlar.
3
Anonim, Prof.Dr. Eva de Vitray-Meyerovitch: Mevlâna İle Gelen Hidâyet,
Alındığı Internet Elektronik Adresi, http://www.tulipandrose.net/wp/2011/02/12/prof-dreva-de-vitray-meyerovitch-mevlana-ile-gelen-hidayet/, En Son Erişim Târihi: 18.03.2011.
4
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
Bu noktada bu yeni gelişmelere ilişkin olarak:
“Benim için İslâm’ı keşfetmek, kaybedilenleri yeniden
bulmak, ayrı düştüklerime kavuşmak gibi bir şeydir4.”
diyen Eva Hanım, Muhammed İkbal’in eserinde adı ve
şiirleri sık sık geçen Mevlâna’dan çok etkilenir.
De Vitray-Meyerovitch’in Esrarengiz Rüyâsı
Eva, İslâm’a adım adım yaklaştığının farkındadır. Fakat
katı olan Katoliklik’ten gelen Eva’nın Müslüman olmaya
karar vermesi, Müslümanlığını açıklaması kolay bir şey
değildir. Çünkü o, Anglikan bir büyükanne tarafından
Katolik mezhebinde yetiştirilmiştir. Kocası Yahûdi olup işi
kolay değildir. Bu yüzden o, sürekli bir şekilde ıssız ve
sessiz gecelerde gönlünü ve ellerini açarak Allah’a (CC)
yönelir ve kendisine bir çıkış yolu ve gerçeği göstermesini
ister.
Derken bir gün rüyâsında mezara gömüldüğünü ve
mezar taşında isminin Arapça ve Farsça olarak Havva
şeklinde yazıldığını görür. Uyandığı zaman kendisine şöyle
denildiğini hatırlar:
4
Anonim, Eva de vitray-meyerovitch (Havva Hanımefendi), Alındığı Internet
Elektronik Adresi, http://fr-fr.facebook.com/pages/Eva-de-vitray-meyerovitch-HavvaHan%C4%B1mefendi/109845055757936, En Son Erişim Târihi: 18.03.2011.

CC kısaltması, “Celle Celâlühû - O’nun şânı çok yücedir.” demektir.
5
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
“Bak, sen bir işâret istedin, işte senin işâretin! Sen
Müslüman bir hanım olarak gömüleceksin!5”
Artık o, kararını vermiştir, 1964 yılında Müslüman olur.
De Vitray-Meyerovitch ve İstanbul’daki Mezar Taşı
Zaman geçer. Eva bu rüyâyı unutur. Fakat yeni
hayâtında İslâm’ı esaslı bir şekilde öğrenmeye ve
öğrendiklerini yaşamaya devam eder. On beş sene sonra
İstanbul’a gelir. İstanbul’da, birkaç yıl önce UNESCO’nun
oluruyla semâ yapmaları için Paris şehir tiyatrosuna gelen,
semâzenlerden birisiyle karşılaşır6. Semâzen ona:
“Mâdem Mevlâna ile bu kadar çok ilgileniyorsun, şimdi
müze durumundaki eski bir Mevlevî tekkesinde yürüttüğüm
çalışmaları gelip bir görseniz!7” der.
Eva Hanım, bu Mevlevî tekkesinin mezarları arasında
dolaşırken, gözü bir mezar taşına ilişir. Bu rüyâsında
gördüğü kendi mezar taşının aynısıdır. Mevlevî olan
mihmandarına:
5
Anonim, Hz. Pir'in Gölgesinde..., Alındığı Internet Elektronik Adresi,
http://www.semazen.net/news_detail.php?id=905, En Son Erişim Târihi: 18.03.2011.
6
Anonim, Eva'dan Havva'ya (Meyerovitch'in Hayatı), Alındığı Internet
Elektronik Adresi, http://www.pozitifhaberler.com/haber/7071/eva-dan-havva-yameyerovitch-in-hayati--haberi.html, En Son Erişim Târihi: 18.03.2011.
7
Aydın, C., Eva De Vitray, İslâm’ın Güler Yüzü, çeviri, İstanbul: Şule Yayınları,
2003.
6
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
“Üzerinde Havva yazan bu garip mezar taşı da ne?”
diye sorar. Mihmandar, bunun “bir kadına âit mezar taşı
olduğunu ve mezarlıktaki çalışmalarında, hayatta iken
Mevlevî dervişi olan ve buraya gömülmek isteyen
kadınların şu anda üzerleri toprakla dolmuş olan boş
mezarlarını gün yüzüne çıkarmaya çalıştığını8” ekler. Yâni,
‘boş mezar yeridir buralar’ der.
