Skafoid dışı karpal kırıklar

Yorumlar

Transkript

Skafoid dışı karpal kırıklar
Skafoid dışı karpal kırıklar
Dr Mehmet Alp,İstanbul
Skafoid dışı karpal kırıklar
-Oldukça nadir
-Tüm kırıkların %1.1 i
-Mekanizma çoğunlukla gerilmiş ,açık kol üzerine düşme(Outstreched)
-Yaralanma 3 gruba ayrılır
a. Perilunat yaralanmalar
b. Aksial yaralanma
c.Avulsiyon/impaksiyon yaralanmalar
Klinik özellik
Karpal kemiklerin osseöz ve ligaman yapısını içeren anatomik yapıyı iyi
bilmeliyiz
Klinik bulgular açık olmayabilir ve standart radiograf göstermeyebilir.
Şüpheli olgular,detaylı muayene edilmeli
Gerekirse BT ve/veya MR ile inceleme
Postero-anterior görüntü-PA
Lateral görüntü
Ulnar deviasyonda PA
Karpal görüntüleme
Pronasyonda oblik
Supinsyonda oblik
Semioblik lateral görüntüleme
Triquetrum kırıkları(El bileğinin 2. Sık görülen
kırıklar(%15)
En sık görülen kırık modelleri
-Tip 1 Dorsal kortikal kırıklar
- Tip 2 Cisim kırıklar(a-Medial tuber,
b-Sagital,
c- Transvers proksimal pole,
d- Transvers cisim,
e- Parçalı
-Tip3 (Volar avulsiyon kırıklar)
Triquetrum
(Palmar yüz)
Panchal-Kildare S,MaloneK.Skeletal anatomy of hand,
Hand Clin 29 (2013) 459–471
Kivell TL,SAfrJ Sci,2011,107(5/6)
Triquetrum Kırıkları
Oluş mekanizması:
Tip 1 kırıklar
-Hiperekstansiyonda el bileği üzerine düşme, ulna styloid arası sıkışma
-Aşırı palmar fleksiyon/ bükülme sonucu( Radio-carpal veya interkarpal
ligaman kemik avulsiyonu ile birlikte)
Tip 2
- Direkt travma
- Ağır ezilme
- Perilunat yaralanma
Triquetral Kırık
Triquetrum kırığı
Direkt grafi
BT
SuhN,Ek ET,Wolfe SW,Carpal Fractures.Jhand Surg.Carpal fractures.Jhand Surg,2014,39(4),785-791
Triquetrum yaralanma (devam)
Tip 3
-Palmar ligamanların avulsiyonu
- Psiform kaynaklı makaslama
Palmar-ulnar lunotriquetral ligamanın avulsiyonu
Kırığı göstermek için radial deviasyonda grafi önerilir
Bu kırık karpal instabilitenin ön bulgusu olabilir
Tanı
Açık kol üzerine düşme hikayesi ve lokal hassasiyet
Grafi-lateral / 45° pronasyonda oblik
CT ve/ veya MR kırık hakkında detaylı fikir
Tedavi
Tip 1 ( Avulsiyon kırığı, stabil, 4-6hafta alçı / splin,
semptomatikse 6 ay sonra eksizyon,
karpal instabilite bulguları varsa K-teli)
Tip 2( Nondeplase ise 4-6 hafta alçı, deplase ise kapalı veya açık
internal tesbit)
Tip3 (non deplase,stabil ,avulsiyon kırıklarda 4-6 hafta atel,
ligaman yaralanması ve instabilite bulgular varsa ARİF,
Psiform ile ilgili yaralanmalarda stabil avulsiyon kırık ,4-6 hafta alçı,
semptomatik kaldıysa eksizyon)
Komplikasyon
-Nonunion,
-Dirençli ligaman instabilite
-Pisotrquetral artroza yol açabilirler
Trapezium kırıklarının sınıflaması(Walker) -3. sıklıkla
görülür(%1-5)
,
Tip 1-Vertikal intra artiküler (1.metakarpdan aksiyal yüklenme),+/- Bennet
en sık,
Tip2- Horizontal (nadir)
(Horizontal makaslama)
Tip3- Dorsoradial tümsek (radial styloid üzerine vertikal makaslama)
Tip4- Palmar çıkıntı TipI-taban Tip II-uç (direkt çarpma,transvers
karpal ligaman avulsiyonu)
Tip 5-Parçalı(1.metakarpdan aksiyal yüklenme)
Trapezium(palmar ve medial yüz)
Panchal-Kildare S,MaloneK.Skeletal anatomy of hand, Hand Clin 29 (2013) 459–471
Trapezium kırıkları klinik ve görüntüleme
-Cisim kırıklarında ciltte ekimoz,muayenede hassasiyet
-Standart PA,pronasyonda AP,Lateral ,Bett görüntü(el 20-30°