Sonuç olarak Eva, bu boş mezar taşında gördüğü Havva
isminin kendi ismi olduğuna karar verir.
De Vitray-Meyerovitch Hac’ca Gidiyor
Eva’nın karşılaştığı olağanüstü olaylar bitmez. Hacca
gidebilmek için Ezher Üniversitesi’nden Müslüman
olduğuna ilişkin bir belge almak için Mısır’a gider.
Üniversite yetkilisi, kendisine:
“Müslüman olduktan sonra hangi adı aldınız?” diye
sorar. O da henüz bir Müslüman adının olmadığını söyler.
Yetkili mutlaka bir Müslüman isminin olması gerektiğini
söyler. Ne yapacağını bilemediği bir anda üniversite
yetkilisi kendisine:
8
Anonim, Mevlânâ'sına Kavuşan Parisli Mevlevî: Eva Hanım, Alındığı Internet
Elektronik Adresi, http://www.hiziracil.tr.gg/-Eva-de-Vitray_Meyerovitch.htm, En Son
Erişim Târihi: 18.03.2011.
7
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
“Eva Kur’an’da Havva olarak geçen bir kelime!9” der.
Böylece, Eva, yeni şekliyle Havva’ya dönüşür. Bu isim,
zâten onun rüyâsında gördüğü mezar taşının üzerindeki
kendi ismidir. Yeni adıyla Havva Hanım, Allah’ın (CC) bu
sayısız nîmetleri karşısında şükretmekten başka bir şey
yapamaz.
Sonuç olarak Havva Hanım, Muhammed İkbal’in
eserinde ismini gördüğü Mevlânâ’nın ulvî mesajıyla 1964
yılında İslâm’la müşerref olmuştur10.
Ebedî Mevlâna Hayranlığı
Nasıl Müslüman olduğunu soran çevresindeki insanlara
Havva Hanım hep:
“Hiç insan Mevlâna’yı okuduktan sonra Müslüman
olmaz mı?” diyerek Mevlâna’nın büyüklüğüne işâret eder.
Ona göre Mevlânâ en büyük Müslüman psikiyatristtir.
Müslüman olduktan sonra Eva Hanım, Mevlânâ ve M.
İkbal’in bütün eserlerini Fransızca’ya çevirir. O,
9
Anonim, Meyerovitch, Mevlâna'nın yakınına defnedildi, Alındığı Internet
Elektronik Adresi, http://www.timeturk.com/tr/2008/12/17/meyerovitch-mevlana-ninyakinina-defnedildi.html, En Son Erişim Târihi: 18.03.2011.
10
Anonim, Meyerovitch, Mevlâna'nın Yakınına Defnedildi, Alındığı Internet
Elektronik Adresi, http://www.timeturk.com/tr/2008/12/17/meyerovitch-mevlana-ninyakinina-defnedildi.html, En Son Erişim Târihi: 18.03.2011.
8
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
Fransa’daki çalışmalarıyla
seçmesine sebep olur.
birçok
kimsenin
İslâm’ı
Prof. Dr. Havva Hanım’ın, 26 Mayıs 1998′de Konya’da
düzenlenen sempozyumda yaptığı “Mevlâna ve Psikoloji”
konulu konuşmasının sonunda:
Havva Hanım
“Benim gibi yaşlı bünyesi, hasta kalbiyle kilometreler
katetmek bile, Hz. Mevlâna’nın huzûrunda yorgunluk değil,
mutluluk verir. Onun mâneviyatının gölgesinde Kıyâmet’e
kadar kalabilmek için beni Konya’ya gömün!” diye vasiyet
etmiştir.
9
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
Havva Hanım, 24 Temmuz 1999 târihinde vefât
etmiştir. Onun bu isteği 10 yıl sonra gerçekleşmiştir11,12.
Yapılan görüşmeler sonucunda nihâyet âilesi iknâ
edilen Havva Hanım’ın nâşı 17 Aralık 2008 Çarşamba günü
Konya’ya defnedilmiştir13.
Eva Hanım’ın, yolunu aydınlatan Muhammed İkbal ve
onun mürşidi olan Mevlâna kimdir?
Muhammed İkbal
Muhammed İkbal, 1873’te Pakistan’ın Pencap
eyâletine bağlı Siyalkut kentinde doğmuştur. O, mutasavvıf
bir anne ve babanın oğludur.
İlk eğitimini Kur’an üzerine alan Muhammed İkbal,
Kur’an eğitimini medresede tamamladıktan sonra, Arapça
ve Farsça hocasının yönlendirmesiyle İslâm edebiyâtına
11
Biygrafi.net, Prof. Dr. Eva De Vitray Meyerovitch, Alındığı Internet Elektronik
Adresi, http://www.biyografi.net/kisiayrinti.asp?kisiid=4429, En Son Erişim Târihi:
06.11.2014.
12
Anonim, Meyerovitch, Mevlâna'nın Yakınına Defnedildi, Alındığı Internet
Elektronik Adresi, http://www.timeturk.com/tr/2008/12/17/meyerovitch-mevlana-ninyakinina-defnedildi.html, En Son Erişim Târihi: 18.03.2011.
13
DÜNYA BİZİM, Meyerovitch İslâmı güzel güzel anlatıyor, Alındığı İnternet
Elektronik Adresi,
http://www.dunyabizim.com/?aType=haberYazdir&ArticleID=9385&tip=haber, En Son
Erişim Târihi: 06.11.2014.
10
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
merak sarmıştır. Lahor’da yükseköğrenimini tamamladıktan
sonra Doğu Dilleri Fakültesi’ne hoca olarak tâyin olmuştur.
İlk şiirleri bu yıllarda yayınlanmaya başlamıştır.
1905’de Londra’daki Chambrich Üniversitesi’nin
felsefe ve iktisat bölümünden mezun olan İkbal, Londra’da
üç sene kadar kalmıştır. İkbal, burada Arap Dili ve
Edebiyatı Fakültesi’nde hocalık yaparken, bilhassâ
Londra’da ilgi görmesine sebep olacak çeşitli İslâmî
konularda bir dizi konferans vermiştir.
Londra’da kaldığı müddet zarfında hukuk tahsili yapan
İkbal, savcılık diplomasını aldıktan sonra Almanya’ya
giderek Münih Üniversitesi’nde felsefe dalında doktora
yapmıştır. 1908 yılında Hindistan’a döndüğü zaman, yazı
ve şiirlerine hayranlık duyanlar tarafından büyük bir
coşkuyla karşılanmıştır.
Muhammed İkbal ülkesinin siyâsetine katılmış ve
halkını bu konularda yönlendirmiştir. Onun bu konudaki
düşüncesi:
"Siyâset; çalışmak, izzet ve şerefe dâvet etmektir."
şeklindedir. Onun Müslüman Hintli mücâhitler adıyla
yazdığı
şiirleri
Hindistan’daki
Müslümanların
hareketlenerek İngiliz sömürüsüne başkaldırmalarında ve
Pakistan’ın kuruluşunda büyük tesirleri olmuştur. Bu
11
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
yönüyle İkbal, Hindistan ve Pakistan’ın M. Akif Ersoy’u
olmuştur14.
1926’da Pencap eyâletinden Hukuk Komisyonu’na seçilen
İkbal, 1930’da Pakistan devletinin kuruluşu konusunda
kendisine has görüşüyle insanların huzûruna çıkmış, Hindistan’ın
bölünmesinin din, ırk ve dil esâsına göre taksimini öngörmüştür.
Daha sonra 1932’de Londra’da anayasa hazırlamak için
oluşturulan ve çok uzun münâkaşalara sahne olan kongreye
katılan İkbal, o sırada şiddetli ve uzun sürecek bir hastalığa
yakalanmış, uzun süren bu hastalıktan sonra 21 Nisan 1938
târihinde vefât etmiştir15.
Mevlâna Muhammed Celâleddin-i Rûmî
Mevlâna’nın asıl adı, Muhammed Celâleddin’dir.
Mevlâna ve Rûmî, kendisine sonradan verilen
isimlerdendir. Efendimiz mânasına gelen Mevlâna ismi
ona, Konya’da ders okutmaya başladığı sırada verilmiştir.
Bu isim Şems-i Tebrizî ve Sultan Veled’den îtibâren
14
baktabul, Muhammed İkbal kimdir? , Alındığı İnternet Elektronik Adresi,
http://www.baktabul.com/dusunurler/19761-muhammed-ikbal-1873-1938-kimdirmuhammed-ikbal-hayati-biyografisi.html, En Son Erişim Târihi: 06.11.2014.