pronasyonda grafi)
-Carpal tünel grafi
-CT ile kırık büyüklük,deplasman derecesi,eklem uzanımı görülür
Trapezium kırıklarının tedavisi
-Nondeplase kırıklar Başparmak spica alçı 4-6hafta
-Deplase kırıklar genç aktif hastalarda trapezio- metakarpal, skafotrapezo-trapezoid artrit riski nedeniyle cerrah tedavi edilmeli
Seçenekler;
- Perkütan K-teli,
- Oblik eksternal traksiyon,ve internal fikasyonu küçük serilerde
Gelberman trapezium cisim kırıklarında 8-10 hafta oblik eksternal
traksiyon ile ağrısız tam eklem hareket elde ettiğini bildirmiştir.
Tedavi
Cisim: nondeplase (4-6 hafta baş thumb spica alçı/atel)
Deplase (KRİF /ARİF K-teli veya vida)
Parçalı ( ARİF,1.’den 2. Metakarpa traksyon veya eksternal fiksasyon
Palmar çıkıntı: TipI-Taban kırıklarda 4-6 hafta thumb spica alçı(genellikle iyileşir)
TipII-Uç kırıklar kaynamazsa(genellikle ) eksizyon
-Kırıklı çıkıklar : Çevre dokuların yaralanması nedeniyle atlanabilir
Tedavi, kırıklı çıkığın redüksiyonu,stabil fiksas yonu iledir.
Diğer kırıklar değerlendirilmeli
Trapezium komplikasyon
-I.CMC eklemde sertlik
-Web kontraktürü,
-Pottravmatikartrit,
-Nonunion,
- Kapal Tünel Sendromu,
-FCR tendinopati ve geç rüptürü
Capitatum (lateral ve medial yüz)
Panchal-Kildare S,MaloneK.Skeletal anatomy of hand, Hand Clin 29 (2013) 459–471
Kapitat kırıkları ( 4. sıklık,%1-2,izole -/+ perilunat
yaralanma)
Tip 1- Transvers cisim (en sık,+/-perilunat yaralanma,
Tip2- Tansver proksimal pole(bel-waist)
Tip3- Koronal oblik
Tip 4-Parasagital kırıklar
Mekanizma (Korunaklı bir pozisyonda olması nedeniyle yaralanma mekanizması tartışmalı)
-Aksiyel yük( III.Metakarp tabanına el bileği ekstansiyon ulnar devisyonda ortaya çıkar)
-Direkt çarpma
- El bileği hiperekstansiyonunda distal radiusa çarpma
Capitatum kırıklarında klinik ve tanı
- Yüksek enerjili yaralanmalarda perilunate kırıklı çıkıklarla birlikte (trans
skafoid,trans-capitate(nadir) kırıklı çıkık olarak bilinir)
-Yükek enerjli yaralanmalarda ağrılı ve şiş el bileği ile kendini gösteren
diğer carpal ligaman ve karpal kemik yaralanması ile
-Tanı direkt grafi CT,MR gibi yöntemlerle gösterilir
Capitatum kırıklarında tedavi
-Kırık tedavisi kırık yerine göre değişir
-Nondeplase kırıklarda 4-6 hafta thumb-spica alçı
(Capitatatum başı kıkırdakla çevrili, intrasinovyal lokalizasyonu
kaynamayı geciktirir.Alçı tesbit birkaç ayı bulup el bileğinde eklem
sertliği yaratacağından başsız yivli vidalarla tesbit edilebilir(nondeplase
kırıklar hariç)
Capitatum kırıklarında komplikasyonlar
-Geç tanıya bağlı nonunion,
- Capitatum avasküler nekrozu,
-Post-travma artrit,
-Capitatum malunionuna bağlı carpal collapse veya progresif
dejeneratif artrite yol açar.
Psiform Kırıkları
Sınıflama
Tip1 -Transvers ( En sık,%2,)
Tip2- Sagittal
Tip3- Parçalı
Tip4- Pisotriquetral impaction
Mekanizma
-Direkt travma (en sık ,spor)
- FCU nun eksantrik yüklenmesi,avulsiyon kırığı
- Tekrarlayıcı travma
Psiform(alt yüz)
Panchal-Kildare S,MaloneK.Skeletal anatomy of hand, Hand Clin 29 (2013) 459–471
Psiform kırıklar
Klinik ve Tanı
-Hipotenar bölgeyeyayılan ağrı,nadiren ulnar sinir bulguları
-Düz grafi göstermeyebilir.30°veya 45° supinasonda el
bileği ekstansiyonda oblik grafi,
-Karpal tünel grafi