15
cep-x.com, Muhammed İkbal kimdir? Alındığı İnternet Elektronik Adresi,
http://www.cep-x.com/biyografiler/239363-muhammed-ikbal-kimdir-hakkinda.html, En
Son Erişim Târihi: 06.11.2014.

Rûmî, Anadolu demektir. Mevlâna’nın, Rûmî diye tanınması, geçmiş yüzyillarda
Diyâri Rum denilen Anadolu ülkesinin vilâyeti olan Konya’da uzun müddet oturması,
ömrünün büyük bir kısmının orada geçmesi ve türbesinin orada olmasındandır.
12
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
Mevlâna’yı sevenlerce kullanılmış; âdetâ adı yerine sembol
olmuştur16.
Mevlâna, 30 Eylül 1207 yılında, bugünkü
Afganistan’da bulunan, eski büyük Türk kültür beldesi Belh
şehrinde doğmuştur, Türk olup asîl bir âileye mensup olan
Mevlâna’nın annesi, Belh Emîri Rükneddin’in kızı Mümine
Hatun; babaannesi, Harezmşahlar hanedânından Türk
prensesi, Melîke-i Cihan Emetullah Sultan’dır.
Mevlâna’nın Doğum târihi ise (6 Rebiu’l Evvel, 604)
30 Eylül 1207′dır. Bâzı araştırmacıların tespitine göre,
O’nun doğum târihi 1182′dir.
Babası, Sultânü’l-Ulemâ ünvânı ile tanınmış,
Muhammed Bahâeddin Veled; büyükbabası, Ahmet Hatibî
oğlu Hüseyin Hatibî’dir.
Sultânü’l-Ulemâ Bahaeddin Veled, bâzı siyâsî olaylar
ve yaklaşmakta olan Moğol istilâsı yüzünden Belh’den
ayrılmak zorunda kalmıştır. Sultânü’I-Ulemâ’nın ilk durağı
Nişâbur olmuş, burada tanınmış mutasavvıf Ferîdüddin
Attar ile karşılaşmışlardır. Mevlâna, burada küçük yaşına
16
Türkçebilgisi, Mevlana Muhammed Celaleddin-i Rumi hakkında ansiklopedik
bilgi Alındığı İnternet Elektronik Adresi,
http://www.turkcebilgi.com/mevlana_muhammed_celaleddin-i_rumi/ansiklopedi, En Son
Erişim Târihi: 18.03.2011.
13
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
rağmen Ferîdüddin Attar’ın ilgisini çekmiş ve takdirlerini
kazanmıştır.
Sultânü’I Ulemâ Nişâbur’dan Bağdat’a ve daha sonra
Kûfe yolu ile Kâ’be’ye hareket etmiştir. Hac farîzasını
yerine getirdikten sonra, dönüşte Şam’a uğramış, Şam’dan
sonra Malatya, Erzincan, Sivas, Kayseri, Niğde yolu ile
Karaman’a gelip orada Subaşı Emir Mûsâ’nın yaptırdıkları
medreseye yerleşmişlerdir.
1222 yılında Karaman’a gelen Sultânü’l-Ulemâ ve
âilesi, burada 7 yıl kalmışlardır. Mevlâna 1225 yılında
Şerefeddin Lala’nın kızı Gevher Hâtun ile Karaman’da
evlenmiş bu evlilikten Mevlâna’nın Sultan Veled ve
Alâeddin Çelebi adlı iki oğlu olmuştur.
Yıllar sonra Gevher Hâtun’u kaybeden Mevlâna bir
çocuklu dul olan Kerrâ Hâtun ile ikinci evliliğini yapmıştır.
Mevlâna’nın bu evlilikten de Muzaffereddin ve Emir Âlim
Çelebi adlı iki oğlu ile Melîke Hâtun adlı bir kızı dünyâya
gelmiştir.
Bu yıllarda Anadolu’nun büyük bir kısmı baş şehri
Konya olan Selçuklu Devleti’nin egemenliği altında idi. O
sırada hükümdarı Alâeddin Keykubâd olan Selçuklu
Devleti en parlak devrini yaşıyordu. Alâeddin Keykubâd
Sultânü’I-Ulemâ
Bahaeddin
Veled’i
Karaman’dan
Konya’ya dâvet etmiş ve Konya’ya yerleşmesini istemiştir.