Psiform kırığı(Tünel grafi)
Vigler M,Aviles A,Lee SK.Carpal fractures excluding the scaphoid.Hand Clinics,2006,22:501-516
Psiform Kırıkların tedavisi
- Parasagital kırıklar (FCU tendonu ile birlikte olan) veya eklem içine
uzanan transvers nondeplase kırıklar 4-6 hafta alçı immobilizasyon ile
iyileşir
- FCU disfonksiyonu ile birlikte olan deplase /çok parçalı kırıklarda,
semptomatik nonunion ,
- postravmatik artritde psiform eksizyonu
( haraket sınırı kaybı olmaksızın ağrısız klinik sonuç)
Trapezoid kırıklar (En nadir,< %1)
Sınıflama
Tip1-Dorsal kenar veya
Tip 2-Cisim kırıkları
Mekanizma
-2.Metakarpa aksiyal yüklenme ,
-2. Metakapın hiperfleksiyonu/ekstansiyon
Distal dizide,korunaklı yerleşimi nedeniyle izole kırıklar çok nadir
Trapezoid kırıklar klinik ve tanı
- İzole trapezoid kırıklarda indeks metakarp tabanında ve ya anatomik
enfiyelik yakınında lokalize edilemeyen ağrı,
- Dorsal fragmanın deplasmanına bağlı el bileği dorsalinde şişik
-Rutin PA,lateral,oblik grafi kırığı gösterebilir
(İnstabil kırıklarda metakarpın dorsal ve proksimale sublüksasyonu sonucu
fragman trapezoid ve metakarp arası üstüste biner)
-BT ve MR daha detaylı görüntüveri
Trapezoid
(Lateral ve medial yüz)
Panchal-Kildare S,MaloneK.Skeletal anatomy of hand, Hand Clin 29 (2013) 459–471
Trapezoid kırıklar tedavi
-Non-deplase kırıklarda 4-6 hafta alçı
-Eklem uyumsuzluğu olan deplase kırıklarda açık repozisyon K-teli/vida
ile tesbit
-Fragman eksizyonu önerilmez(2. metakarp sublüksasyonu ve
dejeneratif artrite sebeb olur.
-Çok parçalı,anatomik repzisyonu mümkün olmayan olgularda kemik
grefti ile birlikte 2.CMC eklemin primer artrodezi önerilir
Trapezoid kırıklarda komplikasyonlar
- Geç kaynama,
- Nonunion,
- Postravmatik artrit
İş Kazası,sol el trapezoideum izole çıkığı,
PA
AP
E.O. Sağ el üzerine düşme.Direkt travma (10.03.2015)
Sağ trapezoideum kırığı.spica cast. (12.03.2015)
Lunatum kırıkları
(%0.5-1 sıklıkla, Konjenital bipart lunatum, Kienböck hastalığı ile karışır
Sınıflama-Mekanizma
Tip1-Palmar pole(en sık) (hiperekstansyon /+ ligaman avulsiyon kırığı
Tip2-Osteokondral chip (Makaslama)
Tip3- Dorsal pole (Capitatumdan makaslama veya scapholunate bağın avulsiyon kırığı)
Tip4- Sagittal oblik cisim (Radio-carpal kırıklı çıkık sırasında makaslama kuvvetlerle)
Tip5- Transvers cisim
a.Capitatumun hiperekstansiyonu lunatumun dorsal yarısını ekstansiyona, Kısa-radio scapholunate bağ palmar yarısını
fleksiyona zorlaması
b. Palmar perilunat yaralanmalarda capitatumun palmara yer değiştirmesi
Tip6- Parçalı kırıklar (Radius ve capitatum arası yüklenme)
Lunatum
Panchal-Kildare S,MaloneK.Skeletal anatomy of hand, Hand Clin 29 (2013) 459–471
Lunatum kırık model sınıflaması
Lunatum kırıkları klinik ve tanı
-Ağrı,lokal hassasiyet,şişlik(klinik görünüm)
-Standart AP,Lateral,oblik grafi tanı konur
-BT detaylı değerlendirme için
Lunatum kırıkları tedavi
-Nondeplase kırıklar alçı tesbitle tesbit(4-6 hafta)
-Deplase kırıklarda açık repozisyon vida ile tesbit
-Skafo-lunate ve tiquetro-lunate bağlar da değerlendirilmeli ve
gerekirse tedavi edilmeli
-Dorsal kenar kırıkları dikkatli değerlendirilmeli (açık/artroskopik
eksizyon)
Skafolunate ligaman avulsiyonu olabilir.Böyle durumda instabilitenin
önlenmesi için cerrahi tamir
-Çok parçalı kırıklarda veya kronik durumlarda capitatumsuz /lunat
fossa artrozu varsa proksimal dizi eksizyonu
Lunatum kırıklarında Komplikasyon
-Nonunion,
-Avasküler nekroz,
-Karpal instabilite,
-Post-tavma artrit.
MC,26y,e,iş kazası, sol 234MTC diafizer
parçalı,lunatum sagittalcisim kırığı,iş
kazası
Hamatum
Panchal-Kildare S,MaloneK.Skeletal anatomy of hand, Hand Clin 29 (2013) 459–471
Hamatum kırıkları (%2 sıklıkla)
Sınıflama
Tip1- Hamat çengel kırığı
a. Uç (tip)
b. bel(waist)
c. taban (base) kırığı(en az)
Tip2- Cisim kırığı
a. Proksimal pole
b.Medial tuber
c.Sagittal oblik(çengel radiali)
d. Coronal (genellikle 4.5. CMC kırıklı çıkıkla )
Hamatum kırıklarının profil ve oluş mekanizması
Tip 1-Hook kırıkları ,tekrarlayıcı travma veya direkt
travma
Tip2- Cisim kırıklar
-El bileği kırıklı çıkıkları
- AP planda ezilme
-Direkt çarpma
- 4.-5. metakarplardan aksiyel yüklenme
Hamatum kırıkları klinik ve tanı
- Raket sporlarında,beyzbol oyuncularında,golf oynayanlarda,
hamat çengele direkt travma/ pisohamat bağ avulsiyon kırıkları
-Hastalar dirençli hipothenar ağrı ile müracaat eder veya travmayı hatırlayamaz
-Ulnar parestezi olabilir.Standart grafi göstermeyebilir.
-Karpal tünel görüntüsü,
-Supinasyonda oblik grafi
-Semioblik lateral görüntüsü (elbileği radiale deviasyona alınarak kasetten uzaklaştırılır)
-BT çekilir
Hamatum kırıklarında tedavi
-Hamat Çengel kırığı ,nondeplase ise kısakol alçısı ile tedavi edilir.
Kaynamama oranı uç(en yüksek),bel kırıklarında(%50)olduğundan kimi
yazar erken eksizyonunu önerir.
-Deplase kırıklarda ,ulnar sinir bası bulguları varsa kırk parça erken
eksizyonu önerilir.
-Komplikasyonları,semptomatik nonunion,ulnar nörit,ulnara arter
trombozu,fleksor digitorum profundus rüptürleri görülebilirt.Tedavi
tanıya göredir
Hamatum kırıklarında tedavi
-Nondeplase kırıklarda 4-6 hafta kısa kol alçısı
-Deplase kırıklar veya 4., 5.CMC eklemle yaralanmış kırıklarda Açık
repozisyon ve K-teli veya kompresyon vida le tesbit önerilir.
Komplikayon ;
-Septomatik nonunion,
-Avasküler nekroz
-Artrit.
EB,27y,E,sol,hamatum fr,coronal cisim kırığı,konservatif,alçı
Kırık sonrası 5. hafta
HEZ,20y,B,sağ radial crush carpus,
Sonuç:Scaphoid dışı carpal kırıklar
-İzole nadir kırıklar
-Klinik bulgular gözden kaçabilir
-BT ile kesin tanı konur
-Konservatif ve cerrahi tedavi kırığa göre uygulanır
-Rehabilitasyon kırığın kaynaması sonrası
- Carpal anatomik bütünlük,karpal biomekaniğin bilinmesi tedavide iyi sonuç alınması
açısından önemli
Kaynaklar
1-SuhN,Ek ET,Wolfe SW,Carpal Fractures.Jhand Surg.Carpal
fractures.Jhand Surg,2014,39(4),785-791.
2-Vigler M,Aviles A,Lee SK.Carpal fractures excluding the
scaphoid.Hand Clinics,2006,22:501-516.
3-PappS.Carpal fractures.Hand Clin,2010,26:119-127
4-GeisslerW,Slade JF.Fractures of carpal bones,Ed. Wolfe SW ét al.,
Green’s Operative Hand Surgery ,Sixth Ed.
Vol.One,Elsevier,Philadelphia,639-707.
Teşekkür ederim

Benzer belgeler

Skafoid harici karpal kemik kırıkları

Skafoid harici karpal kemik kırıkları birlikte de görülen bu durumlarda da yine çoğunlukla konservatif tedavi uygulanır. Diğer karpal kemiklerde olduğu gibi, travma sonrası kırık saptanmayan ağrılı durumlarda konservatif tedaviye rağme...

Detaylı