14
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
Sultanın dâvetini kabul eden Bahaeddin Veled, 3
Mayıs 1228 yılında âilesi ve dostları ile Konya’ya
gelmişlerdir. Sultan Alâeddin kendilerini muhteşem bir
törenle karşılamış ve Altunapa (İplikçi) Medresesi’ni
ikâmetlerine tahsis etmiştir.
Sultânü’l-Ulemâ, 12 Ocak 1231 yılında Konya’da vefât
etmiştir. Sultânü’I-Ulemâ ölünce, talebeleri ve müridleri
Mevlâna’nın çevresinde toplanmış Mevlâna’yı babasının
tek vârisi olarak görmüşlerdir. Gerçekten de Mevlâna
büyük bir ilim ve din bilgini olmuş, İplikçi Medresesi’nde
vaazlar vermeye başlamıştır.
Mevlâna 15 Kasım 1244 yılında Şems-i Tebrizî ile
karşılaşmış, ancak berâberlikleri uzun sürmemiş Şems
âniden ölmüştür. Hayâtını “Hamdım, piştim, yandım”
sözleri ile özetleyen Mevlâna 17 Aralık 1273 Pazar günü
vefât etmiştir.
Mevlâna ölüm gününü yeniden doğuş günü olarak
kabul ediyordu. O öldüğü zaman sevdiğine yâni Allah’ına
(CC) kavuşacaktı. Onun için Mevlâna ölüm gününe düğün
günü veyâ gelin gecesi mânasına gelen “Şeb-i Arûz”
diyordu ve dostlarına ölümünün ardından ‘ah-ah, vah-vah
edip ağlamayın’ diyerek vasiyet etmiştir.
15
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
En önemli eserleri, Mesnevî, Dîvân-ı Kebîr, Mektubât,
Fîhi Mâ Fih, Mecâlis-i Seb’â’dır17.
Mevlâna’nın yetişmesinde Şems-i Tebrizî’nin büyük
etkisi vardır.
Şems-i Tebrizî
Asıl ismi Mevlâna Muhammed olan Şems-i Tebrizî,
1185 yılında Tebriz‘de dünyâya gelmiştir. Melik Dad oğlu
Ali’nin oğludur18.
Mevlâna Muhammed, küçük yaşlarda bile çok hevesli
olduğu mânevî ilimleri öğrenmek için diyar diyar gezmiştir.
Bu gezginliğinden dolayı kendisine “Şemseddin PerendeUçan Şemseddin” denilmiş, ayrıca Tebriz’de tarikat pîrleri
ve hakîkat erleri ona Kâmil-i Tebrizî adını vermişlerdir
Şemseddin-i Tebrizî, devamlı bir arayış içerisinde
olmuş, mânevî bir işâret üzerine Mevlâna‘yı arayıp
bulmuştur. Dünyâ’ya, kılık ve kıyâfete önem vermeyen
Şems, Mevlâna ile üç-üç buçuk yıl süren berâberliği
neticesinde onun hayâtında yeni ufukların açılmasına sebep
17
baktabul, Hz. Mevlana Kimdir, Hz. Mevlana Hayatı, Hz. Mevlana Biyografisi,
Alındığı İnternet Elektronik Adresi,
http://www.baktabul.com/allah-dostlari-evliyalar-ve-alimler/4039-hz-mevlana-kimdir-hzmevlana-hayati-hz-mevlana-biyografisi.html, En Son Erişim Târihi: 06.11.2014.
18
Şems-i Tebrizi Hakkında Ansiklopedik Bilgi, Alındığı Elektronik Adresi:
http://www.turkcebilgi.com/şems-i_tebrizi/ansiklopedi, En Son Erişim Târihi: 18.03.2011.
16
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ
Gerçek Özgürlük İçin Atılan Yüce Adımlar…
olmuş, Mevlâna‘yı ilahî aşkın potasında eriterek, kâmil bir
Hak âşığı yapmaya muvaffak olmuştur. Şems-i Tebrizî
Şam’a döndüğünde, Mevlâna Celâleddin için onun yokluğu
dayanılmaz bir hal almıştır19.
19
http://tr.wikipedia.org/wiki/%C5%9Eems-i_Tebrizi, Vikipedi, özgür ansiklopedi,
17
EVA DE VİTRAY-MEYEROVİTCH (HAVVA)
Prof. Dr. Mustafa TEMİZ